III AUz 238/18

<p>Sygnatura akt III AUz 238/18</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 27 grudnia 2018 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący: SSA Małgorzata Aleksandrowicz</p> <p>Sędziowie: SSA Katarzyna Schönhof-Wilkans</p> <p>del. SSO Renata Pohl (spr.)</p> <p>Protokolant: st. sekr. sądowy Karolina Majchrzak</p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy <span class="anon-block">Z. W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o wysokość emerytury</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek zażalenia <span class="anon-block">Z. W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 3 lipca 2018 r. sygn. akt VII U 490/18</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w Poznaniu do dalszego prowadzenia.</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="237"/> <col width="240"/> <col width="238"/> </colgroup> <tr> <td> <p>del. SSO Renata Pohl</p> </td> <td> <p>SSA Małgorzata Aleksandrowicz</p> </td> <td> <p>SSA Katarzyna Schönhof-Wilkans</p> </td> </tr> </table> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z 3 lipca 2018 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu w sprawie VII U 490/18 odrzucił odwołania <span class="anon-block">Z. W.</span> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">P.</span> z 15 stycznia 2018 r. znak: <span class="anon-block">(...)</span> oraz z 22 stycznia 2018 r. znak:<span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że odwołania od wskazanych decyzji zostały wniesione ze znacznym przekroczeniem terminu określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 1)">art. 477^{<!-- -->9} § 1 k.p.c.</a> Pierwsza z decyzji została przekazana do wysyłki przez organ rentowy 30 stycznia 2018 r., w sytuacji gdy odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej 19 marca 2018 r. Natomiast druga z decyzji została przekazana do wysyłki 22 stycznia 2018 r., podczas gdy odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej 19 marca 2018 r.</p> <p>Sąd Okręgowy uznał, że odwołująca nie wykazała, aby przekroczenie terminu do złożenia odwołań od decyzji z 15 stycznia 2018 r. oraz z 22 stycznia 2018 r. nastąpiło z przyczyn niezależnych od niej. Z uwagi na to, że organ rentowy zaskarżone decyzje przekazał do wysyłki 30 stycznia 2018 r. za pośrednictwem listu zwykłego, trudno jest jednoznacznie ustalić datę odbioru tej przesyłki, a co za tym idzie, biegu 30-dniowego terminu do złożenia odwołań. Niemniej jednak, nawet gdyby przyjąć analogicznie jak w przypadku listu poleconego, że w przypadku podwójnego awizowania, przesyłka najpóźniej zostałaby odebrana przez odwołującą 13 lutego 2018 r. Doświadczenie życiowe jednak wskazuje, że listy zwykłe są odbierane w granicach ok. 7 dni od dnia ich wysłania. Tym samym bez względu na to czy odwołująca przesyłkę odebrała w pierwszym tygodniu lutego czy też w drugim, najpóźniej do 13 lutego 2018 r., to termin na złożenie odwołań upłynął przy powyższym założeniu najpóźniej 13 marca 2018 r. Odwołująca zaś odwołania nadała w placówce pocztowej 19 marca 2018 r. Z powyższego wynika, że odwołania zostały złożone po upływie miesięcznego terminu na ich złożenie. Zatem nie można uznać, że przekroczenie to nie było nadmierne.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że odwołującej doręczono odpis zaskarżonych decyzji, miała ona możliwość zapoznania się z ich treścią, a przy tym została prawidłowo pouczona o trybie i terminie zaskarżenia obu decyzji.</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy odrzucił odwołania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 3)">art. 477^{<!-- -->9} § 3 k.p.c.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->Zażalenie</strong> na powyższe postanowienie wniosła <span class="anon-block">Z. W.</span>, zaskarżając je w całości. Wskazała, że niezrozumiałym jest przyjęcie przez Sąd Okręgowy, że odbiór decyzji nastąpił 13 lutego, w sytuacji gdy decyzje te zostały odebrane przez nią 25 lutego 2018 r., co przesądza o wniesieniu odwołań w terminie. W tym stanie rzeczy skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz o zasądzenie od organu rentowego na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, co skutkowało wydaniem orzeczenia kasatoryjnego.</p> <p>Przepis art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 1)">art. 477^{<!-- -->9} § 1 k.p.c.</a> stanowi, że odwołania od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję lub do protokołu sporządzonego przez ten organ w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Stąd dla oceny zachowania terminu istotne jest ustalenie, czy i kiedy zaskarżona decyzja została doręczona odwołującemu. W tym zakresie z kolei kierować należy się regułami ustanowionymi w postępowaniu administracyjnym, gdyż faza poprzedzająca postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ma charakter postępowania administracyjnego. Dlatego też fakt doręczenia decyzji może być stwierdzony wówczas, kiedy jest pewne, że otrzymała ją właściwa osoba (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 42;art. 42 § 1)">art. 42 § 1 k.p.a.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 43)">art. 43 k.p.a.</a>) lub że spełnione zostały warunki określone w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 44)">art. 44 k.p.a.</a> (tzw. doręczenie zastępcze). Jeżeli nie doszło do doręczenia decyzji adresatowi bądź doręczenie zastępcze jest nieskuteczne, bieg terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji w ogóle nie rozpoczyna się. W takiej sytuacji za datę doręczenia należy uznać dzień, w którym adresat faktycznie otrzymał decyzję lub zapoznał się z jej treścią (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 8 sierpnia 2016 r. w sprawie III AUz 142/16, Legalis nr 1501857).</p> <p>Niewątpliwie 477^{<!-- -->9} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1)">§ 1 k.p.c.</a> wskazuje na konieczność ustalenia daty doręczenia decyzji organu rentowego, skoro termin do wniesienia odwołania należy liczyć od tej daty. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 39)">art. 39 k.p.a.</a> organ administracji publicznej doręcza pisma <span class="underline"> <!-- -->za pokwitowaniem</span> przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 1481 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 650, 1118 i 1629), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Co do doręczenia odpisu decyzji wydanych przez organ rentowy, to kodeksowa reguła pokwitowania wyrażona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 39)">art. 39 k.p.a.</a> została zmodyfikowana przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 71 a)">art. 71 a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1778 j.t. ), zgodnie z którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych może przesyłać pisma i decyzje listem zwykłym (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 71 a ust. 1)">ust. 1</a>), jednakże w razie sporu ciężar dowodu doręczenia pisma lub decyzji, spoczywa na Zakładzie. (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 71 a ust. 2)">ust. 2</a>). Z powyższego jednoznacznie wynika, że to na organie rentowym, jako organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wykazania daty doręczenia decyzji. Brak dowodów doręczenia decyzji nie może powodować ujemnych konsekwencji dla adresata pisma w sytuacji gdy kwestionuje się datę doręczenia. Wątpliwości co do daty doręczenia decyzji powinny być rozstrzygane na korzyść strony postępowania, gdyż brak skutecznego doręczenia godzi w jej podstawowe uprawnienia procesowe, a przede wszystkim w możliwość skutecznego zaskarżenia wydanej decyzji.</p> <p>W okolicznościach sprawy bezspornym było, że organ rentowy wysłał do odwołującej zaskarżone decyzje listami zwykłymi, wobec czego nie dysponuje dowodami ich doręczenia. Skoro tak, to Sąd Okręgowy winien był przesłuchać <span class="anon-block">Z. W.</span> na okoliczność ustalenia daty odbioru zaskarżonych decyzji, czego zaniechał. Nieprawidłowe było przyjęcie przez Sąd Okręgowy, bez wysłuchania odwołującej jako strony postepowania, że odbiór zaskarżonych decyzji nastąpił 13 lutego 2018 r., w oparciu o założenie, że skoro organ przekazał je do wysyłki 30 stycznia 2018 r. listem zwykłym, to nawet gdyby, analogicznie jak w przypadku listu poleconego, były podwójnie awizowane, to najpóźniej zostałyby odebrane przez odwołującą 13 lutego 2018 r. W sytuacji braku dowodu doręczenia odwołującej zaskarżonych przez nią decyzji Sąd Okręgowy ustalenia w zakresie daty ich doręczenia winien oprzeć na jej twierdzeniach. W tym zakresie Sąd I instancji dokonał odrzucenia odwołań przedwcześnie.</p> <p>Sąd Apelacyjny wskazuje, że odwołująca w zażaleniu jako datę odebrania zaskarżonych decyzji wskazała dzień 25 lutego 2018 r., które to twierdzenie, wobec braku dowodu doręczenia decyzji, należy przyjąć za prawdziwe, a tym samym uznać, że odwołania zostały wniesione przed upływem terminu określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 1)">art. 477^{<!-- -->9} § 1 k.p.c.</a>, co przesądza o niedopuszczalności ich odrzucenia.</p> <p>Uwzględniając powyższe wywody Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżone postanowienie, poprzez jego uchylenie. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Okręgowy rozstrzygnie w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.</p> <p>SSO Renata Pohl SSA Małgorzata Aleksandrowicz SSA Katarzyna Schönhof-Wilkans</p> </div>