II FZ 468/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 453/10 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 8 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe osoby prawnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. UZASADNIENIE M.J. w skardze z dnia 15 kwietnia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 4 marca 2010r. wniósł o wstrzymanie wykonania tej decyzji, ze względu na trudną sytuację ekonomiczną. W uzasadnieniu szczegółowo opisał sytuację swojej rodziny oraz jej możliwości finansowe, zwracając uwagę na negatywne konsekwencje zajęcia rachunku bankowego w postępowaniu egzekucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 20 lipca 2001 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z 10 maja 2010r. zwolnił spod egzekucji wcześniej zajęte rachunki bankowe. Skoro więc odpadła przyczyna, która uzasadniała złożenie wniosku, a w sprawie nie występiły przesłanki pozwalające na wstrzymanie zaskarżonego aktu, Sąd uznał, że należało oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu skarżący wniósł o jego zmianę oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, że rachunki bankowe ponownie zajęto na dowód czego załączył zawiadomienie z 16 czerwca 2010 r. Skarżący wskazał, iż w tym samym dniu zawiadomiono go o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Jak wskazał skarżący, na tej podstawie przekazano na konto Urzędu Skarbowego zwrot podatku dochodowego. W jego ocenie w tych okolicznościach zachodzi wielkie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący podniósł, iż stracił pracę 5 lipca 2010 r. Obecnie jedyną osobą utrzymującą rodzinę jest żona, która cierpi na poważne schorzenia kręgosłupa. Starszy syn studiuje na prywatnej uczelni. Wynajęty pokój musi opłacać również w okresie wakacji. Koszty kształcenia syna przekraczają 2.000 zł miesięcznie. Kontynuowanie przez niego nauki stoi zatem pod znakiem zapytania. Młodszy syn cierpi na kłębuszkowe zapalenie nerek, co wymaga kosztownego leczenia. Jest również uczniem szkoły. Skarżący i jego żona przekroczyli pięćdziesiąty rok życia. Zamieszkują w starym, nieotynkowanym domu jednorodzinnym, którego utrzymanie jest drogie i ma, jak wskazuje skarżący, ogromny wpływ na poziom materialnego życia rodziny. Od około dziesięciu lat muszą pomagać finansowo rodzicom. Skarżący przed podjęciem pracy w C. był długo bezrobotny i ponowne bycie bezrobotnym powoduje komplikuje jego sytuację życiową. Jednocześnie skarżący podniósł, iż postanowieniem z dnia 29 czerwca 2010 r. WSA w Lublinie zwolnił go z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w związku z wniesieniem skargi Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie w stosownym wniosku, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Sąd orzeka w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw (por. postanowienie NSA: z 4 marca 2010 r., II OZ 178/10; z 21 stycznia 2010 r., II OZ 1200/09, Wspólnota 2010/7/44). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie, narusza art. 61 § 3 p.p.s.a. Biorąc, bowiem pod uwagę złożony przez stronę w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy zauważyć, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do wszystkich okoliczności istotnych dla oceny jego zasadności. Argumentem skarżącego nie był jedynie fakt zajęcia obu rachunków bankowych, ale również okoliczności związane z utratą pracy i związaną z tym utratą płynności finansowej, brak możliwości uzyskania pomocy od rodziny, choroby dzieci i małżonki oraz obciążenia kredytowe. Skarżący we wniosku uzasadnił też, dlaczego wykonanie zaskarżonej decyzji może mieć wpływ na te okoliczności. Oceniając złożony w sprawie wniosek sąd pierwszej instancji miał również do dyspozycji w aktach tej konkretnej sprawy dokumenty źródłowe, które wnioskodawca złożył w toku postępowania z zakresu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dokonując zatem oceny sąd pierwszej instancji powinien był również uwzględnić ten materiał źródłowy, z punktu widzenia dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a. Co więcej, należy uznać, że wskazana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny okoliczność zwolnienia rachunków bankowych, mająca uzasadnić oddalenie złożonego wniosku jest nieistotna dla oceny jego zasadności. Przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jego wykonania. Dla istnienia tego niebezpieczeństwa bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy zaskarżona decyzja jest faktycznie wykonywana, ani to, po jakie środki sięga organ egzekucyjny. Powołanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na fakt zwolnienia spod zabezpieczenia rachunków bankowych skarżącego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest niewystarczające i narusza art. 61 § 3 p.p.s.a. nie opiera się bowiem na ocenie ustawowych kryteriów wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie dokonana ponownie oceny złożonego przez skarżącego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem całokształtu sprawy oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy przy uwzględnieniu kryteriów określonych w art. 63 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia