III AUa 2063/18

<p>Sygn. akt III AUa 2063/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 29 listopada 2018 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach</strong> </p> <p>Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="498"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Marek Procek (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA Lena Jachimowska</p> <p>SSA Tadeusz Szweda</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Dawid Krasowski</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018 r. w Katowicach</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">B. G. (1)</span> (<span class="anon-block">B. G. (1)</span>)</p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>o prawo do emerytury</p> <p>na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach</p> <p>z dnia 20 sierpnia 2018 r. sygn. akt XI U 1316/18</p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddala apelację, </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zasądza od organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> na rzecz ubezpieczonego <span class="anon-block">B. G. (1)</span> kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.</strong> </p> <p>/-/SSA L.Jachimowska /-/SSA M.Procek /-/SSA T.Szweda </p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>Sygn. akt III AUa 2063/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2018r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach zmienił decyzję organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 8 czerwca 2018r. i przyznał ubezpieczonemu <span class="anon-block">B. G. (1)</span> prawo do emerytury w obniżonym wieku, poczynając od dnia 1 marca 2018r.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, iż ubezpieczony <span class="anon-block">B. G. (1)</span> <span class="anon-block">urodził się (...)</span> i nie należy do żadnego otwartego funduszu emerytalnego. W dniu 21 marca 2018r. złożył wniosek o emeryturę z tytułu pracy w warunkach szczególnych.</p> <p>Następnie decyzją z 10 kwietnia 2018r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do wnioskowanego świadczenia, gdyż uznał, że ubezpieczony nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale <br/>i w pełnym wymiarze czasu pracy przed 1 stycznia 1999r., a jedynie 13 lat, 2 miesiące i 8 dni pracy tego rodzaju. Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy uwzględnił wówczas zatrudnienie ubezpieczonego w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">B.</span> (następcy prawnego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">M.</span>) od 1 lipca 1985r. do 31 grudnia 1998r. na stanowisku mechanika napraw pojazdów samochodowych, konserwatora dróg i maszynisty zespołu maszyn do produkcji mas bitumicznych. Do pracy wykonywanej w warunkach szczególnych organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu okresu jego pracy w powyższej Spółce od 12 maja 1980r. do 31 grudnia 1981r. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony. Nadto organ rentowy z okresu pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych wyłączył okresy jego niezdolności do pracy, <br/>za które ubezpieczony otrzymał zasiłek chorobowy od 20 lipca 1992r. do 27 lipca 1992r., <br/>od 10 stycznia 1994r. do 23 stycznia 1994r., od 4 października 1995r. do 7 października 1995r., od 14 marca 1996r. do 23 marca 1996r., od 15 czerwca 1996r. do 14 lipca 1996r., <br/>od 29 stycznia 1997r. do 14 lutego 1997r. oraz od 16 lutego 1998r. do 8 marca 1998r., <br/>tj. łącznie 3 miesiące i 24 dni.</p> <p>W dniu 23 kwietnia 2018r. ubezpieczony ponownie wniósł o ustalenie prawa <br/>do emerytury na podstawie przedłożonego świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, obejmującego okres jego zatrudnienia od 12 maja 1980r. do 31 grudnia 1981r., zaś organ rentowy - decyzją z 27 kwietnia 2018r. - uchylił treść decyzji z 10 kwietnia 2018r. <br/>i po raz kolejny odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury, argumentując, <br/>że ubezpieczony wykazał jedynie 13 lat, 2 miesiące i 8 dni pracy w warunkach szczególnych, gdyż przedłożone świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, <br/>obejmujące okres zatrudnienia od 12 maja 1980r. do 31 grudnia 1981r. nie zawiera określenia charakteru pracy ściśle według wykazu, działu i pozycji zgodnej z treścią zarządzenia resortowego.</p> <p>W dniu 21 maja 2018r. ubezpieczony, przedkładając korektę świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach obejmującego okres jego zatrudnienia <br/>od 12 maja 1980r. do 31 grudnia 1981r., raz jeszcze wniósł o ustalenie prawa do emerytury <br/>w obniżonym wieku.</p> <p>Po rozpoznaniu tego wniosku, organ rentowy zaskarżoną decyzją z 8 czerwca 2018r. odmówił ubezpieczonemu prawa do wnioskowanego świadczenia emerytalnego. W ogólnym stażu pracy organ rentowy uwzględnił 26 lat, 3 miesiące i 22 dni okresów składkowych <br/>i nieskładkowych ubezpieczonego, przebytych przed 1 stycznia 1999r. Do pracy w warunkach szczególnych uwzględnił zaś ubezpieczonemu 14 lat, 9 miesięcy i 28 dni z tytułu zatrudnienia w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">B.</span> (następcy prawnego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">M.</span>) od 12 maja 1980r. do 31 grudnia 1981r. oraz od 1 lipca 1985r. do 31 grudnia 1998r. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, mechanika napraw pojazdów samochodowych, konserwatora dróg oraz maszynisty zespołu maszyn do produkcji mas bitumicznych. Organ rentowy z okresu pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych ponownie wyłączył okresy niezdolności do pracy, za które ubezpieczony otrzymał zasiłek chorobowy: od 20 lipca 1992r. do 27 lipca 1992r., od 10 stycznia 1994r. <br/>do 23 stycznia 1994r., od 4 października 1995r. do 07 października 1995r., od 14 marca 1996r. do 23 marca 1996r., od 15 czerwca 1996r. do 14 lipca 1996r., od 29 stycznia 1997r. <br/>do 14 lutego 1997r. oraz od 16 lutego 1998r. do 8 marca 1998r., czyli łącznie 3 miesiące <br/>i 24 dni.</p> <p>Jak wskazał Sąd Okręgowy, okresy zatrudnienia ubezpieczonego, wymiar czasu pracy i zajmowane stanowiska oraz charakter wykonywanej pracy nie budziły wątpliwości <br/>i wynikały wprost z dokumentów złożonych przez <span class="anon-block">B. G. (1)</span> do akt organu rentowego. Dotyczyło to zarówno okresów składkowych i nieskładkowych, jak też okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.</p> <p>W ocenie tegoż Sądu, spór w niniejszej sprawie dotyczył tego czy ubezpieczony spełnił - opisany w treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach <br/>z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jednolity Dz.U. z 2018r., poz. 1270 - dalej jako ustawa emerytalna) - warunek do uzyskania emerytury w obniżonym wieku emerytalnym <br/>z uwagi na pracę w szczególnych warunkach, czyli czy do 1 stycznia 1999r. legitymował się co najmniej 15-letnim letnim stażem pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale <br/>i w pełnym wymiarze czasu pracy.</p> <p>Tak więc Sąd Okręgowy przywołał<strong> <!-- --> - </strong>warunkujące prawo do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w warunkach szczególnych - przepisy art. 32 i art. 184 ustawy emerytalnej oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 2;§ 4)">§ 2 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. <br/>w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach <br/>lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. nr 8, poz. 43 z późn. zm.) wskazując, iż od 1 lipca 2004r. do art. 32 ustawy emerytalnej dodano ust. 1a, który stanowi, że przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada <br/>1991r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby <br/>i macierzyństwa.</p> <p>Sąd ten przypomniał zatem, że bezsporne w niniejszej sprawie było, że ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. wykazał 26 lat, 3 miesiące i 22 dni okresów składkowych <br/>i nieskładkowych, w dniu <span class="anon-block">(...)</span> osiągnął 60 lat życia i nie jest <br/>członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Sporne pomiędzy stronami pozostawało <br/>jedynie udowodnienie przez niego wymaganego stażu pracy w warunkach szczególnych <br/>na dzień 1 stycznia 1999r., gdyż z tego stażu pracy organ rentowy wyłączył <br/>okresy niezdolności do pracy, za które ubezpieczony otrzymał po 14 listopada <br/>1991 r. wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek chorobowy, tj. łącznie 3 miesiące <br/>i 24 dni.</p> <p>Zdaniem Sądu Okręgowego, brak jest podstaw do wyłączenia z okresu pracy ubezpieczonego, realizowanej bezsprzecznie w warunkach szczególnych, okresów pobierania przez niego zasiłków chorobowych. Takie wyłączenie nie znajduje uzasadnienia prawnego, gdyż wprowadzając do art. 32 ust. 1 a ustawy emerytalnej zmianę pojęcia „zatrudnienia <br/>w szczególnych warunkach”, ustawodawca nie uchwalił przepisów międzyczasowych, <br/>w związku z czym, zakres stosowania art. 32 ust. 1a ustawy emerytalnej był przedmiotem skargi konstytucyjnej, opartej na zarzucie jego niezgodności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2;art. 32;art. 32 ust. 1)">art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji</a>. Wyrokiem z 10 lipca 2008r. (sygn. K. 33/06) Trybunał Konstytucyjny uznał <br/>za właściwą dla oceny konstytucyjności omawianego przepisu chwilę powstania prawa podmiotowego, w tym wypadku prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, oddalając zarzut, że zmiana warunków emerytalnych prowadzi do naruszenia praw nabytych. Wskazał, że oceniana zmiana może mieć zastosowanie wyłącznie <br/>na przyszłość. Tym samym, rozstrzygnięcie to należy stosować do stosunków powstałych <br/>po dniu 1 lipca 2004r. Natomiast w stosunku do pracowników, którzy nabyli prawo <br/>do emerytury z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych w okresie przed dniem 1 lipca 2004r., należy uwzględnić aspekt ochrony istniejących w dniu 1 lipca 2004r. praw tymczasowych, zagwarantowanych w powołanym przepisie i prowadzących do nabycia przez nich prawa do emerytury.</p> <p>Sąd Okręgowy powołał się również na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że art. 184 ustawy emerytalnej jest samoistną podstawą prawa do emerytury w oderwaniu <br/>od chwili osiągnięcia wieku emerytalnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia <br/>8 lutego 2007r., II UZP 14/06). Podniósł przy tym, iż ubezpieczeni, do których <br/>ma zastosowanie art. 184 ustawy emerytalnej, mogą realizować prawo do emerytury <br/>na „starych” zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego, nawet, jeżeli ten wiek osiągną <br/>po 31 grudnia 2007r. Oznacza to, że w art. 32 ust. 1a ustawy emerytalnej ustawodawca wprowadził istotną zmianę w dotychczasowym stanie prawnym, w którym nie było <br/>możliwe w drodze wykładni ustalenie zasady pomijania w okresie ubezpieczenia <br/>okresów niezdolności do pracy z powodu choroby oraz że art. 32 ust. 1a ustawy <br/>emerytalnej nie ma zastosowania do oceny nabycia prawa do emerytury przed dniem <br/>1 lipca 2004r.</p> <p>Zatem - według Sądu Okręgowego - do uwzględnionych przez organ rentowy <br/>w zaskarżonej decyzji 14 lat, 9 miesięcy i 28 dni pracy wykonywanej w warunkach szczególnych doliczyć należy 3 miesiące i 24 dni, za które ubezpieczony po dniu 14 listopada 1991r. otrzymał wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek chorobowy, a to pozwoli ubezpieczonemu na wykazanie, iż do dnia 1 stycznia 1999r. posiadał 15 lat, 1 miesiąc <br/>i 22 dni pracy uprawniającej do nabycia emerytury w obniżonym wieku, o której mowa <br/>w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184;art. 184 ust. 1)">art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>.</p> <p>Mając na uwadze przedstawione okoliczności, Sąd Okręgowy, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} <br/>§ 2 k.p.c.</a> orzekł, jak sentencji.</p> <p>W apelacji od zaprezentowanego rozstrzygnięcia organ rentowy zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie - przez błędne zastosowanie - przepisów:</p> <p>- art. 184 ustawy emerytalnej w związku z § 4 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów <br/>w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze poprzez przyjęcie, że odwołujący spełnia warunek 15 lat zatrudnienia w warunkach szczególnych podczas gdy po odliczeniu okresu pobierania zasiłku chorobowego, okresu tego nie spełnia;</p> <p>- art. 32 ustawy emerytalnej, w szczególności ust. 1a, poprzez zaliczenie odwołującemu okresów zasiłków chorobowych do pracy w szczególnych warunkach, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991r. wynagrodzenie lub świadczenia <br/>z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.</p> <p>Powołując się na przedstawione zarzuty, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.</p> <p>Ubezpieczony wniósł o oddalenie apelacji oraz o zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: </strong> </p> <p>Przyjmując ustalenia poczynione przez Sąd pierwszej instancji jako własne uznał, <br/>że apelacja jest bezzasadna.</p> <p>Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, które Sąd Apelacyjny <br/>w pełni podziela i przyjmuje za własne. Również dokonana subsumcja ustaleń faktycznych <br/>do mających zastosowanie przepisów prawa materialnego nie budzi zastrzeżeń Sądu Apelacyjnego.</p> <p>Otóż bowiem Sąd drugiej instancji w pełni podziela stanowisko Sądu Okręgowego zaprezentowane w motywach zaskarżonego wyroku, podnosząc jedynie w uzupełnieniu przytoczonej argumentacji, iż w judykaturze i nauce prawa rzeczywiście utrwalił się przekonujący pogląd, że wykazanie na dzień 1 stycznia 1999r. - określonego w art. 184 ustawy emerytalnej - okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego, według zasad wynikających z art. 32 ust. 1a pkt 1 tej ustawy obowiązujących po dniu 1 lipca 2004r. <br/>(por. wyroki Sądu Najwyższego: z 23 kwietnia 2010r., II UK 313/09; z 13 lipca 2011r., <br/>I UK 12/11; z 18 lipca 2007r., I UK 62/07 oraz z dnia 7 października 2014r., I UK 51/14, <br/>a także Emerytury i renty z Funduszu Ubezpieczeń społecznych. Emerytury pomostowe. Komentarz pod red. B. Gudowskiej i K. Ślebzaka, C.H.Beck, W - wa 2013, str. 323 - 3240). W tym stanie rzeczy, skoro niezasadnym jest twierdzenie organu rentowego, że ubezpieczony nie legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych, albowiem należy mu odliczyć z wykazanego okresu pracy w warunkach szczególnych okresy pobierania wynagrodzenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 92)">art. 92 k.p.</a>) oraz pobierania zasiłków chorobowych, zasadnie przyjął Sąd pierwszej instancji, że ubezpieczony w dacie złożenia wniosku spełnił wszystkie przesłanki warunkujące uzyskanie prawa do emerytury.</p> <p>Konkludując, Sąd Apelacyjny na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację, zaś o kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym orzekł na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a>, przy zastosowaniu § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie <br/>(Dz. U. z 2015r., poz. 1800).</p> <p>/-/SSA L.Jachimowska /-/SSA M.Procek /-/SSA T.Szweda </p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>JR</p> </div>