II SA/Rz 733/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 17.11.2009 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] lipca 2009 r. o nr [...], wydaną w przedmiocie uregulowania stosunków wodnych, -postanawia- odmówić przyznania prawa pomocy. UZASADNIENIE Sygn. II SA/Rz 733/09 Uzasadnienie J. K. w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 733/09 złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, dalej WSA, żądanie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub w części oraz o ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego. Sprawa o sygn. akt II SA/Rz 733/09 dotyczy skargi wyżej wymienionego oraz M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Postępowanie przed WSA prowadzone pod wymienioną sygnaturą nie zostało zakończone do chwili obecnej. Strony postępowania uiściły w terminie wpis sądowy w wysokości 300 zł. Ponieważ wniosek skarżącego nie zawierał wszystkich informacji niezbędnych do pełnej oceny żądania prawa pomocy, referendarz sądowy WSA w Rzeszowie pismem z 26.10.2009 r., wezwał J. K. do sprecyzowania instytucji prawa pomocy, o którą ubiega się skarżący a ponadto do podania dokładnej kwoty netto osiąganych przez członków gospodarstwa domowego dochodów oraz kwoty wydatków ponoszonych na bieżące i konieczne utrzymanie rodziny przez okres jednego miesiąca. Wskazane wyjaśnienia należało złożyć w terminie 7 dni, licząc od dnia doręczenia wezwania sądowego pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Taki rygor został określony w skierowanym do strony skarżącej wezwaniu. Pomimo upływu tego terminu strona nie wykonała nałożonych na nią obowiązków. Stwierdzono, co następuje: Jak wynika ze złożonych do sprawy dokumentów, wniosek skarżącego dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Z uwagi na tak szeroko zakreślone granice żądania, J. K. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Strona zobowiązana była wykazać, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Do udowodnienia takiego stanu zobowiązuje norma art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Osoba fizyczna wykaże przesłanki przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie tej instytucji (prawo pomocy w zakresie całkowitym), gdy jej majątek i związane z nim rzeczywiste możliwości nie dają najmniejszych szans na pokrycie części kosztów postępowania (np. ułamka wpisu sądowego). Chodzi tu o sytuację, w której strona nie posiada żadnego majątku jak również o sytuację, w której majątek ten zostanie ujawniony, lecz jego stan pozwala funkcjonować wyłącznie na poziomie utrzymania koniecznego. NSA w jednym ze swych orzeczeń zauważył, iż brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania to sytuacja, w której skarżący nie jest w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych i nie posiada żadnych środków, z których możliwe byłoby sfinansowanie kosztów procesu (postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2005 r., sygn. FZ 805/04, niepubl., postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. I FZ 38/08, niepubl.). Należy dodać, że wymogi wskazane w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. spełni także strona, która uzyskuje dochody wystarczające na zapewnienie sobie i rodzinie jedynie minimalnych warunków socjalnych. Także i ten podmiot będzie zasadnie twierdził, że nie posiada jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Przepisy określające warunki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym chronią poziom utrzymania koniecznego osoby fizycznej oraz członków jej gospodarstwa domowego. Podobnie jak pozostałe regulacje systemu prawa (np. przepisy o postępowaniu egzekucyjnym), unormowania określające warunki przyznania prawa pomocy chronią poziom utrzymania koniecznego osoby fizycznej oraz członków jej gospodarstwa domowego. Strona wnioskująca nie wykazała warunków uzyskania prawa pomocy zarówno w pełnym jak i w częściowym zakresie, gdyż osiągane dochody a także niepieniężne składniki majątku w pełni pokryją występujące w niniejszej sprawie koszty postępowania sądowego, bez uszczerbku na utrzymaniu niezbędnym rodziny K. Podstawy majątkowe rodziny K. są bardzo stabilne. Łączny dochód członków wspólnego gospodarstwa domowego stanowi kwota 3’142,99 zł, brutto. Podana wysokość dochodów ponad dwukrotnie przekracza wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2009 r. Małżonkowie K. posiadają także własny dom o pow. 52 m². Skarżący nie nadesłał na wezwanie referendarza sądowego wyliczenia wydatków przeznaczanych na bieżące utrzymanie rodziny w skali miesiąca oraz nie podał kwoty netto osiąganych dochodów. W ogólny sposób scharakteryzowano wydatki rodziny uznając je za niezbędne z uwagi na zły stan zdrowia. Ponieważ skarżący nie wyjaśnił tych istotnych dla oceny wniosku okoliczności, nie można odnieść ponoszonych przez nią rzeczywistych wydatków do ogólnej sumy uzyskiwanych przez członków rodziny dochodów netto. Kwota dochodów brutto rodziny jest zaś na tyle wysoka, że powinna wystarczyć na uiszczenie kosztów postępowania przez WSA, w tym kosztów wynagrodzenia radcowskiego, jak i wydatków wynikających z zachowania poziomu utrzymania koniecznego dwóch dorosłych osób. Należy dodać, że koszty sądowe, jakie mogą w przyszłości wystąpić w niniejszej sprawie nie będą wyłącznie obciążać budżetu J. K. Do ponoszenia tych ciężarów są solidarnie zobowiązani zarówno J. K. jak i jego syn M. Strony mogą wzajemnie uzgodnić, jaką część kosztów sądowych każdy z nich będzie ponosił w związku ze swym udziałem w sprawie. Także dzięki solidarnemu obowiązkowi ponoszenia kosztów sądowych nie sposób stwierdzić, że skarżący odniesie jakikolwiek uszczerbek na utrzymaniu koniecznym, jeżeli nie uzyska prawa pomocy w żądanych granicach. Z wyżej powołanych względów orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.