Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

I ACa 212/18

Sądy powszechne2018-11-30
Sygnatura
I ACa 212/18
Data orzeczenia
2018-11-30
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Grzegorz KrężołekJan Kremer (PRESIDING_JUDGE)Józef Wąsik

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt I ACa 212/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 30 listopada 2018 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Jan Kremer</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Józef Wąsik</p> <p>SSA Grzegorz Krężołek (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st. sekr. sądowy Paulina Klaja</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2018 r. w Krakowie na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">J. P.</span> </p> <p>przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuraturze Rejonowej w <span class="anon-block">T.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie</p> <p>z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt I C 212/17</p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddala apelację:</strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->nie obciąża powoda kosztami postępowania apelacyjnego należnymi Skarbowi Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej;</strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->przyznaje od Sądu Okręgowego w Tarnowie kwotę 6.642 zł (sześć tysięcy sześćset czterdzieści dwa złote), w tym 1242 zł podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym pełnomocnikowi z urzędu adw. <span class="anon-block">U. S.</span>.</strong> </p> <p>SSA Józef Wąsik SSA Jan Kremer SSA Grzegorz Krężołek</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACa 212/18</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Uznając za niezasadne roszczenie <span class="anon-block">J. P.</span> , domagającego się od Skarbu Państwa - Prokuratora Rejonowego w <span class="anon-block">T.</span> zadośćuczynienia za doznana krzywdę w kwocie 1 500 000 złotych, wywołaną niezgodnym z prawem umieszczeniem go szapitach psychiatrycznych , w których trzynastomiesięczny ogółem pobyt , doprowadził do istotnego pogorszenia stanu zdrowia powoda , </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Okręgowy w Tarnowie , wyrokiem z dnia20 grudnia 2017r : </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->- oddalił powództwo[ pkt I ], </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->- przyznał od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Tarnowie- pełnomocnikowi powoda z urzędu adw. <span class="anon-block">U. S.</span> wynagrodzenie w kwocie 8856 zł, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu [ pkt II ] ;</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->- nie obciążył powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej i oddalił wniosek o zasądzenie tych kosztów na jej rzecz .[ pkt III sentencji wyroku ] </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia : </strong> </p> <p>W dniu 28 kwietnia 2008 roku został skierowany do Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">T.</span> wniosek prokuratora o umorzenie postępowania karnego prowadzonego wobec <span class="anon-block">J. P.</span>, podejrzanego o dwa przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 232)">art. 232 k.k.</a> – wobec nie popełnienia przez podejrzanego zarzucanych mu przestępstw ze względu na stan niepoczytalności w chwili czynu – i o zastosowanie wobec podejrzanego środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia go w szpitalu <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Postanowieniem Sądu Rejonowego w<span class="anon-block">B.</span>z dnia 5 czerwca 2008 roku zastosowano wobec <span class="anon-block">J. P.</span> środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy , umieszczając podejrzanego w warunkach szpitalnych Aresztu Śledczego w <span class="anon-block">K.</span>. Powód został tam przyjęty w dniu 14 czerwca 2008 roku. Środek zapobiegawczy został uchylony postanowieniem z dnia 17 czerwca 2008 r, wobec zastosowania w stosunku do <span class="anon-block">J. P.</span> leczenia psychiatrycznego bez jego zgody. W okresie od dnia 18 czerwca 2008 roku do dnia 8 sierpnia 2008 r powód przebywał w <span class="anon-block"> Szpitalu (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>.</p> <p>Postanowieniem z dnia 4 września 2008 roku Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">B.</span> umorzył postępowanie karne wobec <span class="anon-block">J. P.</span>, podejrzanego o czyny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 232)">art. 232 k.k.</a>, wobec nie popełnienia przez niego zarzucanych mu przestępstw ze względu na stan niepoczytalności w chwili popełnienia czynów i na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 93)">art. 93 k.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 94;art. 94 § 1)">art. 94 § 1 k.k.</a> zastosował wobec niego środek zabezpieczający w postaci umieszczenia go w odpowiednim zakładzie <span class="anon-block">(...)</span>. Na skutek jego zażalenia , postanowienie zostało uchylone i sprawa została przekazana Sądowi Rejonowemu w <span class="anon-block">B.</span> do ponownego rozpoznania</p> <p>W dniu 28 października 2008 roku został złożony przez prokuratora kolejny wniosek w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 324)">art. 324 k.p.k.</a> o umorzenie postępowania karnego prowadzonego wobec <span class="anon-block">J. P.</span> podejrzanego o czyny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 226;art. 226 § 1)">art. 226 § 1 k.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">190 §1 k.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 224;art. 224 § 1)">224 § 1 k.k.</a>, który został zarejestrowany pod sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>. Sprawa ta została połączona do wspólnego rozpoznania ze sprawą o sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Została ona przekazana do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w <span class="anon-block">D.</span>, który postanowieniem umorzył postępowanie karne wobec powoda o czyny karalne z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 232)">art. 232 k.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 226;art. 226 § 1)">226 § 1 k.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">190 § 1 k.k.</a> i 224 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (§ 1)">§ 1 k.k.</a>, o których popełnienie był on podejrzany i na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 94;art. 94 § 1)">art. 94 § 1 k.k.</a> orzekł umieszczenie podejrzanego w celu leczenia w zamkniętym zakładzie <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 29 stycznia 2010 roku. Środek zabezpieczający był wykonywany w warunkach wzmocnionego zabezpieczenia w <span class="anon-block"> Szpitalu (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span>. <span class="anon-block">J. P.</span> został przyjęty do szpitala 6 września 2010 roku, i przebywał tam do dnia 29 września 2011 roku.</p> <p>Jak ustala dalej Sąd Okręgowy , w toku postępowania karnego zasięgano opinii biegłych psychiatrów, którzy stwierdzili, że <span class="anon-block">J. P.</span> cierpi na chorobę psychiczną o obrazie klinicznym zespołu paranoicznego. W chwili popełniania zarzucanych mu czynów miał zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia czynów i rozsądnego pokierowania swoim postępowaniem. W swoim stanie zdrowia stanowi poważne zagrożenie dla porządku prawnego i może on ponownie dopuścić się czynów karalnych, jakie zostały mu zarzucone w sprawie lub też innych czynów o znacznym stopniu społecznej szkodliwości.</p> <p>Powód pozostał wtedy pod zarzutami gróźb podpalenia budynków sądowych, gróźb pozbawienia życia sędziów, oraz ich znieważania.</p> <p>Postanowieniem z dnia 8 marca 2011 roku Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">D.</span>orzekł o dalszym stosowaniu wobec niego środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia go w warunkach wzmocnionego zabezpieczenia w Oddziale <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> Szpitala (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span>, po zasięgnięciu w tym zakresie opinii sądowo – psychiatrycznej. Środek zapobiegawczy został uchylony postanowieniem Sądu z dnia 1 września 2011 roku ,a powód został zwolniony z zakładu <span class="anon-block">(...)</span>, po przeprowadzeniu kolejnej opinii sądowo – psychiatrycznej.</p> <p> <span class="anon-block">J. P.</span> przed umieszczeniem go po w szpitalu<span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, od kilkunastu lat leczył się na nadciśnienie tętnicze, oraz pozostawał w leczeniu neurologicznym z powodu choroby <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p>Obecnie utrzymuje się z renty w kwocie około 860 zł miesięcznie. Jest właścicielem zabudowanej działki o powierzchni 19 arów.</p> <p>W ramach rozważań prawnych Sąd Okręgowy ocenił roszczenie powoda jako niezasadne przede wszystkim dlatego , iż jego zdaniem , trafnym okazał się , zasadniczy zarzut , którym broniła się strona pozwana , a mianowicie zarzut przedawnienia.</p> <p>Motywując taką ocenę Sąd I instancji wskazał , iż <span class="anon-block">J. P.</span> dochodził zadośćuczynienia za doznaną szkodę w postaci rozstroju jego zdrowia fizycznego i psychicznego, która miała powstać w związku ze stosowaniem wobec niego środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Źródłem tak określonej szkody stanowi prawomocne orzeczenie Sądu, na podstawie którego orzeczono o stosowaniu wobec niego tegoż środka.</p> <p>Przy tak zakreślonej podstawie faktycznej powództwa, dla oceny normatywnej żądania zastosowanie mogłyby mieć <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1)">art. 444 § 1 k.c.</a>, albo <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 k.c.</a> w zw. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a> </p> <p>W konsekwencji kwestię terminu jego przedawnienia reguluje norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1);art. 442(1) § 1)">art. 442<sup> <!-- -->1 </sup>§ 1 k.c.</a> </p> <p>Argumentował , że <span class="anon-block">J. P.</span> wiązał zgłoszone roszczenie z dwoma zdarzeniami - pobytami w zakładach <span class="anon-block">(...)</span> , które , w jego ocenie, spowodowało sprzeczne z prawem działanie Prokuratora Rejonowego w<span class="anon-block">T.</span>.</p> <p>Pierwsze z nich to pobyt w szpitalu <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">K.</span> , który opuścił w sierpniu 2008r. Drugie tom pobyt w szpitalu<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">L.</span> , który opuścił we wrześniu 2011r.</p> <p>Termin przedawnienia w odniesieniu do roszczeń wyrównawczych, powiązanych przez powoda odrębnie z tymi niezależnymi od siebie zdarzeniami , rozpoczął swój bieg od czasu w którym obydwa stały się wymagalne skoro po opuszczeniu każdej z placówek leczniczych , <span class="anon-block">J. P.</span> był świadomy doznanej szkody oraz podmiotu , który jest odpowiedzialny za jaj wyrównanie.</p> <p>W konsekwencji, trzyletni termin przedawnienia , w odniesieniu do pobytu w szpitalu w <span class="anon-block">K.</span> upłynął we sierpniu 2011r , a w przypadku pobytu w szpitalu w <span class="anon-block">L.</span> we wrześniu 2014r.</p> <p>Obydwie daty są datami wcześniejszymi aniżeli data wniesienia pozwu przez powoda, skoro zdecydował się na to , odpowiednio ponad sześć i ponad dwa lata po tym , kiedy roszczenie uległo przedawnieniu.</p> <p>Powód podczas postępowania, jak wskazywał Sąd Okręgowy nie powoływał się przy tym na żadne okoliczności , które mogłyby wywołać skutek przerwy jego biegu.</p> <p>W konkluzji tej części swojego stanowiska prawnego, przy uznaniu zarzutu przedawnienia za usprawiedliwiony, Sąd Okręgowy zaakcentował również , w odwołaniu się do uchwały pełnego składu izby cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2006r , sygn.III CZP 84/05 - powołanej za zbiorem Legalis , że był wolny od badania realizacji przesłanek normatywnych odpowiedzialności odszkodowawczej strony pozwanej wobec powoda.</p> <p>Tym niemniej ocenę taką , w dalszej części motywów prawnych rozstrzygnięcia przeprowadził, uznając je za niespełnione , w tym w szczególności nie dopatrzył się realizacji przesłanki bez[prawności działania Prokuratora Rejonowego w <span class="anon-block">T.</span> za którego miałby odszkodowawczo odpowiadać Skarb Państwa . W tym zakresie wskazał , gdy decyzje o umieszczeniu <span class="anon-block">J. P.</span> w szpitalach <span class="anon-block">(...)</span> podejmowały Sądy Rejonowe , odpowiednio w <span class="anon-block">B.</span> oraz <span class="anon-block">D.</span>.</p> <p>Ponadto, jego zdaniem, powód nie dowiódł w postępowaniu wyrządzenia mu w ten sposób szkody / krzywdy / , a jego stanowisko przeciwne w tym zakresie pozostało jedynie w sferze nie zweryfikowanych dowodowo twierdzeń.</p> <p>Rozstrzygając o kosztach procesu , Sąd I instancji, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c</a>, powoda wobec strony przeciwnej nimi nie obciążył. Wziął przy tym pod uwagę złą sytuację materialną <span class="anon-block">J. P.</span> , jego sytuację osobistą, jak również to , że formułując roszczenie działał w oparciu o subiektywne poczucie krzywdy.</p> <p>W warunkach oddalenia powództwa, Sąd Okręgowy , na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 (art. 29;art. 29 ust. 1)">art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku - Prawo o adwokaturze</a> (t. jedn. Dz. U. z 2015 roku, poz. 615, ze zm.) przyznał od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Tarnowie ,na rzecz adwokata reprezentującego powoda z urzędu, wynagrodzenie za udzielenie pomocy prawnej z urzędu. Jego wysokość ustalił na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 (art. 29 § 8;art. 29 § 8 pkt. 7)">§8 pkt 7</a> w zw. z 5 ust 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1714) w brzmieniu obowiązującym w dniu wytoczenia powództwa.</p> <p>W apelacji od tego orzeczenia powód , obejmując jej zakresem punkt I jego sentencji, we wniosku środka odwoławczego, domagał się jego zmiany i uwzględnienia żądania pozwu w całości.</p> <p>Jako wniosek ewentualny sformułował żądanie wydania przez Sąd II instancji rozstrzygnięcia kasatoryjnego i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w Tarnowie do ponownego rozpoznania.</p> <p>Środek odwoławczy został oparty na następujących zarzutach :</p> <p>- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści rozstrzygnięcia istotne znaczenie , a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 299)">art. 299 kpc</a> wobec nie przeprowadzenia przez Sąd dowodu z przesłuchania powoda , a także nie uwzględnienia jego wniosków dowodów o przesłuchanie świadków oraz przeprowadzenie opinii biegłych dla ustalenia aktualnego stanu zdrowia skarżącego oraz jego związku z pobytami w zakładach <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">K.</span> i <span class="anon-block">L.</span> ,</p> <p>- błędu w ustaleniach faktycznych, wobec nie potwierdzenia w nich nieprawidłowości , które miały miejsce wobec niewłaściwego stosowania wobec powoda środków zabezpieczających umieszczenia <span class="anon-block">J. P.</span> w tych placówkach , tym bardziej , że wątpliwości budziły także opinie biegłych , których wnioski współdecydowały o ich zastosowaniu ,</p> <p>- naruszenia prawa materialnego w następstwie :</p> <p>a/ niezastosowania przez Sąd Okręgowy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1))">art. 442<sup> <!-- -->1</sup>kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123;art. 123 § 1;art. 123 § 124)">art. 123 §1 i 124 kc</a> mimo , że zaszła przyczyna powodująca przerwanie biegu przedawnienia roszczenia dochodzonego pozwem, w postaci złożenia przez powoda podczas biegu tego terminu pozwu o zapłatę , który wywołał skutek przerwy ,</p> <p>b/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 kc</a> wobec nie wzięcia przez Sąd I instancji pod uwagę , że zarzut przedawnienia ,którym bronił się w postepowaniu Skarb Państwa , należało ocenić , w okolicznościach ujawnionych w postępowaniu, jako powołany sprzecznie z tymi zasadami.</p> <p>Odpowiadając na apelację, reprezentującą stronę pozwaną Prokuratoria Generalna Rzeczpospolitej Polskiej, domagała się jej oddalenia jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw oraz obciążenia <span class="anon-block">J. P.</span> kosztami postępowania apelacyjnego.</p> <p> <strong> <!-- -->Rozpoznając apelację, Sąd Apelacyjny rozważył : </strong> </p> <p>Środek odwoławczy powoda nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu , nie można bowiem podzielić żadnego z zarzutów na których opiera się jej konstrukcja.</p> <p>W jego ramach powód nie podnosi zarzutów procesowych dotyczących sposobu przeprowadzenia przez Sąd Okręgowy oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, a wobec tego , biorąc pod uwagę regułę związania przez Sąd odwoławczy zarzutami tej natury , musi on tę ocenę i wnioski z niej wynikające dla poczynionych ustaleń faktycznych , aprobować.</p> <p>W konsekwencji fakty , które Sąd niższej instancji uczynił podstawą faktyczną wydanego wyroku, Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne.</p> <p>Nie ma racji skarżący , podnosząc wskazany przez siebie zarzut procesowy.</p> <p>Na wstępie przypomnieć należy , że zarzut procesowy jest uzasadniony tylko przy kumulatywnym spełnieniu dwóch warunków. Po pierwsze skarżący ma wykazać , że konkretna norma formalna rzeczywiście została przez Sąd naruszona i po drugie skutek tego naruszenia przełożył się na ostateczny kształt treści zapadłego wyroku, mając dla niej istotne znaczenie.</p> <p>Apelujący upatruje jego realizacji w tym , że nie został przeprowadzony dowód jego przesłuchania w charakterze strony i w tym ,że zgłoszone przezeń osobowe wnioski dowodowe oraz postulat dopuszczenia dowodu z opinii biegłych nie został uznany za uzasadniony.</p> <p>Tak skonstruowany zarzut jest , w ocenie Sądu II instancji chybiony dlatego , że treść tych pominiętych decyzją procesową Sądu Okręgowego dowodów nie miała znaczenia dla treści kontrolowanego instancyjnie rozstrzygnięcia.</p> <p>Oto bowiem w warunkach , gdy roszczenie <span class="anon-block">J. P.</span> było przedawnione , na co w sposób usprawiedliwiony powołała się strona pozwana , skutecznie podnosząc zarzut tej treści , prowadzenie dowodów dla potwierdzenia realizacji normatywnych przesłanek odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa [ a temu służyły nie przeprowadzone dowody ] było zbędne.</p> <p>W tym zakresie Sąd II instancji , w składzie rozstrzygającym sprawę, aprobuje powołane także przez Sąd Okręgowy , stanowisko pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego zawarte w uchwale z dnia 17 lutego 2006r , sygn. III CZP 84/05.</p> <p>Nie ma , właśnie z tego powodu, również racji skarżący , gdy podnosi zarzut błędu w ustaleniach faktycznych , który miał mieć miejsce, zdaniem <span class="anon-block">J. P.</span>, w sposób przezeń w motywach tego zarzutu opisany.</p> <p>Zatem tylko na marginesie należy zwrócić uwagę , że w ramach ustaleń Sąd Okręgowy nie wypowiadał się , ani nie dokonywał oceny poprawności zastosowania środków zabezpieczających wobec powoda , w postaci umieszczania go w szpitalach <span class="anon-block">(...)</span>, a tym bardziej , co do poprawności stwierdzenia istnienia podstaw do ich stosowania, w ówczesnym stanie jego zdrowia , które potwierdzili opiniujący specjaliści lekarze. Nie mógł zatem Sąd w tym zakresie popełnić błędu zarzucanego mu przez skarżącego w ramach omawianego zarzutu.</p> <p>Nietrafne są również te zarzuty materialne , do których odwołuje się apelujący.</p> <p>Twierdząc , iż Sąd I instancji nie uwzględnił okoliczności prowadzących do przerwania biegu przedawnienia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123;art. 123 § 1;art. 123 § 1 pkt. 1)">art. 123 §1 pkt. 1 kc</a> , nie wskazuje bowiem na żadne zindywidualizowane postępowanie , które wszczął wobec Skarbu państwa w czasie biegu terminu przedawnienia obecnie ocenianego roszczenia obecnie , które taki skutek mogłoby wywołać.</p> <p>Na rozprawie apelacyjnej pełnomocnik apelującego wskazał , że taki pozew <span class="anon-block">J. P.</span> złożył ale został on prawomocnie zwrócony. Nie sprecyzował przy tym bliżej roszczenia procesowego , które było przedmiotem ówczesnego żądania powoda, a fakt zwrotu tym bardziej przekonuje , że do twierdzonej przerwy nie mógł on doprowadzić , skoro w myśl 130 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 2)">§2 kpc</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 187;art. 187 § 1)">art. 187§1 kpc</a> zwrócony nie wywoływał żadnych skutków , które ustawa wiąże z jego wniesieniem, w tym skutku do którego w motywach zarzutu odwołuje się skarżący.</p> <p>Nietrafny jest również ten zarzut materialny, w ramach którego apelujący twierdzi , że powołanie się przez stronę przeciwną na zarzut przedawnienia roszczenia jest nadużyciem prawa podmiotowego i jako sprzeczny z zasadami współżycia społecznego nie powinien był być przez Sąd niższej instancji uwzględniony.</p> <p>Motywując go, skarżący nie wskazał na żadne okoliczności mogące potwierdzać , iż strona przeciwna postępowała wobec powoda w taki sposób , który nie zasługując na aprobatę właśnie z uwagi na te zasady , uniemożliwił mu wcześniejsze dochodzenie roszczenia kompensacyjnego opartego na powoływanej przezeń podstawie faktycznej.</p> <p>Tylko w takim przypadku powołanie się na normę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 kc</a> jako niweczącą skutek posłużenia się zarzutem przedawnienia mogłoby zostać rozważane jako prowadzący do konsekwencji o jakiej mówi apelujący.</p> <p>Przeciwnie, z ustaleń dokonanych w sprawie wynika , że <span class="anon-block">J. P.</span> nie doznawał żadnych przeszkód nie tylko ze strony reprezentantów obecnie pozwanego Skarbu Państwa ale także takich , które dotyczyły jego osoby, aby uczynić to we właściwym, z punktu widzenia obowiązującego porządku prawnego odnoszącego się do warunków dochodzenia roszczeń o deliktowej podstawie , czasie.</p> <p>Z podanych przyczyn , w uznaniu apelacji za niezasadną , Sąd II instancji orzekł o jej oddaleniu , na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1;art. 417 § 445;art. 417 § 1)">art. 417 §1 i 445 §1 kc.</a> </p> <p>Rozstrzygając o kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny zdecydował o nie obciążaniu nimi <span class="anon-block">J. P.</span> wobec Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej , stosując normę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 §1 kpc</a>.</p> <p>Ocenił , że aktualna sytuacja osobista i dochodowa powoda , cierpiącego na chorobę <span class="anon-block">P.</span> oraz utrzymującego się jedynie ze skromnej renty , w wymiarze około 860 złotych miesięcznie , uprawnia do tego , aby zasady słuszności , wyprzedzając generalną w zakresie rozliczenia kosztów postępowania sądowego pomiedzy stronami, zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy , zdecydowały o sięgnięciu w tym przypadku po dobrodziejstwo wynikające z normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102kpc</a>.</p> <p>Sądowi nie umykał przy tym wzgląd na konieczność zapewnienia skuteczności orzeczeń sądowych także w zakresie obowiązków finansowych stron.</p> <p>W aktualnej sytuacji <span class="anon-block">J. P.</span> skuteczna egzekucja świadczenia z tytułu kosztów jest, jak się wydaje wykluczona , a jej chociażby częściowa skuteczność podważyłaby podstawy ekonomiczne jego codziennej egzystencji nawet, gdyby ograniczył on zaspokajanie swoich potrzeb do zupełnego minimum.</p> <p>Nie można też tracić z pola widzenia tego , że za sięgnięciem po zastosowany wyjątek przemawiał także sam charakter sprawy, u podstaw wszczęcia której znalazło się silnie eksponowane przez powoda w pismach procesowych , a także na rozprawie apelacyjnej, poczucie niesprawiedliwości i rozżalenia wobec organów wymiaru sprawiedliwości i urzędu prokuratorskiego.</p> <p>Sąd II instancji przyznał ze środków budżetowych Skarbu Państwa wynagrodzenie na rzecz reprezentującego powoda z urzędu, pełnomocnika będącego adwokatem.</p> <p>Kwota należna z tego tytułu , pozostając pochodną wartości przedmiotu zaskarżenia , została ustalona na podstawie §8 pkt 7 w zw z §16 ust. 1 pkt 2 oraz §4 ust.3 Rozporządzenia MS w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z dnia 3 października 2016 [ DzU z 2016 poz. 1714].</p> <p>SSA Grzegorz Krężołek SSA Jan Kremer SSA Józef Wąsik</p> </div>