II OSK 2915/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku P.J. o sprostowanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2915/17 w sprawie ze skargi kasacyjnej P. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 212/17 w sprawie ze skarg P. J., A. S. i Z. S. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 stycznia 2017 r. znak: ... w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych postanawia: odmówić sprostowania wyroku. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 11 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2915/17, Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej P. J. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 212/17 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania. W piśmie z dnia 24 października 2019 r. skarżąca kasacyjnie (reprezentowana przez radcę prawnego) wniosła o sprostowanie niedokładności w uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku. Wskazała, że w wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny błędnie wskazał, że "Podnieść przy tym należy, że na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej kasacyjnie oświadczył, iż w granicy ze ścianą szczytową, w której znajduje się sporne okno, nie znajduje się obecnie żaden budynek." Skarżąca kasacyjnie podniosła, że jej pełnomocnik, na rozprawie, w odpowiedzi na pytanie Sądu o obiekty w granicy ze ścianą szczytową, wskazał, iż wiata, która była samowolą budowlaną została zlikwidowana w 2016 r. przez uczestnika postępowania Z. S., jednocześnie wskazując, że w granicy działek istnieje jeszcze garaż uczestnika, który również został uznany za samowolę budowlaną przez WSA w Kielcach. W sprawie tej wydany został prawomocny wyrok z dnia 12 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 287/17. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, a która jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia. Nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania. Nie podlega również sprostowaniu mylne ustalenie faktu, chociażby zostało ono spowodowane przeoczeniem. Przedmiotem sprostowania mogą być wyłącznie ujawnione w orzeczeniu niedokładności, błędy pisarskie lub rachunkowe albo inne oczywiste omyłki, przy czym w doktrynie podkreśla się, że chodzi tu jedynie o omyłki sądu. Niedokładność lub omyłka może dotyczyć np. oznaczenia stron czy innych uczestników postępowania, oznaczenia (daty, znaku, sygnatury) zaskarżonego aktu lub czynności oraz nazwy organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, przy czym nieprawidłowości te muszą mieć charakter oczywisty. Błąd pisarski natomiast to widoczne niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia lub błąd gramatyczny, czy niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Błąd rachunkowy zaś to błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia działań arytmetycznych, polegający najczęściej na błędnym działaniu sumowania lub odejmowania. Ostatnią kategorią wymienioną w przepisie art. 156 § 1 p.p.s.a. jest "inna oczywista omyłka", które to pojęcie ma znacznie szerszy zakres, jednakże jego charakter zbliżony jest do pojęć wymienionych wcześniej. Wszystkie opisane w przepisie art. 156 p.p.s.a. nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami (vide: postanowienie NSA z dnia 21 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 2059/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zmiana, jakiej domaga się skarżąca kasacyjnie, nie mieści się w dyspozycji art. 156 § 1 p.p.s.a. Wypowiedź Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarta w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 września 2019 r., a której dotyczy wniosek o sprostowanie niedokładności, oparta jest na zapisie dokonanym w protokole rozprawy. W protokole tym wskazano, że "Na pytanie Sądu pełnomocnik skarżącej kasacyjnie oświadcza, że w granicy ze ścianą szczytową, w której znajduje się obecnie otwór okienny nie znajduje się teraz żaden budynek, gdyż wiata garażowa która była samowolą budowlaną została zlikwidowana w 2016 r." W protokole nie odnotowano natomiast twierdzeń pełnomocnika skarżącej kasacyjnie, które opisane zostały we wniosku o sprostowanie, wskazujących, że w granicy działek istnieje jeszcze garaż, który został uznany również za samowolę budowlaną przez WSA w Kielcach oraz że w sprawie tej wydany został prawomocny wyrok z dnia 12 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 287/17. Nie można zatem w tym przypadku mówić o niedokładności, bowiem treść uzasadnienia wyroku w tym fragmencie nawiązuje bezpośrednio do zaprotokołowanych twierdzeń pełnomocnika skarżącej kasacyjnie. Sprostowanie uzasadnienia przedmiotowego wyroku w sposób, który domaga się skarżąca kasacyjnie prowadziłby do zamieszczenia w nim treści, która nie wynika z protokołu rozprawy. Tego rodzaju sprostowanie jest niedopuszczalne. Wyjaśnić przy tym należy, że art. 103 p.p.s.a. przewiduje możliwość sprostowania oraz uzupełnienia protokołu rozprawy. Zgodnie z tym przepisem strony mogą żądać sprostowania lub uzupełnienia protokołu na następnym posiedzeniu, nie później jednak niż w terminie trzydziestu dni od dnia posiedzenia, z którego sporządzono protokół. Jeżeli zatem, zdaniem skarżącej kasacyjnie, w protokole rozprawy z dnia 11 września 2019 r. nie zawarto wszystkich wypowiedzi jej pełnomocnika, bądź też wypowiedzi te utrwalone zostały błędnie, niezgodnie z ich rzeczywistą treścią, to mogła ona w terminie trzydziestu dni od dnia posiedzenia wystąpić o sprostowanie lub uzupełnienie tego protokołu. Skarżąca kasacyjnie wniosku takiego nie złożyła. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 156 § 1 i 2 w związku z art. 193 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.