I OSK 2845/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. L., K. M. i B. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II SA/Po 911/13 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi J. L., K. M. i B. P. na uchwałę Rady Gminy w Kuślinie z dnia 26 marca 2013 r. Nr XXVIII/145/2013 w przedmiocie likwidacji szkoły podstawowej postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE 1. W dniu 26 marca 2013 r. Rada Gminy w Kuślinie podjęła uchwałę nr XXVIII/145/2013 w sprawie likwidacji szkoły podstawowej w Śliwnie. 2. Pismem z 27 maja 2013 r., które wpłynęło do Rady Gminy w Kuślinie tego samego, dnia pełnomocnik J. L., K. M. i B. P. (dalej: wnoszących skargę kasacyjną) wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego uchwalonym aktem w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591, z późn. zm.). 3. Rada Gminy w Kuślinie nie udzieliła odpowiedzi na to wezwanie. 4. W dniu 29 lipca 2013 r. J. L., K. M. i B. P. wnieśli za pośrednictwem organu skargę na powyższą uchwałę Rady Gminy w Kuślinie z 26 marca 2013 r. 5. Postanowieniem z 19 września 2013 r. (sygn. akt II SA/Po 911/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę. 5.1. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, między innymi, że istniejące rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w kwestii prawidłowego ustalenia terminu do wniesienia skargi zostały jednoznacznie rozstrzygnięte w wydanej w dniu 2 kwietnia 2007 r. uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OPS 2/07. Wynika z niej, że do zaskarżania uchwały organu gminy zastosowanie ma art. 53 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.). Skarga na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania, jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. 5.2. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu powołana uchwała wiąże sądy administracyjne, zatem nie można przyjąć za słuszne stanowiska, jakoby art. 101 ust. 1, 3 i 4 ustawy o samorządzie gminnym stanowiły lex specialis (przepis szczególny) w stosunku do art. 53 § 2 p.p.s.a. i wyłączały stosowanie tego przepisu w sprawach ze skarg na uchwały organów gmin wnoszonych w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (por. postanowienie NSA z 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1887/11). 5.3. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie skarga została wniesiona z uchybieniem sześćdziesięciodniowego terminu określonego w art. 53 § 3 p.p.s.a. Skoro bowiem Rada Gminy w Kuślinie nie udzieliła skarżącym odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, to J. L., K. M. i B. P. chcąc wnieść skargę na uchwałę z 26 marca 2013 r. powinni byli zachować sześćdziesięciodniowy termin liczony od dnia doręczenia organowi wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zważywszy zatem, że wezwanie to wpłynęło do organu w dniu 27 maja 2013 r., termin do wniesienia skargi upływał wnoszącym skargę kasacyjną w dniu 26 lipca 2013 r. Wniesiona więc skarga w dniu 29 lipca 29013 r. jako spóźniona podlega odrzuceniu. 6. W piśmie z 28 października 2013 r. J. L., K. M. i B. P. złożyli skargę kasacyjną na postanowienie z 19 października 2013 r., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie: – art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: k.p.a.) w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 53 § 2 p.p.s.a. przez nieprawidłową wykładnie tychże przepisów i "przyjęcie, że z art. 53 § 2 p.p.s.a. wyklucza art. 35 § 3 k.p.a." w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym i w konsekwencji odrzucenie skargi wniesionej w terminie – co miało wpływ na wynik sprawy; – art. 269 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu jest związany postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2011 r. (sygn. akt I OSK 1887/11), które pozostaje w opozycji do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OPS 2/07) – co miało wpływ na wynik sprawy. J. L., K. M. i B. P. wnieśli o: – uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania – włącznie z orzeczeniem o kosztach postępowania (art. 185 § 1 p.p.s.a.); – rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. 6.1. W ocenie wnoszących skargę kasacyjną, skarga jest wniesiona prawidłowo: – w terminie 30 dni od dnia, w którym upłynął maksymalny dwumiesięczny termin przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a. dla załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym); – także wówczas, gdy wniesiono ją w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania, czyli przed terminem 30 dni od dnia, w którym upłynął maksymalny dwumiesięczny termin przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a. dla załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. 6.2. Zdaniem wnoszących skargę kasacyjną, Sąd pierwszej instancji oparł się nie na uchwale z 2 kwietnia 2007 r., a na sprzecznym z nią, wyżej powołanym, postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7. Stan prawny, istotny w niniejszej sprawie, jest następujący. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Jak stanowi art. 53 § 2 p.p.s.a., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W normalnym toku czynności podejmowanych przez skarżącego w celu wniesienia skargi do sądu na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia, skarżący otrzymuje odpowiedź na wezwanie, a następnie, jeżeli w ocenie skarżącego wezwanie nie było skuteczne, wnosi skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, skarżący powinien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia. Oznacza to, że w przypadku doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie, przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, zaczyna biec termin 30 dni do wniesienia skargi obliczany od dnia doręczenia odpowiedzi organu, jeżeli skarżący nie wniósł już skargi. Skarga na podstawie art. 101 ust. 1 o samorządzie gminnym jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu do załatwienia wezwania (art. 35 § 3 k.p.a. w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. Ustawa o samorządzie gminnym w żaden sposób nie wiąże wniesienia skargi z terminem do załatwienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko przyjęte w swojej uchwale z 2 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OPS 2/07), a także w zgodnym z nią swoim postanowieniu z 6 października 2011 r. (sygn. akt I OSK 1887/11). Jak wynika z powyższego, skarga oparta na art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest wniesiona w terminie wyłącznie w dwóch przypadkach: – jeżeli skarżący otrzymuje odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wnosi skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na to wezwanie; – jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, a skarżący wnosi skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Nie jest więc zasadne stanowisko wnoszących skargę kasacyjną, że skarga jest wniesiona z zachowaniem terminu, jeżeli wniesiono ją w terminie 30 dni od dnia, w którym upłynął maksymalny dwumiesięczny termin przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a. dla załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jest bowiem ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. 8. Stosując wyżej ustalony stan prawny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, co następuje. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa miało miejsce w dniu 27 maja 2013 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono w dniu 29 lipca 2013 r. Oznacza to, że wniesiono ją po upływie 60 dni od dnia wezwania do usunięcia naruszenia prawa – a więc po upływie terminu do jej wniesienia. Zaskarżone postanowienie odpowiada więc prawu, a skarga kasacyjna podlega oddaleniu. 9. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.