II AKa 299/18

<p>Sygnatura akt II AKa 299/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 19 grudnia 2018 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący: SSA Jerzy Skorupka</p> <p>Sędziowie: SSA Wiesław Pędziwiatr</p> <p>SSO del. do SA Maciej Skórniak (spr.)</p> <p>Protokolant: Michał Darczuk</p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej delegowanej do Prokuratury Okręgowej Agnieszki Wawrzynek</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2018 r. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy <span class="anon-block">A. C.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 13;art. 13 § 1)">art. 13 § 1 kk</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148 § 1 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt 2 kk</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11 § 2 kk</a> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 28 czerwca 2018 r. sygn. akt III K 56/18</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="231"/> <col width="231"/> <col width="231"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> </td> <td> </td> </tr> </table> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. C.</span> </strong>został oskarżony o to, że:</p> <p>w dniu 21 marca 2017 roku we <span class="anon-block">W.</span> mając w znacznym stopniu ograniczoną zdolność rozpoznania czynu i pokierowania swoim postępowaniem, usiłował pozbawić życia <span class="anon-block">D. G.</span> w ten sposób, że grożąc pozbawieniem życia oddal nie mniej niż trzy strzały w jego kierunku z broni palnej małokalibrowej powodując obrażenia w postaci rany postrzałowej jamy brzusznej okolicy nadłonowej z uszkodzeniem ściany pęcherza moczowego, które spowodowały ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci długotrwałej choroby realnie zagrażającej życiu, lecz zamiaru swojego nie zrealizował ze względu na udzieloną pomoc lekarską,</p> <p> <strong> <!-- -->tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 13;art. 13 § 1)">art. 13 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148 § 1 k.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt 2 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11 § 2 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 31;art. 31 § 2)">art. 31 § 2 k.k.</a> </strong> </p> <p>Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn.. akt: III K 56/18 orzekł:</p> <p>I.  uniewinnił oskarżonego <span class="anon-block">A. C.</span> od popełnienia zarzucanego mu czynu.</p> <p>II.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 230;art. 230 § 2)">art. 230 § 2 k.p.k.</a> dowody rzeczowe opisane w wykazach dowodów rzeczowych nr: III/808/17/P pod poz. 22-25; V/15/17/B pod poz. 27 zwrócił oskarżonemu <span class="anon-block">A. C.</span>.</p> <p>III.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 230;art. 230 § 2)">art. 230 § 2 k.p.k.</a> dowody rzeczowe opisane w wykazie dowodów rzeczowych nr II/807/17/P pod poz. 19-21 zwrócił pokrzywdzonemu <span class="anon-block">D. G.</span>.</p> <p>IV.  dowody rzeczowe opisane w wykazach dowodów rzeczowych nr: IV/812/17/P pod poz. 26; VI/16/17/B pod poz. 28; VII/17/17/B pod poz. 29 pozostawił w aktach sprawy.</p> <p>V.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 632;art. 632 pkt. 2)">art. 632 pkt 2 k.p.k.</a> kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.</p> <p>Apelację od tego wyroku wniósł prokurator. .</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 427;art. 427 § 1;art. 427 § 2;art. 437;art. 437;art. 437 § 1;art. 437 § 2;art. 438;art. 438 pkt. 2;art. 438 pkt. 3)">art. 427 § 1 i 2, art. 437, art. 437 § 1 i 2, art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k.</a> zaskarżonemu wyrokowi zarzucił.</p> <p>I.  błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę i mający wpływ na jego treść poprzez niesłuszne przyjęcie, wbrew regułom wynikającym z zasad określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> w następstwie dowolnej i sprzecznej z utrwaloną judykaturą poglądami doktryny oceny materiału dowodowego, iż oskarżony <span class="anon-block">A. C.</span> w dniu 21 marca 2017 roku działał w warunkach kontratypu obrony koniecznej określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 25;art. 25 § 1)">art. 25 § 1 k.k.</a>, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności przy uwzględnieniu zasad wiedzy i doświadczenia życiowego, jak tez całego ciągu zdarzenia, logiki wynikającej ze wszystkich elementów ocenianych wydarzeń, prowadzi do wniosku przeciwnego.</p> <p>II.  naruszenie przepisów postępowania tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 366;art. 366 § 1)">art. 366 § 1 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a>, mających wpływ na treść wyroku, polegających na dowolnej ocenie dowodów i wyrażeniu chybionego wniosku z ich oceny, iż ich analiza tj. zapisu amatorskiego nagrania, zeznań świadków, których pokrzywdzonego oraz wyjaśnień oskarżonego, a także z dokumentacji medycznej <span class="anon-block">D. G.</span> skutkowała przyjęciem działania oskarżonego w warunkach kontratypu obrony koniecznej określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 25;art. 25 § 1)">art. 25 § 1 k.k.</a>, a w konsekwencji uniewinnieniem <span class="anon-block">A. C.</span> od popełnienia zarzucanego czynu, podczas gdy z dokumentacji medycznej pokrzywdzonego wynika, iż na skutek zdarzenia <span class="anon-block">D. G.</span> odniósł ranę postrzałową jamy brzusznej okolicy nadłonowej z uszkodzeniem ściany pęcherza moczowego, które zagrażało realnie jego życiu, spełniając przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt 2 k.k.</a>, a które to okoliczności wynikające z treści powyższych dowodów nie pozostawiają wątpliwości, co do zamiaru oskarżonego oraz skutku w postaci poważnego uszkodzenia ciała pokrzywdzonego, jako typowego następstwa podjętych działań sprawczych, co w konsekwencji doprowadziło do oparcia tez wyroku na niepełnym materiale dowodowym i narusza przez Sąd zasady swobodnej oceny dowodów z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego.</p> <p>Podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i przekazanie tej sprawy do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja prokuratora zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Wynikający z regulacji zawartej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt. 3 kpk</a> zarzut błędu w ustaleniach faktycznych musi zostać uznany za trafny, gdyż zasadność oceny i wniosków wyprowadzonych przez Sąd Okręgowy na podstawie okoliczności ujawnionych w trakcie rozprawy głównej nie odpowiada zasadom prawidłowego rozumowania. Skarżący w wywodach swojej apelacji zdołał wykazać, że Sąd I instancji dopuścił się uchybienia przy ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez nieuwzględnienie przy jej dokonywaniu zasad logiki, wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a przede wszystkim nieuwzględnianie całokształtu okoliczności, które zostały ujawnione w niniejszym postępowaniu. Błąd w ustaleniach faktycznych w realiach niniejszej sprawy polega na nieprawidłowości w zakresie oceny dowodów – błąd dowolności, będącego wynikiem naruszenia normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7;art. 7 § 1)">art. 7 § 1 kpk</a>, zawierającego nieodzowne wskazanie w zakresie podstaw wnioskowania (płaszczyzny) na jakiej Sąd winien prowadzić rozważenia wiarygodności dowodów. Uznanie zasadności zarzutu w zakresie naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 kpk</a>, poprzez wadliwości dokonania oceny materiału dowodowego, musi skutkować uchyleniem wyroku, a następnie przeprowadzeniem tych dowodów oraz ich oceną wolną od wskazanych wadliwości.</p> <p>Sąd dokonując ustaleń faktycznych, jako dowód całkowicie wartościowy oraz stanowiący podstawę ustaleń faktycznych przyjął wyjaśnienia oskarżonego oraz już częściowo inne dowody osobowe, w szczególności zeznania pokrzywdzonego <span class="anon-block">D. G.</span>, bezpośredniego świadka zdarzenia – <span class="anon-block">K. M.</span> oraz <span class="anon-block">A. R.</span>, <span class="anon-block">J. K.</span> i <span class="anon-block">M. W.</span>. Uwzględnienie w istotnym zakresie wskazanych dowodów winno przy tym prowadzić, do zgoła odmiennej oceny zachowania oskarżonego, w szczególności w zakresie w jakim Sąd przyznaje mu prawo użycia broni palnej w stosunku do pokrzywdzonego <span class="anon-block">D. G.</span> oraz oddania 5 strzałów w miejscu publicznym. Wszystkie wskazane tu relacje świadków nie dają podstawy do przyjęcia ustalenia Sądu o działaniu oskarżonego w warunkach obrony koniecznej, odpierając bezpośredni i bezprawny atak ze strony <span class="anon-block">D. G.</span> i <span class="anon-block">K. M.</span>.</p> <p>W pierwszym rzędzie należy wskazać na zeznania postronnego i bezstronnego świadka <span class="anon-block">A. R.</span>, którego relacja zdaje się potwierdzać wersję oskarżyciela, a nie wersje prezentowaną przez oskarżonego. Świadek ten potwierdza zeznania pokrzywdzonego i <span class="anon-block">K. M.</span>, a czemu oskarżony zaprzecza, że zajście zapoczątkowało agresywne i niczym nie uzasadnione brutalne zachowanie się oskarżonego, który kopnął psa <span class="anon-block">A. R.</span>. Następnie oskarżony – jak zeznał świadek – „był agresywny słownie” (k. 233), „zaczął agresywnie do niego podchodzić” (k. 415). Według konsekwentnej relacji tego świadka, <span class="anon-block">K. M.</span> i <span class="anon-block">D. G.</span> stanęli w jego obronie i obronie psa. Relacja obu tych świadków jednoznacznie wskazuje, że zachowanie oskarżonego wobec <span class="anon-block">A. R.</span> i jego psa odbierali jako agresywne i napastliwe. W konsekwencji, w tym czasie, to oskarżony może być traktowany jako napastnik.</p> <p>Działanie oskarżonego zbulwersowało różne osoby, które słownie zaczęły karcić oskarżonego (k. 415). Ten odjechał rowerem, ale zatrzymał się w reakcji na pogoń i wezwania <span class="anon-block">K. M.</span>. Oskarżony wówczas wyciągnął z kieszeni kurtki rewolwer i skierował go w stronę świadka. Takiej postawie towarzyszyły groźby wypowiadane przez oskarżonego w stosunku <span class="anon-block">K. M.</span>, który próbował zbliżyć się do oskarżonego. W tym czasie obaj mężczyźni – oskarżony i <span class="anon-block">D. G.</span>, wypowiadali wobec siebie wulgarne wyzwiska i groźby. Oskarżony groził pozbawieniem życia i prowokująco kierował broń w ich stronę. Wystrzelił co najmniej jeden raz, a następnie kolejny raz już w kierunku <span class="anon-block">D. G.</span>, który w tym czasie był już bardzo blisko niego. Kula bezpośrednio trafiła pokrzywdzonego w podbrzusze. Nie ulega przy tym wątpliwości, że strzał ten nie był przypadkowy, był mierzony. Oskarżony dotychczas kierował broń na wprost w pokrzywdzonego, opuścił rękę niżej i wystrzelił (zeznania pokrzywdzonego <span class="anon-block">D. G.</span> – k. 911v). Kula ugodziła pokrzywdzonego w podbrzusze.</p> <p>Działanie oskarżonego należy oceniać jako świadome i podjęte z rozmysłem. Oskarżony, po tym jak wyjął broń i zaczął celować w <span class="anon-block">K. M.</span>, a następnie w <span class="anon-block">D. G.</span>, wypowiadał groźby. Treść tych gróźb zrelacjonował pokrzywdzony na rozprawie (k. 911v). Pomijając w tym miejscu treść wulgarną wypowiedzi, należy wskazać, że z treści wypowiedzi oskarżonego wynikało, że przewidywał on nawet najdalej idące skutki swojego zachowania tj. pozbawienie życia pokrzywdzonego. Swoim zachowaniem zmierzał do konfrontacji z mężczyznami, rozdrażniony, że ci podjęli interwencję wobec niego. Przyjął warunki osobistego starcia, gdzie - co najmniej w początkowej fazie zajścia - był osobą atakującą i eskalował przemoc. Nie podejmował próby uspokojenia emocji, wycofania się, zażegnania konfliktu. Eskalował natomiast agresję, używając najbardziej niebezpiecznego środka jakim jest broń oraz stwarzał realne zagrożenie dla ich życia.</p> <p>Relacja pokrzywdzonego, a przede wszystkim zeznania <span class="anon-block">K. M.</span> złożone na rozprawie (k. 941v), dają podstawę do przyjęcia, że oskarżony już bez podstawy i bez należytego uzasadnienia wyjął broń i zaczął nią celować w świadka. W tym czasie <span class="anon-block">T. M.</span> znajdował się w bardzo bliskiej odległości od oskarżonego (świadek odległość tą określił na 1 -1,5 metra). W jego obronie wówczas stanął <span class="anon-block">D. G.</span>. Według relacji <span class="anon-block">K. M.</span>: „<em> <!-- -->użył</em> (oskarżony – przyp. autora) <em> <!-- -->jakiś epitetów i zagroził, że mnie zastrzeli</em>. (…) <em> <!-- -->w tym momencie wkroczył mój kolega</em> (<span class="anon-block">D. G.</span> – przyp. autora), <em> <!-- -->stanął pomiędzy nas, stanął w mojej obronie i zasłonił mnie swoim ciałem, stanął pomiędzy nami </em>(…) <em> <!-- -->oskarżony zaczął grozić nam obu odebraniem życia, a na to mój kolega zareagował tak, że usiłował tego oskarżonego obezwładnić, chciał wytrącić mu broń z ręki, w tej fazie chciał to zrobić rękoma, zamachnął się. Nie wiem czy zamachnął się, aby uderzyć oskarżonego, czy aby wytrącić mu broń</em>, <em> <!-- -->…</em>”. Taka relacja, każe działanie oskarżonego traktować jako działanie ofensywne, działanie, które budziło poczucie zagrożenia po stronie pokrzywdzonego i świadka <span class="anon-block">K. M.</span>.</p> <p>Relacja <span class="anon-block">D. G.</span> oraz <span class="anon-block">K. M.</span> oraz zapis nagrania dokonanego z budynku mieszkalnego (płyta CD k. 175) pozwala na stwierdzenie, że oskarżony podążał za odchodzącymi już mężczyznami wzdłuż budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> z prowokująco wycelowanym w ich stronę rewolwerem. Z pewnością nie będąc już w tym czasie przez nikogo atakowany, mierzy w nich z broni i grozi jej użyciem. Czynił tak również później, w czasie kiedy pokrzywdzony rzucił w jego stronę rowerem i ponownie zaczął od niego odchodzić. Oskarżony także wówczas nie zaprzestał konfrontacyjnej wobec pokrzywdzonego postawy. Ponownie udał się za nim z wycelowanym w niego rewolwerem i oddawał w jego stronę kolejne wystrzały.</p> <p>Pokrzywdzony oraz <span class="anon-block">K. M.</span> relacjonując w toku całego postępowania potwierdzają, że w początkowej fazie zdarzenia gonili oskarżonego. Okoliczności przez nich podawana pozwalają na przyjęcie, że oskarżony z łatwością mógł uniknąć konfliktu, oddalić się. Wyciągnięcie broni przez niego nie było konieczne, ani uzasadnione okolicznościami. Oskarżony bez przeszkód mógł odjechać (zeznania: <span class="anon-block">K. M.</span> k. 28-31, 177-179 i <span class="anon-block">D. G.</span> k. 405-410). Do takich wniosków prowadzi także wymowa zeznań świadków: <span class="anon-block">A. G.</span> (k. 21-22, 939-940) i <span class="anon-block">M. W.</span> (k. 160-161, 959).</p> <p>Relacje większości przesłuchanych świadków oraz nagranie przedstawiają moment, kiedy to pokrzywdzony <span class="anon-block">D. G.</span> wyrywał z ziemi drewniany „drąg” i nim próbuje zadawać cios oskarżonemu, bezsprzecznie odnosi do końcowej fazy zajścia. Już po tym, jak oskarżony zadał pokrzywdzonemu postrzał w podbrzusze. Oskarżony oddawał w kierunku pokrzywdzonego kolejne wystrzały i należy przyjmować, że działanie pokrzywdzonego miało na celu jedynie wytrącenie oskarżonemu broń. A nie to, aby go atakować i zadać mu cios.</p> <p>Sąd Okręgowy dokonując ustaleń faktycznych zmarginalizował wymowę zeznań innych jeszcze świadków, tj. kobiet, które widziały przebieg zdarzenia oraz zachowanie się oskarżonego wobec pokrzywdzonego. Na podstawie zeznań <span class="anon-block">M. W.</span> – pracownicy piekarni (k. 160-161, 938-939) oraz <span class="anon-block">J. K.</span> – znajomej <span class="anon-block">K. M.</span> (k. 235, 940-941) należy przyjmować, że odniosły one wrażenia, że obaj mężczyźni w różnych momentach zdarzenia byli agresywni i uzyskiwali przewagę, także oskarżony. Świadek <span class="anon-block">M. W.</span> zeznała: „<em> <!-- -->zobaczyłam dwóch panów, jednego z broną, a drugiego z kijem, nie mogę powiedzieć, że ktoś był atakowany, a ktoś nie</em>.” , oraz „<em> <!-- -->Ja jestem pewna, że było tak, że gdy mężczyzna z kijem odpuszczał, to ten mężczyzna z bronią zaczynał go gonić.</em>” Z kolei <span class="anon-block">J. K.</span> relacjonowała: „<em> <!-- -->widziałam jak mężczyzna odjeżdżający na rowerze odjeżdżał od tego trzymającego pałkę i podjeżdżał do niego coś krzycząc. On wykonywał ten manewr kilkakrotnie.</em> (…) <em> <!-- -->Drugi mężczyzna po wyjęciu pistoletu przez tego pierwszego cofnął się kilka kroków i wymachiwał pałką.</em> (…) <em> <!-- -->mężczyzna siedzący na rowerze w mojej ocenie swoim zachowaniem, tj. podjeżdżaniem do tego drugiego rowerem i krzykami prowokował tego drugiego. Podczas całego zdarzenia mógł on odjechać rowerem od tego drugiego mężczyzny, ale tego nie zrobił</em>” (k. 235). Na rozprawie zeznała: „(…) <em> <!-- -->usłyszałam kłótnie panów, jeden pan był na rowerze, a drugi bez. Oni się kłócili, była jakaś awantura …</em>”.</p> <p>Podobne wrażenia odniosła również świadek <span class="anon-block">A. G.</span>, która zeznała: „ <em> <!-- -->…ja pobiegłam do okna i zauważyłam trzech mężczyzn, którzy się przepychali, jeden z nich wymachiwał jakimś przedmiotem, który łudząco przypominał pistolet..</em>”</p> <p>Jak wynika z opinii biegłego lekarza sądowego (k. 64), pokrzywdzony na skutek postrzału doznał rany podbrzusza w okolicy nadłonowej z uszkodzeniem ściany pęcherza moczowego, które realnie zagrażało życiu, spełniając przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt. 2 kk</a>. Użyta przez oskarżonego broń palna stanowiąca wyprodukowaną współcześnie replikę rewolweru kapiszonowego <span class="anon-block">(...)</span>mod. <span class="anon-block">(...)</span>, w świetle przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990530549" title="Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - Dz. U. z 1999 r. Nr 53, poz. 549 ()">ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji</a> na jej posiadanie nie jest wymagane pozwolenie na broń i karta rejestracyjna. Pocisk wystrzelony z tego rewolweru ma jednak znaczną energię, która jak wynika z próby przeprowadzonej przez biegłego, pozwalała, przy oddaniu strzału z odległości 5 metrów, na przebicie deski sosnowej o grubości 2 cm (opinia Laboratorium Kryminalistycznego KWP we <span class="anon-block">W.</span> k. 382-385). Oskarżony miał świadomość właściwości tej broni, ćwiczył strzelanie i oddał z tego rewolweru przeszło 300 strzałów (wyjaśnienia oskarżonego k. 200).</p> <p>Sąd Okręgowy uwzględnił jako dowód wiarygodny opinię sądowo psychiatryczną (k. 936-938) oraz opinię sądowo psychiatryczno – psychologiczną (k. 677-700). Opinie te, a zwłaszcza wnioski tych opinii zostały przytoczone i szeroko omówione w uzasadnieniu (strona 6-7 uzasadnienia). Dowodom tym Sąd Okręgowy nadaje istotne znacznie także w aspekcie ustalenia cech osobowości oskarżonego, w szczególności w zakresie w jakim oskarżony wykazywał zaburzenie relacji ze środowiskiem, definiowane jako zaburzenia ze spektrum <span class="anon-block"> zespołu (...)</span>. Biegli stwierdzili, że oskarżony nie jest agresywny, unika sytuacji zagrażających, choć w sytuacji postrzeganej jako zagrażającej może reagować nadmiarowo, w tym agresją. W tym aspekcie oceny osobowości oskarżonego, Sąd pomija faktycznie wymowę zeznań świadka <span class="anon-block">B. K.</span> (k. 378-380) oraz informacje wywiadu środowiskowego, gdzie ocenia się oskarżonego jako osobę nieprzewidywalną w reakcjach, nieobliczalną, łatwo wpadającą w panikę, z tendencją do impulsywnych i niekontrolowanych zachowań, zdolną do wyrządzenia krzywdy zarówno innym, jak i sobie. W kontekście takich okoliczności rozważenia wymagał fakt noszenia przez oskarżonego broni, oraz co najmniej pochopnego jej prezentowania.</p> <p>Prawidłowa ocena zgromadzonych w sprawie dowodów winna prowadzić do ustalenia, że oskarżony wyciągnął broń palną i nią groził w sytuacji kiedy nie był atakowany. Nie groziło mu niebezpieczeństwo ze strony <span class="anon-block">K. M.</span>, ani następnie ze strony <span class="anon-block">D. G.</span>. To oskarżony może być traktowany jako napastnik, najpierw w stosunku do <span class="anon-block">A. R.</span>, a następnie do pozostałych osób.</p> <p>Uzasadnienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu całkowicie pozbawione jest rozważań dowodów oraz ustaleń faktycznych w zakresie ekscesu intensywnego po stronie oskarżonego. Użycie skrajnie niebezpiecznego sposobu obrony, jakim jest oddanie z bliskiej odległości strzału z broni palnej bezpośrednio w człowieka winno być przedmiotem rozważań także w aspekcie możliwości zastosowania nieproporcjonalnego sposobu obrony do niebezpieczeństwa zamachu. Ewentualne niebezpieczeństwo (jeśli takie rzeczywiście miało miejsce), polegające na znieważeniu, a następnie zamachu, który mógł być albo sposobem wytrącenia broni, albo nawet próbą zadania ciosu w głowę, prowadzi do znacznie mniej niebezpiecznych skutków dla życia i zdrowia niż wskazywany przez oskarżonego sposób obrony. Ustalone u oskarżonego cechy jego osobowości, które dały biegłym lekarzom psychiatrom podstawy do opiniowania o ograniczonej w stopniu znacznym zdolności rozpoznania znaczenia i pokierowania postępowaniem muszą być także rozważane w kontekście zaistnienia warunków z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 25;art. 25 § 3)">art. 25 § 3 kk</a>. Przekroczenie granic obrony koniecznej na skutek strachu, nie powoduje wprawdzie uchylenia bezprawności czynu ale skutkuje uchyleniem odpowiedzialności karnej za czyn będący następstwem działania w takim stanie. Wszystkie wskazane tu okoliczności wymagają wnikliwego ustalenia wszystkich elementów stanu faktycznego, rozważenia wszystkich aspektów zachowania oskarżonego, czego pozbawione jest uzasadnienie zaskarżonego wyroku.</p> <p>Wobec wskazanej wadliwości ustaleń faktycznych, będących wynikiem naruszenia reguł swobodnej oceny dowodów z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7;art. 7 § 1)">art. 7 § 1 kpk</a>, koniecznym jest uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Sąd ten przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadzi najistotniejsze dowody w sprawie, korzystając z uprawnienia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 442;art. 442 § 2)">art. 442 § 2 kpk</a> w zakresie dowodów, jakie nie miały wpływu na uchylenia wyroku oraz wydając rozstrzygnięcie ustrzeże się tych błędów w zakresie dowodzenia, jakie stały się przyczyną uchylenia w niniejszym postępowaniu.</p> <p> <strong> <!-- -->SSA Wiesław Pędziwiatr SSA Jerzy Skorupka SSO(del. do SA) Maciej Skórniak</strong> </p> </div>