I C 315/18

<p>Sygn. akt I C 315/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 18 grudnia 2018 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Ciechanowie I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący SSR Lidia Grzelak</p> <p>Protokolant st. sekr. sąd. Jolanta Dziki</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2018 r. w Ciechanowie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">M. K. (1)</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">A. G.</span> i <span class="anon-block">F. G.</span> </p> <p>o zapłatę 15849,27 zł</p> <p>I zasądza od pozwanej <span class="anon-block">A. G.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">M. K. (1)</span> kwotę 7924,63 zł ( siedem tysięcy dziewięćset dwadzieścia cztery złote sześćdziesiąt trzy grosze ) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 maja 2018 r. do dnia zapłaty;</p> <p>II zasądza od pozwanego <span class="anon-block">F. G.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">M. K. (1)</span> kwotę 7924,64 zł ( siedem tysięcy dziewięćset dwadzieścia cztery złote sześćdziesiąt cztery grosze ) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 maja 2018 r. do dnia zapłaty;</p> <p>III w pozostałym zakresie powództwo oddala;</p> <p>IV zasądza od pozwanej <span class="anon-block">A. G.</span> na rzecz adw. <span class="anon-block">W. P.</span> tytułem wynagrodzenia za pełnienie obowiązków pełnomocnika z urzędu powódki <span class="anon-block">M. K. (1)</span> kwotę 1200,00 zł ( jeden tysiąc dwieście złotych ) wraz z podatkiem VAT w wysokości 23% od tej sumy;</p> <p>V zasądza od pozwanego <span class="anon-block">F. G.</span> na rzecz adw. <span class="anon-block">W. P.</span> tytułem wynagrodzenia za pełnienie obowiązków pełnomocnika z urzędu powódki <span class="anon-block">M. K. (1)</span> kwotę 1200,00 zł ( jeden tysiąc dwieście złotych ) wraz z podatkiem VAT w wysokości 23% od tej sumy;</p> <p>VI nakazuje ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od pozwanej <span class="anon-block">A. G.</span> kwotę 397,00 zł ( trzysta dziewięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem opłaty sądowej od pozwu;</p> <p>VII nakazuje ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od pozwanego <span class="anon-block">F. G.</span> kwotę 397,00 zł ( trzysta dziewięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem opłaty sądowej od pozwu.</p> <p>Sygn. akt I C 315/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block">M. K. (1)</span> wniosła w dniu 16 lutego 2018 r. pozew do Sądu Rejonowego w Ciechanowie przeciwko <span class="anon-block">A. G.</span> i <span class="anon-block">F. G.</span> o zapłatę solidarnie kwoty 15849,27 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Wniosła ponadto o obciążenie pozwanych kosztami procesu oraz zwolnienie jej od opłaty sądowej od pozwu oraz ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu.</p> <p>Postanowieniem z dnia 12 marca 2018 r. Sąd zwolnił powódkę <span class="anon-block">M. K. (1)</span> od obowiązku uiszczania opłaty sądowej od pozwu oraz ustanowił dla nie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata wskazanego przez Okręgową Radę Adwokacką w <span class="anon-block">P.</span> tj. adw. <span class="anon-block">W. P.</span>. Pełnomocnik powódki z urzędu wnosił ponadto o przyznanie mu wynagrodzenia za reprezentowanie pozwanej z urzędu w niniejszej sprawie.</p> <p>Pozwani <span class="anon-block">A. G.</span> i <span class="anon-block">F. G.</span> otrzymali odpis pozwu w dniu 2 maja 2018 r.</p> <p>Pozwani <span class="anon-block">A. G.</span> i <span class="anon-block">F. G.</span> wnosili o oddalenie powództwa, wskazując, że powódka <span class="anon-block">M. K. (1)</span> spłaciła jedynie część obciążającego ją zadłużenia. Podnieśli ponadto zarzut potrącenia: pozwana <span class="anon-block">A. G.</span> do kwoty 4311,21 zł, zaś pozwany <span class="anon-block">F. G.</span> do kwoty 6570,01 zł. Pozwani wnosili również o obciążenie powódki kosztami procesu.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:</p> <p> <span class="anon-block">M. K. (2)</span> i <span class="anon-block">F. G.</span> zawarli w dniu 18 października 1996 r. umowę kredytu z <span class="anon-block"> (...) Bankiem (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> ( obecnie <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> ). Poręczycielami tego kredytu są <span class="anon-block">M. K. (1)</span> i <span class="anon-block">A. G.</span>. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2001 r. Sąd Rejonowy w Ciechanowie w sprawie I Co 346/01 nadał klauzulę wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 2 stycznia 2001 r. przeciwko dłużnikom <span class="anon-block">M. K. (2)</span> i <span class="anon-block">F. G.</span>. Następnie Sąd Rejonowy w Ciechanowie postanowieniem z dnia 27 listopada 2001 r. w sprawie I Co 597/01 nadał klauzulę wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 5 listopada 2001 r. przeciwko dłużniczkom <span class="anon-block">M. K. (1)</span> i <span class="anon-block">A. G.</span>. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie tytułów wykonawczych przeciwko wszystkim dłużnikom solidarnym na wniosek <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span> we <span class="anon-block">W.</span> ( obecnie <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> ) w sprawie Km 245/09 przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ciechanowie <span class="anon-block">J. R.</span> ( poprzednio Komornika Sądowego przy Sadzie Rejonowym w Ciechanowie <span class="anon-block">U. P.</span> ) ( akta Km 245/09 ).</p> <p>Prawomocnym wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2009 r. wydanym w sprawie I C 111/09 Sąd Rejonowy w Ciechanowie zasądził od pozwanych <span class="anon-block">A. G.</span> i <span class="anon-block">F. G.</span> solidarnie na rzecz powoda <span class="anon-block">M. K. (2)</span> kwotę 19243,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz obciążył ich obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz powoda ( akta I C 111/09 ).</p> <p>W okresie od dnia 30 czerwca 2009 r. do dnia 31 stycznia 2018 r. w sprawie Km 245/09 wyegzekwowano od dłużniczki <span class="anon-block">M. K. (1)</span> łącznie kwotę 36966,58 zł ( zaświadczenie k. 31 – 33 ).</p> <p>W okresie od dnia 26 kwietnia 2010 r. do dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie Km 245/09 wyegzekwowano od dłużniczki <span class="anon-block">A. G.</span> łącznie kwotę 17244,86 zł ( zaświadczenie k. 45 - 47 ).</p> <p>W okresie od dnia 31 marca 2009 r. do dnia 13 kwietnia 2018 r. w sprawie Km 245/09 wyegzekwowano od dłużnika <span class="anon-block">F. G.</span> łącznie kwotę 26280,07 zł ( zaświadczenie k. 52 - 54 ).</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt sprawy egzekucyjnej Km 245/09 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ciechanowie <span class="anon-block">J. R.</span>, akt I C 111/09 oraz I Co 480/13 tut. Sądu oraz zebranych w sprawie dokumentów, a w szczególności zaświadczeń o wysokości wyegzekwowanych należności w sprawie Km 245/09, których prawdziwość nie była kwestionowana przez strony i nie budzi wątpliwości Sądu.</p> <p>Sąd zważył, co następuje:</p> <p>W ocenie Sądu, powództwo co do zasady zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że postępowanie egzekucyjne w sprawie Km 245/09 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ciechanowie <span class="anon-block">J. R.</span> prowadzone jest z wniosku wierzyciela <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> ( obecnie ) przeciwko dłużnikom solidarnym <span class="anon-block">F. G.</span> i <span class="anon-block">M. K. (2)</span> jako dłużnikom głównym z tytułu zaciągniętego kredytu oraz <span class="anon-block">A. G.</span> i <span class="anon-block">M. K. (1)</span> jako poręczycielom tego kredytu. Nie jest również sporna wysokość kwot wyegzekwowanych w sprawie Km 245/09 w latach 2009 – 2018: od dłużniczki <span class="anon-block">M. K. (1)</span> - 36966,58 zł, od dłużniczki <span class="anon-block">A. G.</span> - 17244,86 zł oraz od dłużnika <span class="anon-block">F. G.</span> - 26280,07 zł.</p> <p>Powódka <span class="anon-block">M. G.</span> dochodzi w niniejszym procesie kwoty 15849,27 zł z tytułu części należności zapłaconej przez nią z tytułu długu wspólnego w sprawie Km 245/09.</p> <p>Niewątpliwie, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 881)">art. 881 kc</a>, w braku odmiennego zastrzeżenia poręczyciel jest odpowiedzialny jak współdłużnik solidarny. Oznacza, to że przepisy o solidarności ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 366;art. 367;art. 368;art. 369;art. 370;art. 371;art. 372;art. 373;art. 374;art. 375;art. 376;art. 377;art. 378)">art. 366 – 378 kc</a> ) mają zastosowanie do poręczenia, ale tylko o tyle, o ile nie pozostają w sprzeczności z istotą tego stosunku prawnego. Stosownie zaś do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 376;art. 376 § 1)">art. 376 § 1 kc</a>, jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników. Jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych.</p> <p>Podkreślić należy, że zaspokojenie wierzyciela przez poręczyciela zwalnia dłużnika głównego z zobowiązania wobec wierzyciela. Zaspokojenie wierzyciela przez poręczyciela nie powoduje jednak wygaśnięcia długu głównego, poręczyciel bowiem wstępuje z mocy ustawy w prawa zaspokojonego wierzyciela do wysokości spełnionego świadczenia ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 518;art. 518 § 1;art. 518 § 1 pkt. 1)">art. 518 § 1 pkt 1 kc</a> – osoba trzecia, która spłaca wierzyciela, nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty jeżeli płaci cudzy dług, za który jest odpowiedzialna osobiście albo pewnymi przedmiotami majątkowymi ). Może więc żądać od dłużnika głównego wszystkiego, co sam świadczył wierzycielowi z tytułu długu głównego ( a nie tylko w stosunkowej części, jak nakazuje reguła przyjęta w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 376)">art. 376 kc</a> przy odpowiedzialności solidarnej ). Do stosunków pomiędzy współporęczycielami nie stosuje się natomiast <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 518;art. 518 § 1;art. 518 § 1 pkt. 1)">art. 518 § 1 pkt 1 kc.</a> Jeżeli z umowy wierzyciela z poszczególnymi poręczycielami albo z istniejącego pomiędzy poręczycielami stosunku prawnego opartego na umowie lub innym tytule ( np. współwłasności, współdziedziczeniu ) nie wynika co innego, również stosunki pomiędzy poręczycielami są takie jak pomiędzy dłużnikami solidarnymi ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r. w sprawie III CKU 87/97 ). Poręczycielowi, który zaspokoił wierzyciela, przysługuje w stosunku do pozostałych poręczycieli prawo regresu według zasad określonych w przepisach o solidarności, tj. w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 376)">art. 376 kc.</a> Prawo to przysługuje poręczycielowi niezależnie od roszczenia w stosunku do dłużnika głównego z tytułu wstąpienia na miejsce zaspokojonego wierzyciela ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 518;art. 518 § 1;art. 518 § 1 pkt. 1)">art. 518 § 1 pkt 1 kc</a> ) i nawet może być dochodzone łącznie z tym roszczeniem ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 1969 r. w sprawie II CR 429/69 ).</p> <p>Zgodnie z wyraźnym brzmieniem powołanego powyżej przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 376;art. 376 § 1;art. 376 § 1 zd. 1)">art. 376 § 1 zd. 1 kc</a>, o tym, czy dłużnik, który zaspokaja wierzyciela, może, a jeżeli tak – w jakich częściach, żądać zwrotu świadczenia od pozostałych współdłużników, rozstrzyga w pierwszej kolejności treść istniejącego między nimi stosunku wewnętrznego. Poza sformułowaniem wyraźnej preferencji dla regulacji wewnętrznej wiążącej dłużników, czy to z mocy odrębnych przepisów ustawy, czy też czynności prawnej, przepis ten przesądza, że między dłużnikami solidarnymi istnieje z reguły określony stosunek wewnętrzny. W braku odmiennych wskazań wynikających z treści stosunku wewnętrznego istniejącego między dłużnikami solidarnymi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 376;art. 376 § 1;art. 376 § 1 zd. 2)">art. 376 § 1 zd. 2 kc</a> dekretuje możliwość żądania zwrotu w częściach równych. Oczywiście w pierwszej kolejności należy pomniejszyć wartość świadczenia spełnionego przez występującego z roszczeniem regresowym o część przypadającą na niego. Między współdłużnikami zobowiązanymi do zaspokojenia roszczenia regresowego nie zachodzi odpowiedzialność solidarna. Zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem, przy ustalaniu części, jakich od pozostałych dłużników może żądać dłużnik, który spełnił świadczenie, uwzględnia się poza świadczeniem głównym także spełnione świadczenia uboczne, jak również koszty procesu i koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli dotyczą wszystkich dłużników solidarnych. Komentowany przepis wyraźnie rozstrzyga, że roszczenie regresowe powstaje z chwilą spełnienia świadczenia na rzecz wierzyciela ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 1968 r. w sprawie I CR 265/68 ). Dla powstania tego roszczenia nie jest przy tym wymagane, aby wierzyciel został zaspokojony w całości. Za wystarczające należy uznać jego częściowe zaspokojenie. Pozwala to przyjąć, że również w przypadku częściowego zaspokojenia wierzyciela ta spełniona część podlega rozliczeniu zgodnie z zasadami określonymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 376)">art. 376 kc.</a> Przepis nie daje bowiem podstaw do stwierdzenia, że roszczenie regresowe powstaje dopiero z chwilą, gdy świadczenie na rzecz wierzyciela przenosi część obciążającą świadczącego dłużnika.</p> <p>Wysokość roszczeń regresowych przysługujących regresantowi wynika z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 376;art. 376 § 1)">art. 376 § 1 kc.</a> Według tego przepisu o tym, w jakich częściach i czy w ogóle dłużnik, który spełnił świadczenie, może żądać zwrotu od współdłużników, rozstrzyga treść istniejącego między nimi stosunku prawnego ( tzw. stosunek wewnętrzny ) - wynikać on może z umowy lub ustawy. Jeżeli natomiast to kryterium nie prowadzi do rozstrzygnięcia, wówczas stosujemy w drugiej kolejności regułę, że dłużnik, który spełnił świadczenie, może żądać zwrotu w częściach równych ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 376;art. 376 § 1;art. 376 § 1 zd. 2)">art. 376 § 1 zdanie drugie kc</a> „jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych” ). W pierwszym rzędzie zbadać należy więc, czy stosunek wewnętrzny reguluje materię roszczeń regresowych oraz określa ich zakres. Jeśli tak jest, to odpowiednim postanowieniom w tym przedmiocie należy przypisać znaczenie wyłączne i definitywne. Dopiero w braku takiego uregulowania wchodzi w grę zwrot w częściach równych.</p> <p>Wskazać również należy, że w razie braku odmiennych regulacji, wynikających ze stosunku wewnętrznego, zobowiązanie do świadczenia regresowego ma charakter bezterminowy - termin spełnienia tego świadczenia nie wynika z właściwości samego zobowiązania ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 kc</a> ). Jeśli więc dłużnik solidarny całkowicie lub częściowo zaspokoił wierzyciela, powinien skierować do pozostałych współdłużników wezwanie do wykonania ( w określonym terminie ) zobowiązania regresowego w częściach na nich przypadających. Dopiero bezskuteczny upływ wskazanego terminu powodować będzie stan opóźnienia po stronie pozostałych współdłużników.</p> <p>Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszego procesu, podkreślić należy, że bezspornym jest pomiędzy stronami, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie zasady zwrotu zobowiązania regresowego w częściach równych wobec braku uregulowań umownych w tym zakresie, wynikające z treści przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 518;art. 518 § 1;art. 518 § 1 pkt. 1)">art. 518 § 1 pkt 1 kc</a> w stosunku do pozwanego <span class="anon-block">F. G.</span> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 376)">art. 376 kc</a> w stosunku do pozwanej <span class="anon-block">A. G.</span>.</p> <p>Jak wskazano powyżej, powódka <span class="anon-block">M. K. (1)</span> spłaciła w toku egzekucji w sprawie Km 245/09 kwotę 36966,58 zł, a zatem co do zasady przysługuje jej roszczenie w stosunku do współdłużników – poręczycieli o zapłatę kwoty po 9241,65 zł ( po ¼ części ); natomiast w stosunku do współdłużników – dłużników głównych o zapłatę spłaconej wierzytelności do wysokości dokonanej zapłaty. Powódka dochodzi zapłaty kwoty 15849,27 zł łącznie od obojga pozwanych <span class="anon-block">A. G.</span> i <span class="anon-block">F. G.</span>. Jak wskazano powyżej, roszczenie regresowe nie ma charakteru solidarnego w stosunku do pozostałych współdłużników, a zatem uznać należy, że powódce przysługuje roszczenie do każdego z dwojga pozwanych w wysokości połowy żądanej kwoty tj. co do kwoty 7924,63 zł ( 7924,64 zł ). W związku z powyższym Sąd zasądził:</p> <p>- od pozwanej <span class="anon-block">A. G.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">M. K. (1)</span> kwotę 7924,63 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 maja 2018 r. do dnia zapłaty;</p> <p>- od pozwanego <span class="anon-block">F. G.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">M. K. (1)</span> kwotę 7924,64 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 maja 2018 r. do dnia zapłaty,</p> <p>oddalając powództwo w pozostałym zakresie.</p> <p>Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 2 maja 2018 r. tj. od dnia doręczenia pozwanym odpisu pozwu w niniejszej sprawie ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 kc</a> ). Powódka <span class="anon-block">M. K. (1)</span> nie wykazała, że przed wytoczeniem powództwa wezwała pozwanych do zapłaty należności.</p> <p>Sąd nie uwzględnił zgłoszonego przez pozwanych <span class="anon-block">A. G.</span> i <span class="anon-block">F. G.</span> w odpowiedzi na pozew zarzutu potrącenia: w stosunku do pozwanej <span class="anon-block">A. G.</span> do kwoty 4311,21 zł, zaś w stosunku do pozwanego <span class="anon-block">F. G.</span> do kwoty 6570,01 zł. Zarzut ten został przez pozwanych podniesiony w związku ze złożonymi przez nich w tych samych odpowiedziach na pozew oświadczeniami o potrąceniu wierzytelności we wskazanej powyżej wysokości.</p> <p>Jak wskazano powyżej, w latach 2009 – 2018 wyegzekwowano w sprawie Km 245/09 od dłużniczki <span class="anon-block">A. G.</span> - 17244,86 zł oraz od dłużnika <span class="anon-block">F. G.</span> - 26280,07 zł. Pozwani oświadczenie o potrąceniu wierzytelności wywodzą z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 376)">art. 376 kc.</a> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498;art. 498 § 1)">art. 498 § 1 kc</a>, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Stosownie zaś do § 2 cyt. artykułu, wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 499)">Art. 499 kc</a>, stanowi natomiast, że potrącenia dokonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie.informacje o jednostce</p> <p>Do potrącenia nie dochodzi zatem automatycznie przez to, że istnieją wzajemne wierzytelności nadające się do potrącenia, ale konieczne jest oświadczenie, że korzysta się z potrącenia ( postanowienie Sądu Najwyższego z 8 lutego 2000 r. w sprawie I CKN 398/99 ). Od potrącenia jako czynności materialnoprawnej odróżnić trzeba zarzut potrącenia, będący czynnością procesową. Oświadczenie o potrąceniu, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 499)">art. 499 kc</a>, jest czynnością materialnoprawną, powodującą – w razie wystąpienia przesłanek określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498;art. 498 § 1)">art. 498 § 1 kc</a> – odpowiednie umorzenie wzajemnych wierzytelności, natomiast zarzut potrącenia jest czynnością procesową, polegającą na żądaniu oddalenia powództwa w całości lub w części z powołaniem się na okoliczność, że roszczenie objęte żądaniem pozwu wygasło wskutek potrącenia. Oświadczenie o potrąceniu stanowi zatem materialnoprawną podstawę zarzutu potrącenia ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2009 r. w sprawie IV CSK 356/2008, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2004 r. w sprawie III CK 251/02 ).</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 499)">Artykuł 499 kc</a> nie stawia szczególnych wymagań co do formy oświadczenia woli o potrąceniu. Oświadczenie to może być złożone w każdy sposób ( także ustnie lub w postaci elektronicznej ), który w dostatecznym stopniu ujawnia jego treść i wolę dokonania potrącenia; może być również złożone w piśmie procesowym. Oświadczenie woli o potrąceniu jest oświadczeniem skierowanym do adresata. Do oświadczenia o potrąceniu mają zatem zastosowanie ogólne zasady co do sposobu i chwili złożenia oświadczenia woli wskazane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 60;art. 61)">art. 60 i 61 kc</a> ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie VI ACa 1278/2008 ). W konsekwencji oświadczenie o potrąceniu staje się skuteczne dopiero z chwilą, gdy doszło do wierzyciela wzajemnego w taki sposób, że mógł on zapoznać się z jego treścią ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 61)">art. 61 kc</a> ). Wskazać jednak należy, że w judykaturze prezentowany jest pogląd, że skoro oświadczenie o potrąceniu wywiera skutek dopiero z chwilą dojścia do adresata, to nie można przyjąć, iż zostało skutecznie złożone oświadczenie o potrąceniu, jeżeli złożenie oświadczenia nastąpiło wobec pełnomocnika procesowego adresata. Treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 91)">art. 91 kpc</a> nie daje podstaw do przypisania pełnomocnikowi procesowemu prawa przyjmowania w imieniu mocodawcy materialnoprawnych oświadczeń kształtujących. Pełnomocnik procesowy nie jest więc pełnomocnikiem, jaki po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 95)">art. 95 kc</a> mógłby zastąpić stronę ( powódkę ) w skutecznym zapoznaniu się z oświadczeniem (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2007 r. w sprawie V CSK 171/2007 ).</p> <p>Jak wskazano powyżej, pozwani <span class="anon-block">A. G.</span> i <span class="anon-block">F. G.</span> oświadczenie o potrąceniu wraz z zarzutem potrącenia złożyli w odpowiedziach na pozew, które – zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 133;art. 133 § 3)">art. 133 § 3 kpc</a> – doręczono pełnomocnikowi powódki <span class="anon-block">M. K. (1)</span> ( zpo k. 55 verte ). Uznać zatem należy, że oświadczenie o potrąceniu, abstrahując od jego zasadności w przypadku pozwanego <span class="anon-block">F. G.</span>, nie zostało złożone skutecznie przez pozwanych. Brak jest więc podstaw do ewentualnego uwzględnienia zarzutu potrącenia w niniejszym procesie.</p> <p>W związku z powyższym Sąd orzekł jak w pkt I i II wyroku.</p> <p>Orzekając o kosztach niniejszego procesu Sąd miał na uwadze, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a>, w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Z tych względów, Sąd uznał, za zasadne obciążenie pozwanych kosztami procesu. Sąd zasądził od każdego z nich na rzecz adw. <span class="anon-block">W. P.</span> kwoty po 1200,00 zł wraz z podatkiem VAT tytułem wynagrodzenia za pełnienie przez niego obowiązków pełnomocnika z urzędu powódki <span class="anon-block">M. K. (1)</span>, przy uwzględnieniu wysokości roszczenia, co do którego powództwo zostało uwzględnione ( § 4 w zw. z § 8 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ). Jednocześnie Sąd nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od pozwanych <span class="anon-block">A. G.</span> i <span class="anon-block">F. G.</span> po 397,00 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu, od której powódka <span class="anon-block">M. K. (1)</span> była zwolniona, od uwzględnionej części powództwa ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113)">art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> ).</p> </div>