II OZ 1088/12

SENTENCJA Dnia 11 grudnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 50/12, o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2011 r., Nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 50/12, oddalił wniosek J. F. o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji wskazał, że J. F. we wniosku złożonym na urzędowym formularzu podał jedynie, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i dwoma synami. Rubryki formularza dotyczące majątku i dochodów pozostały niewypełnione. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 2 marca 2012 r. skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku m.in. poprzez złożenie oświadczenia co do jego sytuacji majątkowej, określenie źródeł dochodów, wskazanie wysokości ponoszonych wydatków oraz potwierdzenie tych informacji wskazanymi w zarządzeniu dokumentami. Przedmiotowe braki należało uzupełnić w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Następnie zarządzeniem z dnia 23 marca 2012 r. termin do uzupełnienia wniosku został przedłużony o 14 dni licząc od dnia doręczenia zarządzenia. Mimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie uzupełnił w ogóle danych o jakie był wzywany. Zarządzeniem z dnia 11 maja 2012 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek o zwolnienie od kosztów bez rozpoznania, od którego skarżący złożył sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia podniósł, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu skarżący nie wykazał tej przesłanki. Wnioskodawca ani w zakreślonym pierwotnie terminie, ani po przedłużeniu, nie przedstawił żadnych danych oraz dodatkowych wyjaśnień do podania których został wezwany. Nieudzielenie pełnej i wyczerpującej odpowiedzi na wezwanie uniemożliwia dokonanie nie budzącej wątpliwości oceny rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy. Informacje przedstawione w treści wniosku o przyznanie prawa pomocy nie pozwalają na uznanie, że skarżący jest osobą ubogą, dla której poniesienie całości czy też części kosztów postępowania wiązałoby się z pozbawieniem jej możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Uchylenie się przez skarżącego od złożenia wymaganych dokumentów, które umożliwiłyby Sądowi dokładną ocenę stanu majątkowego wnioskodawcy, a tym samym określenie jego możliwości płatniczych uzasadniało odmowę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie wskazał, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych bez istotnego uszczerbku w majątku swoim i jego rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwana "p.p.s.a.") - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Sąd I instancji podejmując czynności, o których mowa w art. 255 p.p.s.a., zobowiązał skarżącego do przedstawienia żądanych informacji pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty, lecz skarżący nie wykonał zarządzenia Sądu. W tej sytuacji skarżący nie może skutecznie kwestionować prawidłowości postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, jeżeli nie zastosował się do wezwania Sądu a w konsekwencji nie wykazał, że nie może ponieść pełnych kosztów postępowania. Zasadnie wskazał Sąd Wojewódzki, że uchylenie się przez skarżącego od złożenia wymaganych dokumentów sprawiło, że niemożliwa była dokładna ocena stanu majątkowego skarżącego. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.