II SAB/Go 240/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt II SAB/Go 240/20 w sprawie ze skargi R.S. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku. UZASADNIENIE R.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezesa Sądu Okręgowego. Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II SAB/Go 240/20 Sąd umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Prezesa Sądu Okręgowego do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej (pkt I), stwierdził, że Prezes Sądu Okręgowego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II), w pozostałym zakresie skargę oddalił (pkt III) oraz przyznał od Skarbu Państwa – WSA w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego L.R. kwotę 240 zł powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu (pkt IV). Wyrok doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 2 lutego 2022 r. Skarżący w dniu 2 marca 2022 r. (data nadania) złożył wniosek o uzupełnienie wyroku o zwrot poniesionych kosztów w sporze na jego rzecz wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku. Uzasadniając przywrócenie terminu skarżący wskazał, że w dniu 29 stycznia 2022 r. oddał administracji Aresztu Śledczego korespondencję do wysłania, jednakże Dyrektor Aresztu odmówił mu wysłania korespondencji do końca jego pobytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Przepis art. 85 p.p.s.a. wprowadził zasadę, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu wskazał na fakt uniemożliwienia mu przez Dyrektora Aresztu wysłania korespondencji. Dodał, że po zmianie jednostki będzie mógł wysyłać korespondencję. W ocenie Sądu, przedstawiona przez skarżącego okoliczność nie stanowi przesłanki przemawiającej za stwierdzeniem braku winy w uchybieniu wspomnianego terminu. Wskazać bowiem należy, że w sprawie o sygn. akt II SAB/Go 240/20 dotyczącej przewlekłości postępowania skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy. Korespondencja zawierająca wyrok wraz z jego uzasadnieniem została doręczona pełnomocnikowi skarżącego - radcy prawnemu L.R. w dniu 2 lutego 2022 r. (zpo – k. 70 akt sądowych). W konsekwencji argumentację zaprezentowaną przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu należy ocenić jako chybioną. Skarżący reprezentowany w postępowaniu przez pełnomocnika miał możliwość złożenia stosownego wniosku za jego pośrednictwem, zachowując przy tym czternastodniowy termin na jego wniesienie, zgodnie z treścią art. 157 § 1 p.p.s.a. Tym samym argument skarżącego o odmowie wysłania jego korespondencji, należy ocenić jako pozbawiony racjonalnego uzasadnienia. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy w uchybieniu terminu oraz wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas biegu terminu, aż do wniesienia prośby o przywrócenie uchybionego terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1011/14). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skarżący wykazał brak należytej staranności o swój interes w zakresie dochowania terminu procesowego, w sytuacji gdy był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, z którym Sąd wymieniał korespondencję sądową i który to pełnomocnik skutecznie złożył pismem z dnia [...] marca 2022 r. (k. 72 akt sądowych) skargę kasacyjną od wspomnianego wyżej wyroku Sądu. Z tych względów, w rozpoznawanej sprawie nie można mówić o braku winy w uchybieniu terminu, o jej braku można natomiast mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/02, M.Pr. 2002, nr 23, s. 1059). Podobnie wypowiada się H. Knysiak – Molczyk twierdząc, że tak w doktrynie, jak również w orzecznictwie, przyjmuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333 i cyt. tam orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego). W przedmiotowej sprawie tego rodzaju okoliczności, których przy dołożeniu należytej staranności w zakresie przestrzegania terminowości czynności procesowych nie można było przezwyciężyć, nie wystąpiły. Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.