II OW 63/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Rzążewska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Krystyna Borkowska sędzia NSA Tadeusz Geremek Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków a Burmistrzem [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o wydanie pozwolenia na usunięcie drzewa postanawia: wniosek oddalić. UZASADNIENIE Pismem z dnia 13 sierpnia 2008r. Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Burmistrzem Kożuchowa w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania pozwolenia na usunięcie drzewa. W uzasadnieniu wskazano, że postanowieniem z dnia 10 lipca 2008r. Burmistrz Kożuchowa przekazał Lubuskiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków do rozpatrzenia wniosek A. G. w sprawie pozwolenia na usunięcie drzewa z terenu działki nr [...] przy ul. [...] w K.. Ustalono, że przedmiotowa nieruchomość nie jest objęta indywidualnym wpisem do rejestru zabytków, znajduje się natomiast na terenie otoczenia miasta Kożuchów, ustanowionym w odległości 500m od granicy ścisłej ochrony konserwatorskiej historycznego układu urbanistycznego w/w miasta, wpisanego do rejestru zabytków decyzją nr 85 Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Wnoszący wniosek stwierdził, że na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece na zabytkami (Dz. U. 2003r. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. W myśl art. 3 pkt 1 wym. ustawy zabytkiem jest nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia. Otoczeniem wokół lub przy zabytku jest, stosownie do art. 3 pkt 15, teren wyznaczony w decyzji o wpisie do rejestru w celu ochrony wartości widokowych oraz ochrony przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych. Pozwolenie konserwatora zabytków dotyczy, wedle treści art. 36 ust. 1 pkt 2 cyt ustawy, tylko wykonywania robót budowlanych na terenie otoczenia zabytku. Skoro wycięcie drzewa nie stanowi robót budowlanych wmyśl art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), nie wymaga także wydania pozwolenia przez konserwatora zabytków. Wojewódzki Konserwator Zabytków wskazał ponadto, iż art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody dotyczy zieleni występującej na terenie zabytkowych parków, ogrodów, fortyfikacji, zespołów urbanistyczno-krajobrazowych miast czy innych nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków. W ocenie organu występującego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, przepis ten nie obejmuje otoczenia, którego ochrona konserwatorska mimo wyznaczenia w treści decyzji o wpisie do rejestru dotyczy, tylko pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych i nie dotyczy innych działań w otoczeniu zabytku. W związku z powyższym, zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków uznał, że zezwolenie na wycięcie drzewa powinien wydać Burmistrz Kożuchowa. Burmistrz Kożuchowa wezwany przez Naczelny Sąd Administracyjny pismem z dnia 2 września 2008r. do przedstawienia odpowiedzi na wniosek Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, do dnia rozpoznania wniosku przez Sąd odpowiedzi takiej nie przedstawił. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów kompetencyjnych między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej. Przez spór, o którym mowa w art. 4 Ppsa, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa ograny administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) albo każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Spór może powstać w sprawie z zakresu administracji publicznej, załatwianej przez organ administracji (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wyd II, str. 32). Podstawowe znaczenie dla wskazania przez Naczelny Sąd Administracyjny organu właściwego do załatwienia sprawy ma poczynienie przez organy administracji ustaleń określających przedmiot sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że dopiero jednoznaczne wyjaśnienie przez organ co jest przedmiotem sprawy objętej podaniem strony, może być podstawą oceny, że organ, do którego wniesiono podanie nie jest właściwy do załatwienia określonej sprawy z zakresu administracji publicznej, a wobec tego są podstawy do przekazania takiej sprawy innemu właściwemu organowi, a następnie, w przypadku gdyby ten organ uznał się za niewłaściwy, może wystąpić do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu. Obowiązek dokonania ustaleń, od których zależy właściwość organu spoczywa przede wszystkim na organie administracji publicznej, do którego strona wniosła pismo o załatwienie określonej sprawy, a jeżeli sprawa ostatecznym postanowieniem została przekazana innemu organowi, obowiązek ten spoczywa na tym organie, przed wystąpieniem z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu (zob. postanowienie NSA z dnia 30 września 2004r., sygn. akt OW 110/04, ONSAiWSA, nr 2, poz. 46). W pierwszej kolejności należy wskazać, że wniosek A. i J. G., J. K. (nazwisko nieczytelne) i J. Z. z dnia [...]lipca 2008r. skierowany do Urzędu Miasta i Gminy Kożuchów o wycięcia drzewa na działce nr [...] obr. [...] w K. został uzupełniony załącznikami w postaci mapy oraz wypisu z rejestru gruntów. Z załączonego wypisu z rejestru gruntów, jak i dopisku do wniosku wynika, iż właścicielem działki nr [...] są Gmina Kożuchów (udział 794/1000) oraz J. i A. G. (udział 206/1000). Burmistrz Kożuchowa przekazując wniosek Lubuskiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków do załatwienia według właściwości wskazał wprawdzie, że przedmiotowa działka stanowi współwłasność Gminy Kożuchów i państwa G., lecz nie rozważył przekazania tego wniosku do rozpoznania staroście, który zgodnie z art. 90 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004r. Nr 92, poz. 880 ze zm.) jest właściwy do rozpoznania wniosku o usunięcie drzew z terenu będącego własnością gminy. Jak wynika z decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Zielonej Górze z dnia 16 kwietnia 1958r. L.dz. K.C.Kons.-III-10/58 (nr rejestru 85/58) w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru, wszelkie poczynania dokonywane w promieniu 500 m od granicy objętej ochroną konserwatorską winny być uzgodnione z władzami konserwatorskimi. Na podstawie mapy załączonej do decyzji należy wskazać, że ulica [...] znajduje się w otoczeniu historycznego układu urbanistycznego miasta Kożuchów (linia przerywana stanowiąca oznaczenie obszaru o promieniu 500m od granic ochrony konserwatorskiej). Również Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków w swym wniosku z dnia 13 marca 2008r. podał, że nieruchomość zlokalizowana jest na terenie otoczenia miasta Kożuchów. Wskazał również, że wedle treści art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, pozwolenia konserwatora zabytków wymaga wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytków. Przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, przebudowę, montaż, remont lub rozbiórkę obiektu budowlanego. Przytoczona definicja nie obejmuje zaś swoim zakresem wycinki drzew. W tym miejscu należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, że stosownie do art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, pozwoleniem wojewódzkiego konserwatora zabytków objęte są prace dokonywane w otoczeniu zabytków, a polegające na wykonywaniu robót budowlanych (budowa, przebudowa, montaż, remont lub rozbiórka obiektu budowlanego). Wydanie pozwolenia na wycinkę drzew rosnących na terenie otoczenia zabytku, nie zostało mocą wymienionej wyżej ustawy uzależnione od decyzji konserwatora zabytków szczebla wojewódzkiego. . Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że żaden z organów, pozostających w negatywnym sporze kompetencyjnym w niniejszej sprawie, nie jest właściwy do rozpoznania wniosku mieszkańców ul. [...] w K. o wycięcie drzewa, które rośnie na nieruchomości wskazanej we wniosku. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 w związku z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 Ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.