I OZ 964/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o. o. [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2870/19 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o. o. [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych osobowych z dnia [...] października 2019 r., znak [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2870/19, odrzucił skargę [...] Sp. z o.o. [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] października 2019 r. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych, z uwagi na nieuiszczenie wpisu. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2020 r., wezwano skarżącą Spółkę do uiszczenia wpisu sądowego – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka sądowa zawierająca powyższe wezwanie została zwrócona do nadawcy. W dniu 28 lutego 2020 r. wydane zostało zarządzenie o ponownym przesłaniu powyższego zarządzenia. Zarządzeniem z dnia 11 maja 2020 r. Sąd pierwszej instancji uznał przesyłkę sądową zawierającą zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu za doręczoną w dniu 17 kwietnia 2020 r. Wobec powyższego termin do uiszczenia wpisu liczony od dnia 24 maja 2020 r. (art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875) - upłynął w dniu 2 czerwca 2020 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosownie do treści art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), skargę odrzucił. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 220 § 3 P.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 73 § 1-4 P.p.s.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez odrzucenie skargi jako konsekwencji błędnego uznania, że skarżącej doręczono wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w ramach tzw. "fikcji doręczenia", w sytuacji, gdy operator wyznaczony (Poczta Polska S.A.) nie podjął próby doręczenia wezwań oraz nie zawiadomił skarżącej o możliwości odbioru wezwań w placówce pocztowej; 2. art. 220 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 220 § 3, art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 73 § 1-4 P.p.s.a., poprzez podjęcie czynności na skutek skargi, tj. nadanie sprawie biegu i doręczenie skarżącej odpisu odpowiedzi Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na skargę, co w świetle niedoręczenia skarżącej wezwań do uiszczenia wpisu od skargi wywołało po stronie skarżącej przeświadczenie, że sprawa zostanie merytorycznie rozpoznana, zaś skarżąca nie jest obowiązana dokonać dodatkowych czynności w tym celu. W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że przesyłka sądowa zawierająca zarządzenie o wezwaniu do wpisu od skargi z uwagi na jej niedoręczenie w dniu 4 lutego 2020 r. została ponownie przesłana do skarżącej w dniu 3 kwietnia 2020 r. Przesyłka ta również nie została doręczona skarżącej Spółce, zaś Sąd uznał ją za doręczoną w trybie tzw. "fikcji doręczenia". W związku z powyższym, skarżąca oświadczyła, że w dniu 04 lutego 2020 r. oraz w dniu 03 kwietnia 2020 r. nie została podjęta próba doręczenia jej przesyłki sądowej. Skarżąca nie otrzymała także zawiadomienia o możliwości odebrania przesyłki w placówce pocztowej. Okoliczność niepodjęcia próby doręczenia przesyłki przez operatora pocztowego oraz niepozostawienia zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki potwierdzają także formularze pocztowe znajdujące się w aktach sprawy sądowej, które: 1. nie zawierają w obu przypadkach oznaczenia sposobu, w jaki doręczający zawiadomił adresata o możliwości odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym - żaden ze sposobów wymienionych na formularzu pocztowym z dnia 20 lutego 2020 r. oraz z dnia 22 kwietnia 2020 r., znajdujących się w aktach sprawy, tj. "w drzwiach adresata", "w oddawczej skrzynce pocztowej" lub "w skrytce pocztowej", nie został na tych formularzach zaznaczony (potwierdzony); 2. nie zawierają podpisu osoby sporządzającej formularz - oba formularze w miejscu podpisu zawierają jedynie nieczytelną, uproszczoną parafę, niepozwalającą na identyfikację jej autora, co oznacza, że parafy te mogą pochodzić od dowolnej osoby (niekoniecznie od doręczającego). W ocenie skarżącej Spółki, niepodjęcie przez operatora próby doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu, a także brak w aktach sprawy potwierdzenia jakoby zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki sądowej zostało zrealizowane - świadczy, że przesyłka sądowa nie została doręczona skarżącej w trybie art. 73 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), a tym samym Sąd nie miał podstaw do zastosowania art. 220 § 3 P.p.s.a., tj. odrzucenia skargi z powodu nieuiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy i dlatego podlega uwzględnieniu. Podniesione w zażaleniu zarzuty zmierzają do zakwestionowania skuteczności doręczenia zastępczego przesyłki zawierającej zarządzenie o wezwaniu skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi, w trybie art. 73 P.p.s.a. Wskazany przepis ustanawia instytucję tzw. fikcji doręczenia, która sprowadza się do przyjęcia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy faktycznie do tego odbioru nie doszło. Instytucja ta ma dalekosiężne skutki wobec założenia, że wraz z doręczeniem - nastąpiło poinformowanie strony o zaistniałych okolicznościach i od momentu doręczenia zaczyna swój bieg termin do dokonania określonej czynności. W zażaleniu podniesiono, że nie zostały zachowane warunki pozwalające uznać, że przesyłka sądowa została doręczona w ramach fikcji doręczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zarzut ten podziela. Ustawodawca ustanowił domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostały spełnione warunki określone w przepisach. Sąd pierwszej instancji przyjmując, że takie domniemanie doręczenia pisma nastąpiło bezzasadnie pominął, iż nie zostały spełnione wszystkie wymagane do tego przesłanki. Na formularzu doręczenia nie zostało zaznaczone miejsce pozostawienia zawiadomienia. Nie można było zatem uznać, że przesyłka była prawidłowo dwukrotnie awizowana i prawidłowo doręczona. Jak wskazuje orzecznictwo: doręczyciel musi określić na tzw. zwrotce, gdzie umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma na okres siedmiu dni w placówce pocztowej (por. postanowienie NSA z dnia 16 maja 2008 r., sygn. akt I OZ, 334/08; postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I GSK 1037/10). Dla skuteczności doręczenia w trybie art. 73 P.p.s.a. konieczne jest zatem wskazanie informacji o umieszczeniu zawiadomienia o przesyłce dla adresata: "w skrzynce oddawczej", "na drzwiach adresata" lub ""skrytce pocztowej". Jeszcze raz należy podkreślić, że domniemanie doręczenia pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia tylko wówczas gdy wszystkie przesłanki przewidziane w przepisach zostały spełnione, a w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę treść przepisów regulujących instytucję doręczenia zastępczego i ustalić, czy przy takim, a nie innym sposobie wypełnienia druku przez listonosza miało miejsce doręczenie zastępcze na tle przepisów regulujących tę instytucję. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.