III SA/Gl 748/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi D.M. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia 3 sierpnia 2022 r. nr PR.6004.4.2022 ldz.22097/08/2022/GB w przedmiocie odmowy dopuszczenia do egzaminu przewidzianego dla stwierdzenia kwalifikacji do wykonywania czynności dozorowania pracami górniczymi 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we W. z dnia 6 lipca 2022 r., nr [...]; 2) zasądza od Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją Prezes Wyższego Urzędu Górniczego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we W. z dnia 6 lipca 2022 r. znak [...], ldz. [...], którą odmówiono skarżącemu D. M. dopuszczenia do egzaminu przewidzianego dla stwierdzenia kwalifikacji do wykonywania czynności w dozorze ruchu specjalności mechanicznej – maszyn i urządzeń dołowych w podziemnych zakładach górniczych wydobywających kopaliny inne niż węgiel kamienny i rudy metali. Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we W. (dalej zwany organ I instancji) w dniu 6 lipca 2022 r. wydał ww. decyzję odmowną, działając na podstawie art. 62 pkt 2 w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2022 r. poz. 1072, ze zm. – dalej zwanej P.g.g.). W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji powołał załącznik nr 1 część A tabela 1 wiersz l.p. 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 sierpnia 2016 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego (Dz.U. poz. 1229 – dalej zwanego rozporządzeniem). Następnie, biorąc pod uwagę dokumenty dołączone do wniosku skarżącego z dnia 6 czerwca 2022 r. o stwierdzenie kwalifikacji, w tym w szczególności dyplom ukończenia studiów, świadectwo potwierdzające kwalifikację w zawodzie oraz zaświadczenie o stażu pracy zawodowej z dnia 17 maja 2022 r. organ I instancji stwierdził, że skarżący nie spełnia łącznie wymogów przewidzianych ww. przepisem rozporządzenia. Wskazano, że uzyskanie tytułu inżyniera na kierunku transport w specjalności logistyka transportu nie można uznać za ukończenie studiów w zakresie automatyki i robotyki, mechaniki i budowy maszyn lub mechatroniki. Nadto, w ocenie organ I instancji, posiadane świadectwo potwierdzające kwalifikacje w zawodzie technik górnictwa podziemnego – organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż podziemnych nie jest równoznaczne z kwalifikacjami zawodowymi w zawodach dających przygotowanie do pracy w zakresie maszyn, określone w kwalifikacji zawodów szkolnictwa zawodowego w grupie "technicy i inny średni personel". Skarżący wniósł od tej decyzji odwołanie, które nie zostało jednakże uwzględnione przez organ II instancji, gdyż zaskarżoną obecnie decyzję Prezes Wyższego Urzędu Górniczego utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia 6 lipca 2022 r. Organ odwoławczy, przywołując treść art. 58 ust. 1 pkt 2 lit. c i art. 61 ust. 1 P.p.g. oraz załącznik nr 1 część A tabela 1 wiersz l.p. 4 rozporządzenia, analogicznie jak organ I instancji stanął na stanowisku, że zarówno posiadany przez skarżącego tytuł inżyniera, jak i posiadane kwalifikacje zawodowe nie można uznać za równorzędne z tymi, które wymagane są regulacją rozporządzenia. Jednocześnie odnosząc się do przedłożonego przez skarżącego wykazu przedmiotów i liczby punktów ECTS wraz z zakresem kształcenia oraz mając względzie art. 57 ust.1 P.g.g., ocenił, że wykaz ten i określony w nim zakres kształcenia nie może być uznany jako spełnienie kwalifikacji zawodowych wymaganych rozporządzeniem. Wynika z niego bowiem, że osoby legitymujące się tytułem zawodowym inżyniera uzyskanym na wydziale transportu, na kierunku transport w specjalności logistyka transportu posiadały jedynie podstawową wiedzę w zakresie konstrukcji maszyn oraz podstawowe pojęcia z zakresu mechatroniki. Wiedza ta nie może być zatem traktowana jako równorzędna, z tą którą skarżący nabyłby kończąc studia na kierunku studiów w zakresie automatyki i robotyki, mechaniki i budowy maszyn lub mechatroniki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podniesione zostały zarzuty naruszenia: - załącznika nr 1 część A tabela 1 wiersz l.p. 4 rozporządzenia oraz art. 57 ust. 1 P.g.g. poprzez niewłaściwą interpretację, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i dowolne przyjęcie, że skarżący powinien posiadać ukończoną szkołę wyższą na wydziale lub kierunku o nazwie: automatyka i robotyka, mechanika i budowa maszyn lub mechatronika, oraz przyjęcie, że zawód skarżącego klasyfikowany w obszarze 4) klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego jako mechaniczny i górniczo-hutniczy (MG) nie spełnia warunków przygotowania do pracy w zakresie maszyn; - art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wystąpił także z wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W ocenie skarżącego w rozpoznawanej sprawie, z uwagi na treść art. 57 ust. 1 P.g.g. ustalenie zakresu ukończonych studiów, o którym mowa w załączniku nr 1 część A tabela 1 wiersz l.p. 4 rozporządzenia powinno nastąpić na podstawie wykazu przedmiotów określonych w suplemencie do dyplomu. Według skarżącego jego wykształcenie w zakresie mechatroniki zostało wprost wykazane w ww. suplemencie poprzez nazwę przedmiotu zgodną z zakresem wskazanym w rozporządzeniu oraz szereg przedmiotów związanych tym zakresem. Skarżący podkreślił, że nie jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia kwalifikacji osoby dozoru w specjalności mechanicznej posiadanie dyplomu ukończenia wskazanych w rozporządzeniu specjalności lub na kierunków studiów. Nie uprawnione jest natomiast czynienie dowolnych ustaleń co do efektów kształcenia, w tym ocen co do nabytej wiedzy. Nadto, zdaniem skarżącego z uzasadnienia decyzji wynika, że skarżący powinien posiadać ukończoną szkołę wyższą na wydziale lub kierunku o nazwie: automatyka i robotyka, mechanika i budowa maszyn lub mechatronika lub wykształcenie dające "wiedzę równorzędną", przy czym organ nie wskazuje podstaw i kryteriów tej równorzędności. Jednocześnie skarżący zwrócił uwagę, że w kwalifikacji zawodów szkolnictwa zawodowego wskazane zostały obszary do których przypisano poszczególne zawody obejmujące zestawy zawodów pogrupowanych pod względem wspólnych lub zbliżonych kwalifikacji wymaganych do realizacji zadań zawodowych w obrębie danego zawodu. Zawód skarżącego określony w tej klasyfikacji w grupie "technicy i inny średni personel", tj. 311703- Technik górnictwa podziemnego, klasyfikowany jest w obszarze 4) mechanicznym i górniczo-hutniczym (MG). Skarżący nie rozumie, z uwagi na brak wyjaśnień w tym zakresie, na jakiej podstawie organ przyjął, że zawód skarżącego uprawnia do stwierdzenia kwalifikacji w specjalności górniczej a nie uprawnia do stwierdzenia kwalifikacji w specjalności mechanicznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga została uwzględniona, aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U z 2022 r., poz. 329 - dalej zwanej p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Jak wynika z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy skarżący wnioskiem z dnia 6 czerwca 2022 r. zwrócił się do Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we W. o stwierdzenie posiadania kwalifikacji do wykonywania czynności w dozorze ruchu specjalności mechanicznej – maszyn i urządzeń dołowych w podziemnych zakładach górniczych wydobywających kopaliny inne niż węgiel kamienny i rudy metali. Wniosek ten wszczął postępowanie administracyjne, o którym mowa w art. 61 i następne ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2022 r. poz. 1072, ze zm. – dalej zwanej P.g.g.). Stosownie bowiem do treści art. 58 ust. 1 pkt 2 lit. c P.g.g. wykonywanie czynności w dozorze ruchu w specjalności mechanicznej - maszyn i urządzeń dołowych, w podziemnych zakładach górniczych wydobywających kopaliny inne niż węgiel kamienny i rudy metali wymaga stwierdzenia posiadania kwalifikacji do wykonywania tych czynności, w drodze świadectwa wydanego przez dyrektora okręgowego urzędu górniczego. Z kolei zgodnie z art. 61 ust. 1 P.g.g. stwierdzenie posiadania kwalifikacji, o których mowa w m.in. art. 58 ust. 1 pkt 2 lit. c P.g.g. następuje na wniosek osoby ubiegającej się o stwierdzenie posiadania kwalifikacji po przeprowadzeniu egzaminu. Nadto, jak wynika z art. 62 pkt 2 P.g.g. organ właściwy do stwierdzenia posiadania kwalifikacji odmawia, w drodze decyzji, dopuszczenia do egzaminu, w przypadku ustalenia, że kandydat nie spełnia wymagań dla określonej we wniosku kategorii kwalifikacji do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi albo nie posiada wymaganych kwalifikacji w zakresie przygotowania zawodowego, o którym mowa w art. 54 pkt 3 i 4, oraz kwalifikacji w zakresie doświadczenia zawodowego, o którym mowa w art. 55. Z kolei art. 54 ust. 3 P.g.g. w odniesieniu do wymagań w zakresie tytułu zawodowego lub kwalifikacji zawodowych odsyła do przepisów wykonywanych wydanych na podstawie art. 69a ust. 1 pkt 1 lit. a P.g.g. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji odmawiając skarżącemu dopuszczenia do egzaminu, o którym mowa w art. 61 ust. 1 P.g.g. stwierdziły, że dopuszczenie do tego egzaminu uwarunkowane jest spełnieniem wymogów, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 2 sierpnia 2016 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego (Dz.U. poz. 1229 – dalej zwanego jak dotychczas rozporządzeniem), a dokładnie w załączniku nr 1 część A tabela nr 1 wiersz l.p. 4 tego rozporządzenia. Co istotne powyższe rozporządzenie wydane zostało na podstawie delegacji zawartej w art. 69 ust. 1 pkt 1 lit. b i c oraz pkt 2-4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2016 r. poz. 1131), lecz utraciło moc z dniem 30 sierpnia 2020 r. w związku z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz.1563). Ustawa nowelizująca dokonała bowiem zmiany brzmienia dotychczas obowiązującego art. 69 P.g.g. wskazując, że to minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia m.in. szczegółowe wymagania dotyczące wykształcenia, kwalifikacji zawodowych w poszczególnych zawodach oraz odpowiadającego im zakresu i wymiaru praktyki, o której mowa w art. 52 ust. 4, dla poszczególnych kategorii kwalifikacji do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi. Dodano także (wskazany w powyższej regulacji art. 54 ust. 3 P.g.g.) art. 69a P.g.g., zgodnie z którym minister właściwy do spraw gospodarki złożami kopalin określi, w drodze rozporządzenia szczegółowe wymagania dotyczące kwalifikacji w zakresie przygotowania zawodowego, o którym mowa w art. 54 pkt 3 i 4, oraz w zakresie doświadczenia zawodowego, o którym mowa w art. 55, które są obowiązane posiadać osoby wykonujące czynności, o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1-7 (art. 69a ust. 1 pkt 1 lit. a). Jak wynika z treści art. 24 ust. 2 powyższej ustawy nowelizującej dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane m.in. na podstawie art. 69 ustawy zmienianej w art. 1 (a zatem powołane przez organy w niniejszej sprawie rozporządzenie) zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie m.in. art. 69, art. 69a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 24 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (co miało miejsce 29 sierpnia 2018 r.). Przy czym we wskazanym 24 miesięcznym okresie nie weszły w życie przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 69 i art. 69a P.g.g. Oznacza to, że organy obu instancji, wydając decyzje w rozpoznawanej sprawie nie uwzględniły ww. zmiany stanu prawnego. Wydały zatem decyzję z naruszeniem art. 62 pkt 2 P.g.g., gdyż w oparciu o akt nieobowiązujący stwierdziły, że skarżący nie spełnia kwalifikacji w zakresie przygotowania zawodowego. Powyższe obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we W. z dnia 6 lipca 2022 r. nr [...], stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach rozstrzygnięto w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzone koszty to kwota 200 złotych uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 120 p.p.s.a. – na wniosek skarżącego, przy jednoczesnym braku żądania przez organ przeprowadzenia rozprawy. Na skutek niniejszego wyroku organ obowiązany będzie ponownie rozpoznać wniosek skarżącego z dnia 6 czerwca 2022 r. działając w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.