II FZ 626/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Bogdan Lubiński, , , po rozpoznaniu w dniu 18 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 753/11 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 18 lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2011 r., I SA/Wr 753/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił G. W. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 18 lutego 2011 r., która była przedmiotem wniesionej przez niego skargi. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że w skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. podatnik złożył wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w chwili obecnej prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą Z. "P." [...], zatrudniając dwóch pracowników. W ramach swojej działalności, skarżący świadczy usługi budowlane w zakresie prowadzenia robót ziemnych (w tym przede wszystkim sieci kanalizacji sanitarnej) oraz budowy obiektów małej architektury. Wnioskujący podkreślił, że w związku z profilem wykonywanych usług budowlanych ilość zawieranych umów, a co się z tym wiąże wysokość uzyskiwanego dochodu, uzależniona jest głównej mierze od pory roku i panujących warunków atmosferycznych, a na obecną kondycję finansową wnioskodawcy miał również wpływ kryzys w branży budowlanej. Zdaniem skarżącego, natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji, skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia strony płynności finansowej niezbędnej do bieżącego regulowania należności, w tym również z tytułu wynagrodzeń pracowników. Wnioskujący wskazał, że w związku z panującą sytuacją w sektorze budownictwa, zmianie uległy również formy płatności dotychczas akceptowane przez dostawców materiałów budowlanych, ponieważ w chwili obecnej nie jest już możliwy zakup materiałów z odroczonym terminem płatności. Strona musi zatem dysponować odpowiednim kapitałem, aby wywiązać się z zawartych z kontrahentami umów na roboty budowlane. Wnioskujący podkreślił, że na jego obecną sytuację finansową miała również wpływ długa i nadzwyczaj ostra zima, która spowodowała nieplanowane przestoje w prowadzonych robotach budowlanych. Wobec powyższego, w razie konieczności wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący zmuszony będzie do zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej oraz sprzedaży części posiadanego majątku ruchomego celem uregulowania przedmiotowych należności. Dodał, że konieczność zaprzestania prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, wiązać się będzie z koniecznością zwolnienia zatrudnianych przez niego pracowników. Końcowo wnioskujący podkreślił, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza stanowi główne źródło utrzymania jego rodziny (żona oraz dwoje uczących się dzieci w wieku 14 i 20 lat), gdyż jego małżonka zatrudniona jest jedynie na 1/2 etatu w W. sp. z o. o. uzyskując z tytułu wykonywanej pracy miesięczne wynagrodzenie w wysokości 975 zł brutto. Miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą ok. 4000 zł. Do wniosku skarżący załączył kserokopie: dokumentu potwierdzającego wysokość miesięcznego wynagrodzenia jego małżonki, zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej za 2010 r. (w którym wykazano przychody w wysokości 585.290,58 zł) oraz informację o przychodach podatnika z tytułu prowadzonej działalności za 2010 r. 3. Uzasadniając wydane postanowienie sąd pierwszej instancji powołując się na treść i wykładnię art. 61 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a. – wskazał, że w sprawie wnioskujący nie wykazał niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Wniosek nie zawiera bowiem przekonywującej argumentacji przemawiającej za jego uwzględnieniem. Zauważyć należy, że skarżący we wniosku wskazał, iż w związku ze specyfiką wykonywanych przez niego usług budowlanych (ilość zawieranych umów uzależniona jest w głównej mierze od pory roku i panujących warunków atmosferycznych) oraz ze względu na kryzys w branży budowlanej, nie posiada on w chwili obecnej środków na uregulowanie zaległych należności. Jednocześnie z przedłożonych przez skarżącego dokumentów nie wynika, jakiej wysokości dochód uzyskał on w roku ubiegłym z tytułu prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, ani jaki jest średni, miesięczny dochód skarżącego przy wydatkach związanych z utrzymaniem czteroosobowej rodziny w wysokości ok. 4000 zł. Dodatkowo stwierdzić należy, że we wniosku - wskazując na zmianę dotychczas akceptowanych przez dostawców materiałów budowlanych form płatności polegającą na tym, że w chwili obecnej nie jest już możliwy zakup materiałów z odroczonym terminem płatności, a strona musi dysponować odpowiednim kapitałem, aby wywiązać się z zawartych z kontrahentami umów na roboty budowlane - skarżący nie wspomniał czy posiada, a jeśli tak, to w jakiej wysokości zgromadzone środki na realizację przedmiotowych umów. Ponadto wnioskujący - wskazując we wniosku na będący w jego posiadaniu majątek ruchomy, który w sytuacji natychmiastowego wykonania decyzji będzie musiał spieniężyć - nie wyjaśnia, jakiego rodzaju jest to majątek oraz jakie jest jego przeznaczenie (czy jest wykorzystywany w związku z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą, czy też w celach prywatnych). Brak stosownych dokumentów oraz wyjaśnień skarżącego, uniemożliwia Sądowi pozytywne rozpatrzenie jego wniosku. Warunkiem bowiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno zaś odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. 4. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego poprzez błędną wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. polegającą na mylnym przyjęciu, że przez odmowę wstrzymania orzeczenia Dyrektora Izby Skarbowej w W. nie zachodzi niebezpieczeństwo dla skarżącego wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W związku z tym wniósł on o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podatnik wskazując na okoliczności podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz dodatkowo wskazał, że natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia płynności finansowej niezbędnej do bieżącego regulowania należności, w tym również z tytułu wynagrodzeń pracowników. Wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje, że skarżący będzie musiał zawiesić prowadzoną działalność gospodarczą oraz sprzedać część posiadanego majątku ruchomego celem uregulowania należności. Będzie to również wiązało się z koniecznością zwolnienia zatrudnionych pracowników. W załączeniu przedłożono dowód kupna maszyny budowlanej, dowód zarejestrowania samochodu VW Transporter, umowę o linię kredytową oraz informację o przychodach podatnika z działalności prowadzonej na własne nazwisko w 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. 5. Stosowanie do treści art. 61 § 3 in principio p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w część aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2005, s. 168). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie NSA z dnia 12 października 2010 r., I GZ 316/10, LEX nr 607229). Przechodząc zatem do zażalenia należy podnieść, że skarżący w ramach okoliczności, które w jego ocenie miałyby uprawdopodabniać możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wskazuje na specyfiką wykonywanego zawodu, kryzys w branży budowlanej, brak środków na uregulowanie zaległych należności oraz w razie egzekucji należności konieczność zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej i zwolnienia pracowników. Należy zatem zauważyć, na co trafnie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji, że powyższe twierdzenia nie zostały przez skarżącego w żaden sposób uprawdopodobnione. Nie przedstawił on bowiem na tą okoliczność jakichkolwiek dokumentów, czy zestawień pozwalających na uprawdopodobnił trudnej sytuacji finansowej prowadzone działalności gospodarczej. Załączony do zażalenia PIT -28 tych okoliczności w żaden sposób nie może uprawdopodobnić. Wynika z niego jedynie, że w 2010 r. podatnik osiągnął przychód w wysokości 585.290, 58 zł od którego uiścił podatek ryczałtowy w wysokości 29.720 zł. Brak jest natomiast danych dotyczących dochodów w 2011 r., czy też strat poniesionych w tym roku przez podatnika. Również dokumenty dotyczące linii kredytowej (umowa z 2004 r.), urodzeń dzieci (1994 i 1997 r.), czy zakupu koparki (umowa z 1994 r.) i samochodu (umowa z 2010 r.) nie mogą podważyć oceny sądu pierwszej instancji. Nie stanowią one bowiem podstawy do przyjęcia, że podatnik uprawdopodobnił swoją trudną sytuację, w której wykonanie zaskarżone decyzji doprowadziłoby do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co się zaś tyczy argumentu dotyczącego stanu finansowego skarżącego i jego rodziny nie jest to w tym przypadku wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Tymi przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem decyzji. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a tak zdaje się rozumieć to skarżący. Trudna sytuacja materialna skarżącego może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., I FZ 189/10, LEX nr 643200) Mając powyższe na uwadze wskazać trzeba, że zobowiązania podatkowe mają charakter pieniężny i z natury rzeczy skutki wykonania zobowiązania są odwracalne. Jego uregulowanie nie tworzy z reguły takiego stanu rzeczy, w którym strona poniosłaby znaczną szkodę lub wystąpiłyby trudne do odwrócenia skutki. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu zapłaconych kwot, łącznie z oprocentowaniem według zasad przewidzianych w Ordynacji podatkowej. Wskazać też trzeba, że wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności, a ponadto zgodnie art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: z 2005 r., Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji ograniczona jest do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Z tego względu subiektywne obawy skarżącej dotyczące skutków egzekucji w kontekście jej sytuacji materialnej i rodzinnej są nieuzasadnione, jak również nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.