II SA/Łd 638/22
Sądy administracyjne2022-10-20
Sygnatura
II SA/Łd 638/22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
2022-10-20
Rodzaj
Wyrok WSA w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-GrzymkowskaSławomir WojciechowskiTomasz Porczyński
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 26 maja 2022 r. nr SKO.4141.225.22 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. a.bł.
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 26 maja 2022 r., znak: SKO.4141.225.22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania A. M., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a." oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 615), powoływanej dalej jako: "u.ś.r.", utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia 18 marca 2022 r., nr SŚR.5211.000029.2022.ŚP.7623, wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1b, oraz art. 17 ust. 5 pkt. 1b i art. 20 u.ś.r., odmawiającą A.M. świadczenia w formie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką J.C..
Organ I instancji odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ w jego ocenie skarżąca nie spełnia warunków określonych w art. 17 ust. 1b oraz art. 17 ust. 5 pkt 1b. J. C. została zaliczona do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia przez Wojewódzką Komisję Lekarską do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia Nr. [...] w Z. z dnia 26 maja 1995 r. Dodatkowo skarżąca pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad niepełnosprawną matką J. C. na podstawie decyzji SŚR.5212.000001.2021.SZO.7623 z dnia 30 września 2021 r. od dnia 1 listopada 2021 r. do dnia dzisiejszego.
Od wyżej wymienionej decyzji A. M., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła odwołanie zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, art. 17 ust. 1 lit. b u.ś.r. poprzez przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oraz art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. poprzez nieuwzględnienie, że w razie zbiegu uprawienia do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpoznaniu powyższego odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium, po przywołaniu treści art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., wskazało, że matka skarżącej – J. C., ur. 14 września 1942 r., legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy (Orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia Nr [...] w Z. z dnia 26 maja 1995 r. Nr [...]). Jak wynika ze wskazanego orzeczenia, wydanego na stałe, niepełnosprawność istnieje od "trwa nadal", stopień znaczny niepełnosprawności datuje się natomiast "przed 1 listopada 1994 r.". Oznacza to, że spełniony został warunek dotyczący osoby wymagającej opieki wymieniony w art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Następnie Kolegium nie zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji, że w sprawie ma zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r. stwierdzając, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, orzekł niezgodność z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Z dniem publikacji w Dzienniku Ustaw, powyższy wyrok spowodował bezpośredni skutek derogacyjny, co oznacza, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. został pozbawiony niekonstytucyjnej treści normatywnej polegającej na niedopuszczalnym różnicowaniu sytuacji prawnej uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych w świetle kryterium wieku powstania niepełnosprawności osoby, nad którą uprawniony sprawuje opiekę.
Organ II instancji nie podzielił również zdania Prezydenta Miasta Z., że przeszkodą w uwzględnieniu wniosku jest fakt pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego. Kolegium wyjaśniło, że w obrocie prawnym w dacie złożenia przez A. M. wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pozostawała decyzja Prezydenta Miasta Z. z dnia 30 września 2021 r., Nr SŚR.5212.000001.2021.SZO.7623, przyznająca skarżącej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką w okresie od dnia 1 listopada 2021 r. do dnia 31 października 2022 r. specjalny zasiłek opiekuńczy. Powołując się na wyrok NSA, organ stwierdził, że wystąpienie z formalnym wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne jest bowiem równoznaczne z wyborem tego świadczenia jako korzystniejszego i jednocześnie z rezygnacją z dotychczas pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wobec tego należy uznać więc, że wyboru korzystniejszego świadczenia skarżąca dokonała w dacie wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem fakt pobierania przez stronę specjalnego zasiłku opiekuńczego nie stanowił przeszkody w ewentualnym uwzględnieniu wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Jednakże w ocenie Kolegium z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że sprawowana przez skarżącą opieka nad matką, z uwagi na czas i zakres wykonywania koniecznych czynności wspomagających matkę w jej codziennym funkcjonowaniu, nie spełnia wymogów opieki, o jakiej jest mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego matka skarżącej (lat 80) nie jest osobą leżącą, a zatem wymagającą z tego tytułu całkowitej i całodobowej opieki (obejmującej konieczność np. karmienia, pojenia, pamersowania, cewnikowania itp.). Z akt sprawy wynika, że choć występują u niej bliżej nieokreślone problemy z chodzeniem, to jednak porusza się samodzielnie. Skarżąca zamieszkuje wraz z matką, jednakże wskazane dolegliwości (nadciśnienie, rozrusznik serca, choroba nerek) wskazują, że niepełnosprawna może w nim pozostać sama bez nadzoru. Z akt sprawy wynika, że z powodu niepełnosprawności matki i w ramach opieki nad nią skarżąca przede wszystkim podaje leki, mierzy ciśnienie, a także, co należy podkreślić, mieszkając wspólnie z matką - sprząta, dba o czystość w mieszkaniu, pierze, gotuje, robi zakupy, wykupuje recepty, umawia matkę na wizyty lekarskie, załatwiania sprawy urzędowe oraz spędza czas z matką (modli się z nią, czyta książki, rozwiązuje krzyżówki, gra w gry planszowe, ogląda telewizję, chodzi na spacery).
Kolegium stwierdziło, że na ogół czynności skarżącej związanych z opieką nad matką w znacznym zakresie składa się szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego czyli zbiór czynności, które nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącej, gdyż są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu - sprzątanie, prasowanie, pranie, opłacanie rachunków, robienie zakupów, realizacja recept, załatwianie spraw urzędowych to czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, w którym zamieszkuje zarówno matka skarżącej, jak i skarżąca. Jeżeli zaś chodzi o czynności związane z pielęgnacją matki to są to wykonywane codziennie: przygotowanie ubrań, pomoc przy ubieraniu, ćwiczenia fizyczne, np. rozruszanie stawów, mierzenie ciśnienia, podawanie leków oraz posiłków, masaże, oklepywanie. Zdaniem Kolegium, wymienione czynności opiekuńcze związane z osobistą opieką nad chorą matką są realizowane w pewnych odstępach czasu, a ich realizacja nie świadczy o stałym, długotrwałym i tak dużym zaangażowaniu wnioskodawczyni wykonującej opiekę nad niepełnosprawną matką, by nie można było pogodzić ich wykonywania z podjęciem przez nią aktywności zawodowej. W istocie czynności opiekuńcze związane tylko z osobistą opieką nad chorą nie zajmują takiej ilości czasu w ciągu dnia, aby wnioskodawczyni przy należytej organizacji tej opieki nie mogła podjąć pracy zarobkowej choćby w niepełnym wymiarze. Należy bowiem stwierdzić, że prowadzenie gospodarstwa domowego, przygotowanie posiłków czy lekarstw na cały dzień, ewentualna pomoc w ubraniu odzieży wierzchniej, podawanie leków czy pomoc w zachowaniu higieny nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia. Wielu czynności związanych z szeroko rozumianym prowadzeniem gospodarstwa domowego nie wykonuje się codziennie. Ponadto czynności te mogą być w znacznej części wykonywane w godzinach rannych i wieczornych. Jak wynika z akt sprawy, matka skarżącej w związku ze stanem zdrowia w większości codziennych czynności (jedzenie, chodzenie, korzystanie z toalety, czynności higieniczne) jest osobą względnie samodzielną i wymaga wyłącznie pomocy i ewentualnego nadzoru ze strony osób trzecich. Należy zauważyć, że część dnia, która zwyczajowo wypełniana jest obowiązkami zawodowymi, poświęcana jest przez wnioskodawczynię przede wszystkim na prowadzenie gospodarstwa domowego w ramach domu, w którym zresztą również zamieszkuje. Czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, w którym wnioskodawczyni mieszka na stałe nie mogą być zasadniczo uznane za kolidujące z podjęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, podobnie jak zakupy czy wizyty u lekarza, gdyż przecież osoby pracujące również prowadzą własne gospodarstwa domowe, wychowują dzieci, chodzą na zakupy, spacery, do lekarza i kościoła, opiekują się w różnym zakresie swoimi rodzicami, którzy z uwagi na wiek i stan zdrowia nie powinni wykonywać pewnych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Taki zakres opieki, który polega na pracach w gospodarstwie domowym, towarzyszeniu w wizytach lekarskich, robieniu zakupów, wspólnych spacerach czy załatwianiu spraw urzędowych nie wymusza na osobie sprawującej opiekę rezygnacji z podjęcia pracy zarobkowej. Nie można zatem na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego obiektywnie ocenić, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy brakiem podejmowania zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem przez nią opieki nad matką. Czynności dnia codziennego, takie jak: pranie, sprzątanie czy gotowanie są wykonywane również przez osoby pracujące, które wykonują je we wczesnych godzinach porannych czy późnych godzinach wieczornych i nierzadko dotyczy to osób, które jednocześnie pracują zawodowo i opiekują się domownikami wymagającymi wsparcia i opieki (np. dziećmi). Przy sprawnej organizacji czasu, możliwe byłoby zatem pogodzenie obowiązków zawodowych i domowych, szczególnie w przypadku podjęcia pracy w niepełnym wymiarze czasu. Opieka ubiegającej się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a jej zakres wykluczać możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, tak więc związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być realny i bezpośredni.
W ocenie Kolegium, mając na uwadze czasowy i przedmiotowy rozmiar sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką związany z jej niepełnosprawnością, przyjąć należy, że zakres tej opieki jest do pogodzenia z równoczesnym podjęciem zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasowym. Uznać trzeba, że w istocie zakres deklarowanej opieki oraz stopień samodzielności matki skarżącej nie pozwala na przyjęcie, że skarżąca zrezygnowała czy też nie podejmuje aktywności zarobkowej w celu sprawowania tej opieki. Zakres samodzielności matki wnioskodawczyni, choć ograniczony, to jednak nie wyklucza podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. Pomoc skarżącej zasadniczo sprowadza się do wykonywania czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują. Sprawowana opieka w stanie faktycznym sprawy stanowi naturalną formę pomocy w rodzinie, a jej zakres nie stoi na przeszkodzie jednoczesnemu wykonywaniu pracy zarobkowej.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, A. M., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie A. M. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej stwierdził, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka. W sprawowaniu opieki, o której mowa wart. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie niepełnosprawnej, których ta z uwagi na stopień niepełnosprawności (schorowania) nie jest w stanie sobie sama zapewnić.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z wnioskiem o rozpoznanie niniejszej sprawy w tym trybie wystąpił pełnomocnik skarżącej, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy, co pozwoliło na przyspieszenie jej rozpoznania.
Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji Sąd stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa.
Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z.odmawiającą A.M. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. wnioskowanego na matkę J. C..
W kontrolowanej sprawie organ I instancji uznał, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na to, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki szkolnej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia oraz ze względu na ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką J. C..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie podzieliło powyższego stanowiska Prezydenta Miasta Z. i stwierdziło, że ani data powstania niepełnosprawności ani fakt pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego nie mają wpływu na odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia, jednakże organ stwierdził brak bezpośredniego związku między koniecznością stałej opieki nad matką a tym, że skarżąca nie podejmuje jakiegokolwiek zatrudnienia. W ocenie organu II instancji skarżąca nie wykonuje w związku ze stanem zdrowia matki żadnych ekstraordynaryjnych, szczególnych czynności, pochłaniających tyle czasu, by niemożliwe było podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia.
Problematyka rozważanego na gruncie rozpatrywanej sprawy świadczenia została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 615), powoływanej dalej jako: "u.ś.r.". Świadczenie pielęgnacyjne jest obok zasiłku pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego jednym ze świadczeń opiekuńczych, zaliczanym do świadczeń rodzinnych (art. 2 pkt 2 u.ś.r.). Przesłanki materialnoprawne przyznania świadczenia zostały uregulowane w art. 17 u.ś.r. Zgodnie z treścią ust. 1 powyższego artykułu, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4 )innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała pkt 1 - nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub pkt 2 - w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia (art. 17 ust. 1b u.ś.r.). Przepis art. 17 ust. 5 u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne, nie przysługuje, jeżeli:
1) osoba sprawująca opiekę:
a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,
b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
2) osoba wymagająca opieki:
a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;
3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;
4) (uchylony);
5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń:
1) świadczenia rodzicielskiego lub
2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub
3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub
4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub
5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
- przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organ II instancji prawidłowo przyjął, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. ze względu na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (OTK-A 2014/9/104) nie może być podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości prawidłowość stanowiska Kolegium w powyżej kwestii, zwłaszcza w kontekście jednolicie ujmowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych skutków powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wbrew stanowisku organu I instancji, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej świadczenia w oparciu o art. 17 ust. 1b u.ś.r., z uwagi na treść wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wszakże w wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu prawa ze swej istoty, tworzy nowy stan prawny od chwili wejścia wyroku w życie, chyba że wydając wyrok Trybunał Konstytucyjny skorzysta z przewidzianej w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP możliwości wydłużenia mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów. Trybunał Konstytucyjny w odniesieniu do art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie skorzystał z tej możliwości. Powyższy wyrok ogłoszono w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października 2014 r. pod poz. 1443 i z tym dniem orzeczenie to weszło w życie, co oznacza, że bezpośrednim skutkiem tego wyroku jest stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności począwszy od dnia jego ogłoszenia, tj. od 23 października 2014 r. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Przyjęcie, że stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu nie przekłada się na ukształtowanie nowego stanu prawnego, jak wadliwie uczynił to organ I instancji, było sprzeczne z zasadami państwa prawa, które mają obowiązek działać na podstawie przepisów obowiązującego prawa. Z tego względu niewątpliwie zaprezentowane przez Kolegium stanowisko w tej kwestii w zaskarżonej decyzji zasługuje na aprobatę. Zatem wyrok TK ma znaczenie dla spraw indywidualnych, a organy pomocowe mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z wyłączeniem tej części normy, która z dniem ogłoszenia wyroku została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Przyjęcie, że stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu nie przekłada się na ukształtowanie nowego stanu prawnego, jak wadliwie uczynił to wprost organ I instancji, jest sprzeczne z zasadami państwa prawa, które mają obowiązek działać na podstawie przepisów obowiązującego prawa.
Wbrew stanowisku organu I instancji przeszkody prawnej do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie mógł tez stanowić fakt, że skarżąca ma przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy. W aktach sprawy znajduje się bowiem oświadczenie z dnia 12 stycznia 2022 r., będące załącznikiem do złożonego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, z którego wynika, że z dniem przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżący rezygnuje z przysługującego mu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wraz z oświadczeniem przytoczone zostało stosowne orzecznictwo dotyczące tej kwestii. W państwie prawa nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne, zwłaszcza, gdy mogła dokonać wyboru świadczenia bardziej korzystnego. W takim przypadku, można rozważać jednoczesne (tego samego dnia) przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy bądź też rozstrzygnięcie o tych uprawnieniach w jednej decyzji. W orzecznictwie wskazuje się, że to ostatnie rozwiązanie zasadza się na przyjęciu, że kwestia przedmiotowego wyboru, a tym samym i rezygnacji z zasiłku dla opiekuna, stanowi element faktyczny sprawy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co wskazuje na możliwość odpowiedniego załatwienia rezygnacji z zasiłku dla opiekuna w decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 866/21, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA"). Możliwym jest również stwierdzenie we właściwym trybie wygaśnięcia decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego. Spośród wachlarza sposobów rozwiązania tej sytuacji to organ zobowiązany jest wybrać takie działanie, by w sytuacji zbiegu świadczeń osoba do nich uprawniona nie została pozbawiona realnej możliwości wyboru korzystniejszego dla niej świadczenia.
Jednakże powyższe okoliczności nie mają wpływu na wynik sprawy, albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. słusznie wskazało na brak związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem a sprawowaną opieką.
Wobec powyższego należy wyjaśnić, że z przywołanych na wstępie unormowań, jasno wynika, że jednym z podstawowych warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, by opiekun osoby niepełnosprawnej (którym z woli ustawodawcy mogą być podmioty wymienione expressis verbis w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 u.ś.r.) odpowiednio: nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przy czym na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy, jeżeli niepodejmowanie aktualnie zatrudnienia jest spowodowane właśnie koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.
Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest przyznanie wsparcia finansowego osobie, która zamiast świadczyć pracę, pozostaje w domu w celu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Zgodnie z założeniami ustawodawcy celem świadczeń opiekuńczych, do których należy świadczenie pielęgnacyjne, jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji niepełnosprawnemu dziecku lub niepełnosprawnej osobie dorosłej. Świadczenie pielęgnacyjne ma charakter świadczenia zasiłkowego, które miało zastąpić instytucję zasiłku stałego z ustawy o pomocy społecznej. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej (naukowej/przygotowania do zawodu), by opiekować się osobą niepełnosprawną. W związku z tym, zaprzestanie aktywności zawodowej czy naukowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19, CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest fakt niepełnosprawności matki skarżącej oraz sprawowania opieki przez wnioskodawcę nad tą osobą, zatem konieczne jest wyjaśnienie definicji opieki w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Powoływana wyżej ustawa nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece, w jej rozumieniu, musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15, CBOSA). Jednoczesne rozróżnianie przez ustawodawcę opieki stałej i długoterminowej wskazuje, że nie wymaga on, aby osoba sprawująca opiekę przebywała bez jakichkolwiek przerw w ciągu dnia w pobliżu osoby, która opieki w świetle orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wymaga. Otóż według treści tej regulacji opieka powinna być sprawowana codziennie w taki sposób, który uniemożliwia wykonywanie przez opiekuna pracy zarobkowej. Przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy. Innymi słowy, znaczy stopień zaangażowania w pomoc osobie najbliższej, uniemożliwia opiekunowi podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Chodzi tu o opiekę stałą lub długoterminową, a nie tylko o opiekę rozumianą jako wykonywanie czynności opiekuńczych bez przerwy przez 24 godziny na dobę (por. wyroki: WSA we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 287/19, WSA w Gliwicach z dnia 25 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 970/19, CBOSA).
Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie uprawnia do stwierdzenia, że legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym wyklucza automatycznie obowiązek wykazania związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a niepodejmowaniem zatrudnienia. Nie każda opieka nad taką osobą będzie uniemożliwiać zatrudnienie, gdyż nie można czynić z góry założenia, że konieczne będzie udzielanie takiej osobie opieki kompleksowej przez cały czas.
Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyroki NSA: z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11 i z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20, CBOSA). Podkreśla się także, że zakres faktycznie sprawowanej opieki, wynikający z innych przyczyn niż potrzeby osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w zakresie opieki, może wskazywać na to, czy rezygnacja z zatrudnienia lub jego niepodjęcie pozostają z sobą w związku (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 691/19, CBOSA).
Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r. pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2020 r.; sygn. akt I OSK 516/19, CBOSA). W każdej sprawie właściwy organ musi zatem dokonać dogłębnej oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2015 r.; sygn. akt I OSK 2820/13, CBOSA).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, należy wskazać, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego, prawidłowo ocenionego przez organ II instancji, wynika, że J.C. urodzona 14 września 1942 r., legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy (Orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia Nr [...] w Z. z dnia 26 maja 1995 r. Nr [...]). Jak wynika ze wskazanego orzeczenia, wydanego na stałe, niepełnosprawność istnieje od "trwa nadal", stopień znaczny niepełnosprawności datuje się natomiast "przed 1 listopada 1994 r.".
Skarżąca natomiast jest córką niepełnosprawnej w stopniu znacznym, J. C., zatem nie ulega wątpliwości, że mieści się zatem w katalogu osób uprawnionych do przyznania wnioskowanego świadczenia w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.
Z poczynionych przez organy ustaleń, wynika, że matka skarżącej jest po wymianie rozrusznika serca, choruje na nadciśnienie oraz na serce. Występują u niej problemy z chodzeniem. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 22 lutego 2022 r. wynika, że opieka skarżącej polega na przygotowywaniu posiłków, podawaniu leków, mierzeniu ciśnienia, sprzątaniu, uczestnictwie w wizytach u lekarza, robieniu zakupów, wychodzeniu z matką na spacery, wykupywaniu recept, wymianie pościeli, pomocy przy kąpieli oraz załatwianiu spraw urzędowych.
W związku z powyższymi ustaleniami, wskazać należy, że skarżąca opiekuje się matką, jednak zakres i częstotliwość wykonywanych względem niej czynności opiekuńczych, nie wiąże się z koniecznością niepodejmowania lub rezygnacji przez nią z pracy zarobkowej. Ze zgromadzonego materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby opieka nad niepełnosprawną matką, sprawowana przez skarżącą, wykluczała całkowicie podjęcie przez nią jakiegokolwiek zatrudnienia lub pracy zarobkowej. Dokonane w sprawie ustalenia wskazują, że opieka nad matką nie zajmuje skarżącej takiej ilości czasu, która uniemożliwiałaby jej podjęcie zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasowym. Pomoc skarżącej, pomimo, że wykonywana w sposób prawidłowy, w znacznej mierze ogranicza się do czynności dnia codziennego: przygotowywania i podawania posiłków lub leków, pomocy przy higienie osobistej, robienia zakupów, sprzątania, prania czy załatwiania spraw urzędowych. Ponadto większość z powyższych czynności nie jest wykonywana codziennie i nie ma ściśle określonych ram czasowych. Z akt nie wynika również, aby matka skarżącej była osobą niesprawną ruchowo, leżącą i całkowicie niesamodzielną, przez co wymagającą stałej opieki i pomocy.
Nie można oczywiście zanegować, że stan zdrowia J.C., biorąc pod uwagę posiadane schorzenia, wymaga opieki i pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Jednakże nie wyklucza on jednocześnie podjęcia przez A. M. zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, czynności związane z wykonywaniem opieki przez skarżącą nad matką zostały rozpatrzone kompleksowo i nie były zatem, jak zasadnie uznał organy obu instancji, czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającymi podjęcie przez skarżącą jakiejkolwiek pracy. Należy w tym miejscu jednocześnie podkreślić, że czynności składające się na szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego to zbiór czynności, które nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącej, gdyż są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Z ustaleń poczynionych w sprawie bezspornie wynika, że zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawną matką, w świetle zasad doświadczenia życiowego, były i są do pogodzenia z równoczesnym podjęciem pracy, choćby w niepełnym wymiarze czasowym. Sąd nie kwestionuje stanu zdrowia matki skarżącej i konieczności wsparcia przez skarżącą, jednak z całą stanowczością stwierdza, że sama konieczność sprawowania opieki nie mogła stanowić w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był zatem w pełni wystarczający dla stwierdzenia, że żądane świadczenie pielęgnacyjne, z uwagi na zakres i rozmiar czynności, jakie skarżąca wykonuje opiekując się matką, nie może być przyznane. Forma zapewnianej matce pomocy nie tworzy konieczności udzielenia rekompensaty dla skarżącej w postaci wnioskowanego świadczenia, gdyż ustalony stan faktyczny wskazuje, na możliwość podjęcia przez skarżącą pracy zarobkowej bez uszczerbku dla sprawowanej opieki. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym prawidłowo wskazuje się, że przy ubieganiu się o tego typu świadczenie, zakres opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie może się ograniczać do wykonywania podstawowych czynności domowych, które mogą być w całości wykonywane poza godzinami pracy (niezależnie od systemu czasu pracy).
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, to jest zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką, jak i kwestii związanych ze stanem zdrowia matki. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zawierającym w pełni wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które w ocenie Sądu w całości odpowiada prawu. Rację mają więc organy obu instancji, że brak jest w sprawie bezpośredniego i ścisłego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia, czy też zaprzestaniem pracy przez skarżącą, a sprawowaną przez nią opieką nad matką i w konsekwencji należało uznać, że nie została w sprawie spełniona pozytywna przesłanka przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 u.ś.r.).
Reasumując stwierdzić trzeba postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie kontrolowanych w sprawie decyzji zostało przeprowadzone przez organy obu instancji zgodnie z wymogami przewidzianymi w k.p.a. Organy podjęły bowiem w sprawie wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrały, uzupełniły i wreszcie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. W motywach zaskarżonej decyzji sporządzonej zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., organ wyjaśnił przyczyny natury faktycznej i prawnej, które zadecydowały o jej podjęciu. W związku z tym nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty podniesione w skardze. Natomiast sam fakt, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z oczekiwaniami i przekonaniami skarżącej, nie oznacza automatycznie jej wadliwości.
Skoro zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. została wydana zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego jej wydanie nie doszło do naruszenia norm prawa procesowego w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, a zarzuty skargi okazały się niezasadne, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
MR