I OSK 870/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Mirosław Wincenciak NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 546/19 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Wojewody [...] z [...]r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 5 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 546/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę [...] na decyzję Wojewody [...] z [...] r., nr [...], w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, przez ich niewłaściwą wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie, tj.: - art. 22 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego, skutkujące niewłaściwym określeniem podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania za przejęcie nieruchomości pod drogi publiczne, - art. 12 ust. 5 specustawy w zw. z art. 132 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, skutkujące błędnym określeniem podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania za przejęcie nieruchomości pod drogi publiczne, - art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że zapłata odszkodowania za przejęcie nieruchomości pod drogi publiczne następuje na zasadach analogicznych jak za wywłaszczenie nieruchomości na cele niezwiązane z inwestycjami drogowymi, - art. 21 ust. 2 Konstytucji RP wyrażającego zasadę słusznego odszkodowania za pozbawienie prawa własności, zgodnie z którą, do zapłaty odszkodowania, rozumianego jako rekompensata za wartość odebranego w drodze wywłaszczenia prawa rzeczowego do nieruchomości, powinien zobowiązany być podmiot, który uzyskał realną korzyść majątkową na skutek przeniesienia prawa własności. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina [...] wniosła o jej oddalenie podnosząc argumenty mające przemawiać za niezasadnością zarzutów kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) - dalej ppsa, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Odszkodowanie w przedmiotowej sprawie zostało ustalone za odebranie prawa własności działki gruntu nr [...],[...], obręb [...], z mocy samego prawa na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 1774, ze zm.), wydzielonej pod teren ulic klasy głównej w wyniku podziału zatwierdzonego na podstawie przepisów powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzją Dyrektora Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego [...] z [...] r., nr [...], wydaną na wniosek Gminy [...]. Organy administracji i Sąd I instancji nie mogły więc naruszyć art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego oraz art. 12 ust. 5 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. w zw. z art. 132 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z uwagi na to, że przejęcie przedmiotowej działki gruntu na własność [...] nie nastąpiło na podstawie przepisów powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Również z treści ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. nie wynika, aby miała w jakimkolwiek zakresie zastosowanie do skutków prawnych decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości określonych w art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powołany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej art. 20 pkt 17 i 18 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych nie ma znaczenia w sprawie. Przedmiotowa działka gruntu nie została bowiem nabyta przez zarządcę drogi. Przejście prawa własności tej działki na rzecz [...] było skutkiem prawnorzeczowym ostateczności decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości powstałym z mocy samego prawa, a więc bez jakiejkolwiek woli zarządcy drogi. Z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że jeżeli nie dojdzie do uzgodnienia wysokości odszkodowania między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem, odszkodowanie to ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Zasady i tryb ustalania odszkodowania zostały uregulowane w Dziale III Rozdziale 5 – Odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości, z których nie wynika, aby odszkodowanie miało być ustalane według zasad i trybu określonego w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych albo w ustawie z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego. Zarzut kasacyjny naruszenia powołanego art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest więc zasadny. Z przedstawionych względów zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 Konstytucji RP jest niezrozumiały, skoro nie budzi żadnych wątpliwości, kto stał się właścicielem przedmiotowej działki gruntu. Podniesione natomiast w uzasadnieniu omawianego zarzutu kasacyjnego uzyskanie realnej korzyści majątkowej na skutek przeniesienia prawa własności nie stanowi kryterium ustalenia odszkodowania w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami, zaś ustawowo określony sposób zarządzania drogami publicznymi w miastach na prawach powiatu nie został przez ustawodawcę uwzględniony przy ustalaniu odszkodowania określonego w art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.