II OSK 1495/22

SENTENCJA Dnia 10 sierpnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E. sp. z o.o. z siedzibą w T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 576/21 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 23 lipca 2020 r., nr WIR.VIII.7840.1.281.2019.JB w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 576/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę na zaskarżoną decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia 19 listopada 2019 r., nr WAiB.6740.12.893.240.2017.ZP, po rozpatrzeniu wniosku V. sp. z o.o. w T. (inwestora), zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo-magazynowego przy ul. [...] w T. (dz. nr [...] i [...]). Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniosła E. sp. z o.o. w T., zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 w zw. z 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Skarżąca Spółka wskazała, że już na tym etapie wykonywania inwestycji, jak wynika z załączonej do skargi inwentaryzacji mgra inż. M. S., doszło do znacznej szkody po stronie skarżącej, co do której istnieje ryzyko powiększenia się i spowodowania nieodwracalnych i niepowetowanych po stronie skarżącej skutków, a nadto zachodzi ryzyko dla zagrożenia życia i zdrowia osób i mienia. Należy zwrócić uwagę na poniesioną przez skarżącą Spółkę szkodę materialną, którą udokumentowano w załączonej do niniejszej skargi ww. inwentaryzacji, jak również istnienia realnego (graniczącego z pewnością) ryzyka wystąpienia jeszcze większej szkody o znacznych rozmiarach i powodowania po stronie skarżącej nieodwracalnych skutków. W ocenie skarżącej Spółki, z uwagi na masowe wypompowywanie wody z wykopu do studni deszczowych i obsuwanie się gruntu skarżącej istnieje wręcz ryzyko katastrofy budowlanej. Decyzja nie zawiera również elementów dotyczących sposobu wykonywania nadzoru nad prowadzonymi pracami, w efekcie przykładowo zabijanie, jak i wyciąganie Ścian Larsena spowodowało pęknięcia ścian, posadzek, obsunięcia się gruntu na nieruchomości skarżącej. Abstrahując od powyższego wykonywanie decyzji, dalsza kontynuacja budowy stanowi również zagrożenie dla bezpieczeństwa osób przebywających na nieruchomości skarżącej, jak i dla osób wykonujących pracę na inwestycji. Jedynie na marginesie należy zwrócić uwagę, że jeszcze kilka miesięcy temu prace koparkami były wykonywane pod linami elektromagnetycznymi 110 kV bez zabezpieczeń, bez urządzeń sygnalizujących zbliżanie się człowieka do wysokiego napięcia i bez nadzoru, na dowód czego przedłożono dodatkowo dokumentację zdjęciową. Zadaniem skarżącej Spółki, należy zwrócić uwagę na konieczność i zasadność wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonalności decyzji albowiem strona nie uzyskała ochrony tymczasowej z uwagi na oddalenie jej skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, stąd decyzja na podstawie której jest realizowana inwestycja powinna być wstrzymania co do jej wykonania w całości do czasu rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody po stronie skarżącej. Ryzyko szkody potęguje brak projektu geotechnicznego i już dziś stwierdzone szkody materialne. Ponadto wskazano, że należy również odnieść się do uchwały NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007, nr 4 poz. 77. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). W związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) w okolicznościach tej sprawy ww. uchwała pozostaje aktualna, ponieważ nie zaistniały w tej sprawie skutki prawne, o jakich mowa w art. 61 § 6 p.p.s.a. (dotychczas nie doszło do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji – postanowieniem z dnia 15 czerwca 2021 r. WSA w Bydgoszczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji). Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Nie jest więc rolą sądu administracyjnego na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku czynić ustalenia w zakresie istnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. W oparciu o ww. przepis to sąd ocenia czy w świetle przywołanej przez stronę skarżącą argumentacji zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. W tej zaś sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnych o pozwoleniu na budowę nie zawiera argumentacji, która mogłaby świadczyć o zaistnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja skargi kasacyjnej zasadniczo bazuje na twierdzeniach ww. inwentaryzacji, że w wyniku realizacji pozwolenia na budowę doszło do uszkodzenia obiektów istniejących na działkach nr [...] i [...], przylegających do terenu budowy ze względu na możliwe dalsze osunięcia gruntu na działkach nr [...] i [...] zaistniałe w związku z budową obiektu na działkach nr [...] i [...], realizowanego wg wadliwie sporządzonego projektu budowlanego. Po pierwsze, zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez Sąd Administracyjny wymaga wykazania zaistnienia nie jakiejkolwiek szkody, lecz "znacznej" szkody. Po drugie, w ramach art. 61 § 3 p.p.s.a. na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej przedmiotem oceny Sądu Administracyjnego nie mogą być kwestie merytoryczne dotyczące oceny legalności pozwolenia na budowę. W innym wypadku doszłoby do nieuprawnionego "przedsądu" przed rozpoznaniem np. skargi kasacyjnej. Po trzecie, warunkiem wstrzymania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest możliwość zaistnienia nieodwracalnych skutków. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że choć w przedmiotowym wniosku wskazano na konkretne szkody związane z realizacją pozwolenia na budowę, jednak nie wykazano aby doznana przez skarżącą Spółkę szkoda była znaczna, co oznacza konieczność wykazania nie tylko wielkości szkody, ale odniesienia jej do istniejącej sytuacji finansowej wnioskodawcy. W powołanej we wniosku inwentaryzacji szkód wskazano zaś, że zaistniałe szkody wymagają napraw (a więc nie wywołują nieodwracalnych skutków) i choć wskazano na konkretny koszt tych napraw, jednak nie wykazano aby były to koszty, które miałyby świadczyć o zaistnieniu "znacznej" szkody. We wniosku nie odniesiono wielkości szkody do sytuacji finansowej skarżącej Spółki, co zasadniczo uniemożliwia Sądowi Administracyjnemu stwierdzenie, że wskazywana szkoda jest znaczna. Poza tym jeżeli koszty te są wynikiem realizacji pozwolenia na budowę to skarżącej Spółce przysługuje od inwestora roszczenie odszkodowawcze; zaś ewentualne uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę przez Sąd Administracyjny będzie stanowiło podstawę dla skarżącej Spółki o wystąpienie także z roszczeniem odszkodowawczym do organu administracyjnego. Trudno więc w oparciu o argumentację wniosku przyjąć, że w wyniku wykonania pozwolenia na budowę zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, tym bardziej, że jeżeli argumentowano na okoliczność osuwania się ziemi, to powinna zostać w tym zakresie przedstawiona ekspertyza geotechniczna, która wskazywałaby na zagrożenia związane z wpływem inwestycji na osuwanie się ziemi i czy taki stan jest związany z wykonaniem pozwolenia na budowę i wpływa na zaistnienie znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków. Nie wykazano też aby wynikłe szkody powodowały stan zagrożenia dla mienia lub ludzi, a tym samym aby wyczerpywały przesłankę znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków; zaś wskazywany sposób realizacji inwestycji przez inwestora, tj. prace koparkami pod linią energetyczną 110 kV, w żaden sposób nie dotyczą skarżącej Spółki, lecz – inwestora, który ponosi odpowiedzialność za bezpieczeństwo swoich pracowników. Dlatego przedmiotowy wniosek podlega oddaleniu jako nieuzasadniony. Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.