VIII U 2133/18

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt</strong> VIII U 2133/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 30 listopada 2018 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="165"/> <col width="422"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSO Jolanta Łanowy - Klimek</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Protokolant:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Katarzyna Stefańczyk</strong> </p> </td> </tr> </table> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu</strong> 30 listopada 2018 r. w Gliwicach</p> <p> <strong> <!-- -->sprawy</strong> <span class="anon-block">J. Ś.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko </strong> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">C.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o</strong> ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek odwołania </strong> <span class="anon-block">J. Ś.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->od decyzji</strong> Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">C.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia </strong> 25 maja 2018 r. <strong> <!-- --> nr </strong> <span class="anon-block"> (...)- (...)</span> </p> <p>oddala odwołanie.</p> <p>(-) SSO Jolanta Łanowy - Klimek</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VIII U 2133/18</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pismem z 25 maja 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">C.</span> poinformował ubezpieczonego <span class="anon-block">J. Ś.</span> o podtrzymaniu decyzji o odmowie prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla z 17 grudnia 2007r. Organ rentowy wskazał, że do wniosku o ekwiwalent pieniężny ubezpieczony nigdy nie złożył dokumentu potwierdzającego uprawnienia do bezpłatnego węgla w naturze, a z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy nie można w sposób nie budzący wątpliwości ustalić tych uprawnień. Dodał nadto, że we wrześniu 2007r. ubezpieczony składał już wniosek o wypłatę ekwiwalentu z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za rok 2002, jednakże prawomocną decyzją z 17 grudnia 2007r. odmówiono prawa do wypłaty tego ekwiwalentu.</p> <p>Ubezpieczony wniósł odwołanie od ww. pisma, domagając się przyznania prawa do spornego ekwiwalentu w wymiarze 3 ton za rok 2018. W uzasadnieniu wskazał, że nabył prawo do renty górniczej w 1968r. oraz, że pracował w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> i pobierał ekwiwalent z byłego zakładu pracy zanim został zlikwidowany. Podał, że mając na uwadze datę nabycia prawa do emerytury, uprawnienie do deputatu węglowego powinno wynikać albo z Układu Zbiorowego Pracy dla przemysłu węglowego z 1 lutego1980r. albo z UZP dla pracowników zakładów górniczych z 21 grudnia 1991r.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">C.</span> podkreślił, że wobec braku przedstawienia przez ubezpieczonego nowych dowodów lub nowych okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 114)">art. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, nie ma podstaw do weryfikacji prawomocnej decyzji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny</strong>:</p> <p>Ubezpieczony <span class="anon-block">J. Ś.</span> był pracownikiem <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> od 3 lipca 1950r. do 18 kwietnia 1968r. Od 19 kwietnia 1968. był uprawniony do pobierania renty górniczej.</p> <p>Ustalono, że ubezpieczony 21 września 2007r. złożył wniosek o wypłatę ekwiwalentu z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za rok 2002, natomiast decyzją z 17 grudnia 2007r. odmówiono mu prawa do ekwiwalentu pieniężnego za ten rok z uwagi na brak dokumentu potwierdzającego uprawnienia do bezpłatnego węgla w naturze.</p> <p>Ubezpieczony wniósł odwołanie od ww. decyzji.</p> <p>Wyrokiem z 3 czerwca 2008r. (VIII U 464/08) Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie ubezpieczonego.</p> <p>Ubezpieczony, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Sądu Okręgowego, wniósł apelację od ww. wyroku.</p> <p>Prawomocnym wyrokiem z 5 listopada 2009r. (III AUa 4704/08) Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację ubezpieczonego. Jednocześnie decyzja organu rentowego z 17 grudnia 2007r. odmawiająca ubezpieczonemu prawa do ekwiwalentu pieniężnego stała się prawomocna.</p> <p>W dniu 29 marca 2018r. ubezpieczony złożył wniosek o wypłatę ekwiwalentu z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za rok 2018.</p> <p>W odpowiedzi na ww. wniosek <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">C.</span> w piśmie z 25 maja 2018r., które zaskarżył odwołujący, poinformował o podtrzymaniu decyzji o odmowie prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla z 17 grudnia 2007r.</p> <p>Ustalono, że odwołujący ani we wniosku z 29 marca 2018r, ani w toku niniejszego postępowania nie przedłożył żadnych nowych dowodów, ani też nie podał okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji z 17 grudnia 2007r., które miałyby wpływ na zmianę prawomocnej decyzji.</p> <p>Ubezpieczony na podstawie art. 60 Karty <span class="anon-block">G.</span> z 30 listopada 1949r. był uprawniony do deputatu węglowego w ilości 2,5 tony węgla rocznie. Kolejne układy zbiorowe pracy dla przemysłu węglowego, a to układ zbiorowy z 1 stycznia 1975r. oraz układ zbiorowy z 1 lutego 1980r. utrzymały przedmiotowe uprawnienia.</p> <p>Na podstawie akt tut. Sądu w sprawie o sygn. VIII U 464/08 ustalono, że <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>, w którym pracował ubezpieczony, z dniem 1 marca 1994r. zaprzestało wypłat deputatu węglowego ubezpieczonemu.</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego, akta osobowe ubezpieczonego z PGR <span class="anon-block">B.</span> oraz akta tut. Sądu w sprawie o sygn. VIII U 464/08.</p> <p>Sąd ocenił zebrany materiał dowodowy jako kompletny i spójny, a poprzez to mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy ubezpieczonemu przysługuje prawo do wnioskowanego ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla, w szczególności zaś czy przedłożył nowe dowody lub ujawnił nowe okoliczności, które miałyby wpływ na zmianę prawomocnej decyzji z 17 grudnia 2007r.</p> <p> <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">C.</span> w zaskarżonym piśmie z 25 maja 2018r. poinformował ubezpieczonego o podtrzymaniu decyzji o odmowie prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla z 17 grudnia 2007r. wskazując, że wobec braku przedstawienia przez ubezpieczonego nowych dowodów lub nowych okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 114)">art. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, nie ma podstaw do weryfikacji prawomocnej decyzji.</p> <p>Podstawę prawną żądania ubezpieczonego stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20071471031" title="Ustawa z dnia 6 lipca 2007 r. o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych - Dz. U. z 2007 r. Nr 147, poz. 1031 ()">ustawa z dnia 6 lipca 2007r. o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych</a>. (t.j. Dz. U z 2016, poz. 1192 ze zm.).</p> <p>Przystępując do rozważań na temat prawa do ekwiwalentu pieniężnego należy przytoczyć istotne dla rozstrzygnięcia sprawy uregulowania zawarte w ustawie.</p> <p>Art. 1 ustawy określa zasady i sposób realizacji uprawnienia do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla, zwanego dalej "ekwiwalentem", przysługującego osobom uprawnionym z przedsiębiorstw robót górniczych za okres od dnia 1 stycznia 2002r.</p> <p>Art. 2 stanowi, że użyte w ustawie określenia oznaczają:</p> <p>1) osoby uprawnione - emerytów i rencistów mających ustalone prawo do emerytury lub renty, którzy pobierali bezpłatny węgiel w naturze od przedsiębiorstw robót górniczych lub przeszli na emeryturę lub rentę z tych przedsiębiorstw oraz wdowy, wdowców i sieroty mających ustalone prawo do renty rodzinnej po byłych pracownikach przedsiębiorstw robót górniczych, uprawnionych do bezpłatnego węgla na podstawie Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników zakładów górniczych z dnia 21 grudnia 1991r., i którzy uzyskali emeryturę lub rentę przed dniem 1 stycznia 2007 r., a po dniu 31 grudnia 2001 r. nie pobierali ekwiwalentu;</p> <p>2) przedsiębiorstwo robót górniczych - przedsiębiorcę prowadzącego roboty górnicze pod ziemią związane z budową, utrzymaniem lub likwidacją zakładu górniczego;</p> <p>3) dotacja - dotację w rozumieniu przepisów o finansach publicznych.</p> <p>W art. 3 wyłączono z grona uprawnionych osoby, których roszczenia z tytułu prawa do bezpłatnego węgla zostały zaspokojone przed dniem wejścia w życie ustawy.</p> <p>Z kolei w przypadku gdy roszczenia, o których mowa w ust. 1, zostały częściowo zaspokojone, ekwiwalent przysługuje w części niezaspokojonego roszczenia.</p> <p>Art. 7 określa zasady realizacji prawa.</p> <p>Zgodnie z ust. 1 ekwiwalent wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwany dalej <span class="anon-block"> (...)</span>, zgodnie z harmonogramem, o którym mowa w ust. 7, na wniosek osoby uprawnionej.</p> <p>W myśl ust. 2 wniosek o wypłatę ekwiwalentu zgłoszony po raz pierwszy zawiera:</p> <p>1)imię i nazwisko osoby uprawnionej;</p> <p>2)numer PESEL albo rodzaj i numer dokumentu tożsamości obcokrajowca;</p> <p>3)adres zamieszkania osoby uprawnionej;</p> <p>4)numer świadczenia osoby uprawnionej;</p> <p>5)nazwę przedsiębiorstwa robót górniczych.</p> <p>Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, należy dołączyć dokument potwierdzający uprawnienie do ekwiwalentu i określający jego wysokość oraz oświadczenie osoby uprawnionej o niepobieraniu w latach 2002-2007 lub za ich część, ekwiwalentu lub bezpłatnego węgla w naturze.</p> <p>Reasumując, aby wnioskujący mógł nabyć prawo do ekwiwalentu na podstawie powołanej ustawy musi wykazać, że:</p> <p>1  był pracownikiem zakładu robót górniczych i przeszedł na emeryturę lub rentę z tego zakładu, albo pobierał ekwiwalent jako emeryt lub rencista;</p> <p>2  uzyskał prawo do emerytury lub renty przed dniem 1 stycznia 2007r;</p> <p>3  jako emeryt bądź rencista był uprawniony do bezpłatnego deputatu węglowego, a uprawnienie do bezpłatnego węgla przysługiwało na podstawie Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników zakładów górniczych z dnia 21 grudnia 1991r.,</p> <p>4  prawo do bezpłatnego węgla nie zostało zaspokojone przed dniem wejścia w życie ustawy;</p> <p>Nadto wnioskujący musi złożyć stosowny dokument potwierdzający prawo do deputatu i złożyć oświadczenie, że z tego prawa nie korzystał po 2001r.</p> <p>Należy podkreślić, że deputat węglowy jest świadczeniem ze stosunku pracy, a nie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Jest to zastępcza forma wynagrodzenia dopuszczalna jedynie z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">Kodeksu Pracy</a> lub układów zbiorowych pracy.</p> <p>W przedmiotowej sprawie ubezpieczony nie spełnił przesłanek do przyznania mu prawa do wnioskowanego ekwiwalentu.</p> <p>W pierwszej kolejności należy wskazać, że nie dołączył on żadnego dokumentu potwierdzającego uprawnienie do ekwiwalentu i określającego jego wysokość. Nie złożył również oświadczenia o niepobieraniu w latach 2002-2007 lub za ich część, ekwiwalentu lub bezpłatnego węgla w naturze.</p> <p>Sąd wskazuje, że kwestia możliwości skorzystania przez ubezpieczonego z prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla została już rozstrzygnięta prawomocnie decyzją odmowną organu rentowego z 17 grudnia 2007r. Sprawą ta była również przedmiotem postępowań sądowych przed Sądem Okręgowym w Gliwicach (VIII U 464/08) oraz przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, w których uznano, że decyzja z 17 grudnia 2007r. była prawidłowa.</p> <p>Niniejsza sprawa stanowi zaś pokłosie wniosku ubezpieczonego z 29 marca 2018r. o wypłatę ekwiwalentu z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za rok 2018, który został załatwiony przez organ rentowy odmownie zaskarżonym pismem z 25 maja 2018r.</p> <p>W ocenie Sądu stanowisko organu rentowego jest prawidłowe, zaś odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Jak wynika bowiem przytaczanego przez <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">C.</span> w odpowiedzi na odwołanie art. 114 w sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, uchyla lub zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli:</p> <p>1) po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość;</p> <p>2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa;</p> <p>3) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;</p> <p>4) decyzja została wydana na skutek świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego przez osobę pobierającą świadczenie;</p> <p>5) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność;</p> <p>6) przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego.</p> <p>Sąd zwraca uwagę, że ubezpieczony ani we wniosku z 29 marca 2018r, ani w toku niniejszego postępowania nie przedłożył żadnych nowych dowodów, ani też nie podał okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji z 17 grudnia 2007r., które miałyby wpływ na zmianę prawomocnej decyzji.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, uznając odwołanie za nieuzasadnione – na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14}§ 1 k.p.c.</a> – Sąd oddalił odwołanie.</p> <p>(-) SSO Jolanta Łanowy – Klimek</p> </div>