I Ns 202/24

Sądy powszechne2026-04-13

Sygnatura

I Ns 202/24

Data orzeczenia

2026-04-13

Rodzaj

DECISION

Sędziowie

Asesor Paweł Kamiński (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art. 932kc, art. 933kc, art. 931kc, art. 1015kc, art. 1020kc

Treść orzeczenia

Sygn. akt I Ns 202/24 <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> Dnia 13 kwietnia 2026 r. Sąd Rejonowy w T. I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy P. K. Protokolant: starszy sekretarz sądowy K. K. po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2026 r. w T. na rozprawie sprawy z wniosku L. Ł. (1) z udziałem R. Ł., V. O. (1), S. Ł. (2), V. Ł. (3), E. Ł. (2), G. Ł. (3), I. O. (2), L. O. (1), L. Ł. (5), P. Ł. (2), H. Ł. (2), V. Ł. (1), V. V. (1), L. V. (1), V. V. (2), V. L. (2), H. L., Ł. L., V. L. (3) i E. O. (2) o stwierdzenie nabycia spadku po H. Ł. (1) I. stwierdza, że spadek po H. Ł. (1), synu U. i G., PESEL (...), zmarłym w dniu 9 listopada 2018 roku w J., mającym ostatnie miejsce zwykłego pobytu w J., na podstawie ustawy nabyli z dobrodziejstwem inwentarza: - L. Ł. (4), córka Z. i S., urodzona (...) w J. w ½ (jednej drugiej) części, - L. O. (2), syn K. i U., urodzony (...) w J. w 1/24 (jednej dwudziestej czwartej) części, - I. O. (1), syn K. i U., urodzony (...) w J. w 1/24 (jednej dwudziestej czwartej) części, - E. O. (1), syn H. i V., urodzony (...) w J. w 1/24 (jednej dwudziestej czwartej) części, - V. Ł. (1), syn C. i V., urodzony (...) w J. w 1/32 (jednej trzydziestej drugiej) części, - H. Ł. (2), syn C. i V., urodzony (...) w J. w 1/32 (jednej trzydziestej drugiej) części, - P. Ł. (1), syn C. i R., urodzony (...) w J. w 1/32 (jednej trzydziestej drugiej) części, - L. Ł. (3), syn C. i R., urodzony (...) w J. w 1/32 (jednej trzydziestej drugiej) części, - G. Ł. (1), syn I. i C., urodzony (...) w J. w 1/16 (jednej szesnastej) części, - E. Ł. (1), syn I. i C., urodzony (...) w J. w 1/16 (jednej szesnastej) części, - V. Ł. (2), syn L. i K., urodzony (...) w J. w 1/32 (jednej trzydziestej drugiej) części, - S. Ł. (1), syn L. i K., urodzony (...) w J. w 1/32 (jednej trzydziestej drugiej) części, - R. Ł., córka L. i K., urodzona (...) w J. w 1/32 (jednej trzydziestej drugiej) części, - V. L. (1), córka L. i K., urodzona (...) w J. w 1/32 (jednej trzydziestej drugiej) części, II. przyznaje radcy prawnemu V. X. ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w T. kwotę 893,40 zł (osiemset dziewięćdziesiąt trzy złote czterdzieści groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni L. Ł. (1) z urzędu, III. przyznaje kuratorowi ustanowionemu dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika L. O. (1) - radcy prawnemu V. H. ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w T. wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), IV. odstępuje od obciążenia uczestników postępowania nieuiszczonymi kosztami sądowymi, których wnioskodawczyni nie miała obowiązku uiścić, V. ustala, że w pozostałym zakresie każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Wnioskiem z 6 marca 2024 roku wnioskodawczyni L. Ł. (1) reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu wniosła do Sądu Rejonowego w T. o stwierdzenie nabycia spadku po H. Ł. (1) zmarłym w dniu 9 listopada 2018 roku, zwolnienie wnioskodawczyni od kosztów sądowych oraz przyznanie na rzecz reprezentującego jej pełnomocnika z urzędu od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości trzykrotności stawki według norm przepisanych, powiększonych o należny podatek VAT, które nie zostały uiszczone w całości, ani w części. Jako uczestników postępowania wnioskodawczyni wskazała R. Ł., V. L. (4), S. Ł. (2), V. Ł. (3), E. Ł. (2), G. Ł. (3), I. O. (2), H. O. i L. O. (1) – zstępnych zmarłego rodzeństwa spadkodawcy. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że H. Ł. (1) przed śmiercią zamieszkiwał w J. i pozostawał z nią w związku małżeńskim. Z małżeństwa wnioskodawczyni i spadkodawcy nie pochodziły żadne dzieci. Zmarły miał jedną córkę – R. V. (2), która jednak odrzuciła spadek w dniu 7 stycznia 2019 roku. To samo uczyniła wnuczka spadkodawcy - P. H. (1). Wnioskodawczyni podała, że według jej wiedzy, inne osoby nie składały oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, a także że spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu. Wnioskodawczyni podała również, że nikt nie został wyłączony od dziedziczenia, a ponadto, że spadkobiercy ustawowi za życia spadkodawcy nie zrzekali się dziedziczenia po nim. Wnioskodawczyni wskazała, że rodzice spadkodawcy U. Ł. i G. Ł. (2) nie dożyli otwarcia spadku, podobnie jak rodzeństwo spadkodawcy – L. Ł. (2), C. Ł. (1), I. Ł. (2) i U. I. (2). L. Ł. (2) pozostawił po sobie dzieci – R. Ł., V. L. (4), S. Ł. (2) i V. Ł. (3). Dziećmi I. Ł. (2) są E. Ł. (2) i G. Ł. (3), zaś dziećmi U. I. (2) są I. O. (2), H. O. i L. O. (1). Wnioskodawczyni wskazała, że podjęła działania zmierzające do pozyskania informacji o tych spadkobiercach, lecz nie udało jej się pozyskać danych na temat adresów zamieszkania H. O. i L. O. (1). W związku z tym złożyła we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku także wniosek o ustanowienie dla tych zainteresowanych w sprawie osób kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu stron. Wnioskodawczyni wskazała też, że członkowie rodziny, z którymi ma kontakt nie posiadali informacji o ewentualnych zstępnych C. Ł. (1). Wnioskodawczyni uzasadniając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wyjaśniła, że osiągany przez nią dochód ledwo pozwala na utrzymanie, co oznacza, że nie stać jej na poniesienie kosztów postępowania. Dysponuje wyłącznie spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu, ale nie posiada innego majątku (k.4-6). Pełnomocnik z urzędu wnioskodawczyni, który wniósł w jej imieniu wniosek, radca prawny V. X. została ustanowiona na mocy postanowienia Referendarza Sądowego w Sądzie Rejonowym w T. z dnia 16 listopada 2023 roku wydanego w sprawie o sygn. akt I Co (...)23 (k. 21 tych akt sprawy). Wyznaczona imiennie pełnomocnik wnioskodawczyni została pismem Okręgowej Izby Radców Prawnych w J. z dnia 30 listopada 2023 roku (k. 26 akt sprawy I Co (...)). Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2024 roku Sąd Rejonowy w toruniu zarządził dochodzenie celem ustalenia stanu majątkowego wnioskodawczyni L. Ł. (1) (k. 24). W dniu 8 maja 2024 roku wnioskodawczyni wniosła pismo procesowe, w którym wyjaśniła okoliczności dotyczące jej stanu osobistego i majątkowego, a także dołączyła do niego dowody dokumentujące jej stan osobisty i majątkowy (k. 27-35). Postanowieniem z dnia 19 maja 2024 roku Sąd Rejonowy w T. zwolnił wnioskodawczynię L. Ł. (1) od kosztów sądowych w całości (k. 37). W odpowiedzi na wniosek uczestniczka R. Ł. oświadczyła, że przyjmuje spadek po swoim wujku H. Ł. (1) oraz że nie składała oświadczenia o odrzuceniu spadku. Uczestniczka zaznaczyła, że nie zna adresu zamieszkania H. O. i L. O. (1), którzy przebywają za granicą. Oprócz wymienionych we wniosku osób, uczestniczka wskazała jeszcze spadkobierców zmarłego C. Ł. (2), P. Ł. (2), L. Ł. (5), H. Ł. (2), V. Ł. (1), V. V. (1), L. V. (1) i V. V. (2) (k. 56). Odpowiedź na wniosek o tożsamej treści co odpowiedź na wniosek R. Ł. złożył także S. Ł. (2) (k. 58). Z kolei V. Ł. (3) w odpowiedzi na wniosek przyznał, że nie składał wcześniej oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku po H. Ł. (1) oraz nie posiada żadnej wiedzy na temat spadkobierców poza wskazanymi we wniosku, nie posiada wiedzy o testamentach sporządzonych przez spadkodawcę, a także na temat adresów zamieszkania H. O. i L. O. (1) (k. 60). Postanowieniem z dnia 9 lipca 2024 roku sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników L. Ł. (5), P. Ł. (2), H. Ł. (2), V. Ł. (1), V. V. (1), L. V. (1), V. V. (2), V. L. (2), H. L., Ł. L. i V. L. (3) (k. 75). W piśmie procesowym wniesionym do sądu w dniu 31 lipca 2024 roku V. V. (2) oświadczył, że nie występował wcześniej z wnioskiem o odrzucenie spadku, a także, że zrzeka się spadku po zmarłym wujku H. Ł. (1). V. Ł. (3) wskazał też, że nie zna adresu pobytu V. Ł. (1), H. Ł. (2) i L. O. (1), a także nie jest mu wiadomo czy są jeszcze jacyś spadkobiercy. Uczestnik wskazał też, że nie ma wiedzy na temat jakichkolwiek testamentów sporządzonych przez H. Ł. (1) (k. 147). V. L. (2) pismem procesowym z dnia 30 lipca 2024 roku oświadczył, że nie składał wcześniej oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku po H. Ł. (1). Oświadczył też, że odrzuca spadek po H. Ł. (1). Uczestnik wskazał, że nie ma żadnej wiedzy na temat spadkobierców poza wskazanymi we wniosku oraz na temat testamentu. Oświadczył też, że nie zna adresów I. O. (2), H. O. i L. O. (1) (k. 159). Pismem procesowym z dnia 7 sierpnia 2024 roku (data nadania pisma w placówce pocztowej) uczestnik H. O. oświadczył, że nie składał wcześniej oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku po H. Ł. (1), a także że zrzeka się spadku po H. Ł. (1). Uczestnik wskazał, że nie ma żadnej wiedzy na temat spadkobierców poza wskazanymi we wniosku oraz na temat testamentu. Oświadczył też, że nie zna adresu zamieszkania uczestnika L. O. (1) (k. 161). Pismem procesowym z dnia 14 sierpnia 2024 roku (k. 173) uczestnik V. Ł. (1) oświadczył, że zrzeka się spadku po zmarłym H. Ł. (1). Na podstawie zarządzenia przewodniczącego z dnia 20 sierpnia 2024 roku (k. 178) wnioskodawczyni została zobowiązana do doręczenia korespondencji sądowej przeznaczonej dla uczestnika L. O. (1) za pośrednictwem komornika i złożenia do akt potwierdzenia doręczenia korespondencji za pośrednictwem komornika albo zwrotu korespondencji wraz z dowodem na piśmie, że uczestnik zamieszkuje pod adresem ustalonym przez sąd – w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia zobowiązania pod rygorem zawieszenia postępowania. Na podstawie zarządzenia przewodniczącego ponadto uczestnicy V. Ł. (1), H. O., V. V. (2) i V. L. (2) zostali wezwani do uiszczenia opłaty od wniosku o przyjęcie oświadczenia o odrzuceniu spadku w kwocie 100 zł w terminie tygodniowym od dnia doręczenia wezwania pod rygorem zwrotu wniosku. Pismem procesowym z dnia 14 sierpnia 2024 roku Ł. L. oświadczył, że zrzeka się spadku po H. Ł. (1), a także że nie składał wcześniej oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku po H. Ł. (1). Poinformował też, że znajome mu osoby to R. Ł., S. Ł. (2), V. Ł. (3) i V. L. (3) (k. 184). Pismem procesowym z dnia 26 sierpnia 2024 roku (data nadania pisma w placówce operatora pocztowego) uczestnik H. L. oświadczył, że przyjmuje spadek po H. Ł. (1). Oświadczył też, że nie występował wcześniej z wnioskiem o odrzucenie spadku. Uczestnik wskazał, że znajome mu osoby to Ł. L., V. L. (3), R. Ł., S. Ł. (2) i V. (k. 186). Zarządzeniem z dnia 10 października 2024 roku przewodniczący zwrócił wniosek V. Ł. (1) o odebranie oświadczenia o odrzuceniu spadku po H. Ł. (1) (k. 195). Zarządzeniem z dnia 10 października 2024 roku przewodniczący zwrócił wniosek V. V. (2) o odebranie oświadczenia o odrzuceniu spadku po H. Ł. (1) (k. 196). Pismem procesowym z dnia 22 października 2024 roku L. V. (1) oświadczył, że zrzeka się spadku po H. Ł. (1) oraz że nie posiada żadnej wiedzy o miejscu zamieszkania pozostałych spadkobierców (k. 226). Pismem procesowym z dnia 22 października 2024 roku V. V. (1) oświadczył, że zrzeka się spadku po H. Ł. (1) oraz że nie posiada żadnej wiedzy o miejscu zamieszkania pozostałych spadkobierców (k. 227). Na podstawie zarządzenia przewodniczącego z dnia 24 października 2024 roku uczestnicy L. V. (1) i V. V. (1) zostali wezwani do usunięcia braków wniosku o odebranie oświadczenia o odrzucenie spadku po H. Ł. (1) poprzez uiszczenie opłaty sądowej od wniosku w kwocie 100 zł (k. 228). Na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2024 roku uczestnicy H. O. i V. L. (2) złożyli oświadczenia o odrzuceniu spadku po H. Ł. (1) (k. 242). Zarządzeniem z dnia 2 grudnia 2024 roku przewodniczący zwrócił wniosek L. V. (1) o odebranie oświadczenia o odrzuceniu spadku po H. Ł. (1) (k. 252). Zarządzeniem z dnia 2 grudnia 2024 roku przewodniczący zwrócił wniosek V. V. (1) o odebranie oświadczenia o odrzuceniu spadku po H. Ł. (1) (k. 253). Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2025 roku sąd zawiesił postępowanie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 6)">art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 139(1);art. 139(1) § 2)">art. 139 1 § 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> (k. 285). Pismem procesowym z dnia 3 lutego 2025 roku wnioskodawczyni wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania oraz ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu L. O. (1) (k. 308). Postanowieniem z dnia 24 lutego 2025 roku (k. 324) sąd oddalił wniosek wnioskodawczyni L. Ł. (1) o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika L. O. (1) oraz odmówił podjęcia zawieszonego postępowania. Pismem procesowym z dnia 12 marca 2025 roku wnioskodawczyni ponownie złożyła wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania oraz ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu L. O. (1) (k. 345-346). Zarządzeniem z dnia 14 kwietnia 2025 roku przewodniczący ustanowił dla uczestnika L. O. (1), którego miejsce pobytu jest nieznane kuratora do zastępowania w sprawie w osobie radcy prawnego V. H. oraz zarządził ogłosić publicznie w budynku Sądu Rejonowego w T. oraz w Urzędzie Miasta J. na okres jednego miesiąca o ustanowieniu kuratora (k. 368). Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2025 roku sąd podjął zawieszone postępowanie, skuteczność doręczenia pism sądowych kuratorowi uczestnika L. O. (1) – radcy prawnemu V. H. uzależnił od upływu jednego miesiąca od dnia wywieszenia obwieszczenia o ustanowieniu kuratora w budynku sądowym oraz odmówił dopuszczenia H. O. do dalszego udziału w sprawie (k. 369). Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2025 roku Sąd Rejonowy w T. wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników V. O. (1) i E. O. (2) (k. 419). Pismem procesowym z dnia 4 lipca 2025 roku V. O. (1) oświadczyła, że zrzeka się spadku po H. Ł. (1) oraz że nie składała wcześniej oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku po H. Ł. (1) (k. 464). Na podstawie zarządzenia przewodniczącego z dnia 11 lipca 2025 roku uczestniczka V. O. (1) została wezwana do usunięcia braków wniosku o odebranie oświadczenia o odrzuceniu spadku po H. Ł. (1) poprzez uiszczenie opłaty sądowej od wniosku w kwocie 100 zł (k. 466). Pismem procesowym z dnia 30 października 2025 roku E. O. (2) oświadczył, że nie składał wcześniej oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku po H. Ł. (1). Oświadczył też, że nie posiada żadnej wiedzy na temat spadkobierców poza wskazanymi we wniosku, nie posiada wiedzy o testamencie sporządzonym przez spadkodawcę, ani o miejscu zamieszkania pozostałych spadkobierców (k. 528). Zarządzeniem z dnia 4 listopada 2025 roku przewodniczący zwrócił wniosek Ł. L. o odebranie oświadczenia o odrzuceniu spadku po H. Ł. (1) (k. 530). W piśmie procesowym z dnia 10 grudnia 2025 roku uczestnik E. O. (2) oświadczył, że przyjmuje spadek po H. Ł. (1) (k. 614). Pismem procesowym z dnia 16 lutego 2026 roku pełnomocnik wnioskodawczyni wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni z urzędu według spisu kosztów dołączonego do pisma oraz oświadczyła, że koszty te nie zostały uiszczone przez wnioskodawczynię w całości, ani w części. W spisie kosztów pełnomocnik wnioskodawczyni podała następujące koszty: - wysyłka korespondencji do wnioskodawczyni: 7,80 zł (pismo z dnia 30 grudnia 2023 roku), - wysyłka korespondencji do sądu: 7,80 zł (pismo z dnia 8 maja 2024 roku), - wysyłka korespondencji do UM J.: 7,30 zł (pismo z dnia 19 stycznia 2024 roku), - wysyłka korespondencji do Prezydenta Miasta J.: 6,80 zł (pismo z dnia 8 lutego 2024 roku), - wysyłka korespondencji do komornika: 15,10 zł (pisma z dnia 16 września 2024 roku i 4 października 2024 roku), - wynagrodzenie za czynności pełnomocnika wnioskodawczyni według sześciokrotności stawki zgodnie z § 12 pkt 2 w zw. z § 4 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu: 1 440 zł. W sumie pełnomocnik wnioskodawczyni wniosła o przyznanie jej kwoty 1 826,30 zł tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni z urzędu. Motywując wniosek o przyznanie wynagrodzenia w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej, pełnomocnik wnioskodawczyni, że wniosek jest uzasadniony dużym nakładem pracy w sprawie. Pełnomocnik wnioskodawczyni wskazała, że w każdym postępowaniu sądowym niezbędne jest ponoszenie wydatków związanych z prowadzeniem sprawy takich jak m. in. koszty korespondencji, papieru, kopii akt sprawy, tuszu do drukarek, programów do obsługi kancelarii, systemów informacji prawnej, kopii danych na zewnętrznych serwerach, programów biurowych, usług telekomunikacyjnych, archiwizacji i prowadzenia akt sprawy, kosztu najmu biura, kosztu prądu, wody, biletów, paliwa i parkingu oraz koszty pracowników. Pełnomocnik wnioskodawczyni zaznaczył, że nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie i wyodrębnienie wydatków w danym postępowaniu, dlatego nie są one ujęte w spisie kosztów. Nie można jednak zapominać, że są to stałe koszty prowadzenia działalności i przyznawane wynagrodzenie za udzieloną z urzędu pomoc powinno, co do zasady, je rekompensować. Pełnomocnik wnioskodawczyni podkreślił także, że stawka minimalna w tego rodzaju sprawach (240 zł) nie odpowiada realiom ekonomicznym prowadzenia działalności gospodarczej. Po odliczeniu podatku dochodowego, składki zdrowotnej oraz podstawowych kosztów prowadzenia działalności stawka wynagrodzenia w przeliczeniu na godzinę pracy plasuje się dużo poniżej stawki minimalnej (k. 741-743). Na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2026 roku uczestniczka V. O. (1) złożyła oświadczenie od odrzuceniu spadku po H. Ł. (1) (k. 750). Uczestniczka oświadczyła także na rozprawie, że ma syna J. H., który urodził się w (...). Innych dzieci V. O. (1) nie ma. Na dalszym etapie postępowania, aż do zamknięcia rozprawy stanowiska stron pozostały bez zmian. Sąd ustalił, co następuje: H. Ł. (1) zmarł 9 listopada 2018 roku w J.. Jego ostatnim miejscem zwykłego pobytu był J.. Spadkodawca nie sporządził testamentu.  Dowód : odpis skrócony aktu zgonu H. Ł. (1) – k. 10, zapewnienie spadkowe złożone przez L. Ł. (1) na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2026 roku znacznik czasowy od 00:21:24 do 00:35:20 – k. 749v W chwili śmierci H. Ł. (1) miał małżonkę L. Ł. (4) z domu X.. Miał także jedno dziecko z pierwszego małżeństwa – R. V. (1). R. V. (1) odrzuciła spadek przypadający jej z mocy ustawy spadek po ojcu H. Ł. (1) w dniu 7 stycznia 2019 roku składając przed notariuszem w J. S. P. oświadczenie o odrzuceniu spadku. R. V. (1) ma jedno dziecko – P. H. (1) urodzoną w dniu (...). Ona również odrzuciła spadek po H. Ł. (1) będącym jej dziadkiem w dniu 7 stycznia 2019 roku składając przed notariuszem w J. S. P. oświadczenie o odrzuceniu spadku. P. H. (1) nie ma zstępnych. Spadkodawca nie miał żadnych dzieci pozamałżeńskich, ani nikogo nie przysposobił. Rodzice spadkodawcy to U. Ł. i G. Ł. (2). Rodzice spadkodawcy nie dożyli otwarcia spadku po H. Ł. (3) zmarł w dniu 29 listopada 1944 roku, zaś G. Ł. (2) zmarła 17 stycznia 1989 roku. Spadkodawca miał także rodzeństwo – braci rodzonych L. Ł. (2) i C. Ł. (1), siostrę U. I. (1) oraz brata przyrodniego I. Ł. (1) (spadkodawca i I. Ł. (1) mieli wspólną matkę – G. Ł. (2)). Żadne z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku po H. Ł. (1). U. I. (1) zmarła w dniu 1 czerwca 2017 roku, C. Ł. (1) zmarł w dniu 2 września 2009 roku, L. Ł. (2) zmarł 14 stycznia 1998 roku, zaś I. Ł. (1) zmarł w okresie pomiędzy 18 a 20 marca 2014 roku. L. Ł. (2) miał czworo dzieci – R. Ł., V. L. (1), V. Ł. (2) i S. Ł. (1). V. L. (1) zmarła w dniu 5 kwietnia 2023 roku. Pozostawiła małżonka V. L. (2) oraz dzieci: V. L. (3), Ł. L. i H. L.. V. L. (2), H. L., Ł. L. i V. L. (3) są spadkobiercami V. L. (1) – postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku stwierdzające ten fakt zostało wydane przez Sąd Rejonowy w T. w sprawie o sygn. akt X Ns 108/24 w dniu 16 lipca 2024 roku. Żadne z dzieci L. Ł. (2) nie odrzuciło spadku po zmarłym H. Ł. (1). U. I. (1) miała troje dzieci – L. O. (2), H. O. i I. O. (1). H. O. odrzucił spadek po H. Ł. (1) przed Sądem Rejonowym w T. na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2024 roku. H. O. ma dwoje dzieci – E. O. (1) i V. O. (2). V. O. (2) odrzuciła spadek po H. Ł. (1) przed Sądem Rejonowym w T. na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2026 roku. V. O. (2) ma jedno dziecko - J. H., który urodził się w (...). Innych dzieci V. O. (1) nie ma. C. Ł. (1) miał czworo dzieci – V. Ł. (1), H. Ł. (2), P. Ł. (1) i L. Ł. (3). Żadne z dzieci C. Ł. (1) nie odrzuciło spadku po zmarłym H. Ł. (1). I. Ł. (1) miał dwoje dzieci – G. Ł. (1) i E. Ł. (1). Żadne z dzieci I. Ł. (1) nie odrzuciło spadku po H. Ł. (1). Spadkodawca H. Ł. (1) przed śmiercią nie wystąpił przed śmiercią z powództwem o rozwód lub o separację. Nie uznał kogokolwiek za niegodnego dziedziczenia, ani nikogo nie wydziedziczył. Uprzednio nie został sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia po H. Ł. (1). W skład spadku po H. Ł. (1) nie wchodzi gospodarstwo rolne, ani przedsiębiorstwo.  Dowód : odpis skrócony aktu zgonu H. Ł. (1) – k. 10, odpis skrócony aktu małżeństwa H. Ł. (1) i L. Ł. (4) – k. 11, oświadczenie R. V. (1) i P. H. (1) z dnia 7 stycznia 2019 roku o odrzuceniu spadku po H. Ł. (1) złożone przed notariuszem S. P. w formie aktu notarialnego za Repertorium A (...) – k. 14-16, a także k. 3-4 akt sprawy I N 25/19 Sądu Rejonowego w T., odpis skrócony aktu zgonu V. L. (1) – k. 116, odpis skrócony aktu zgonu U. I. (1) – k. 117, odpis skrócony aktu zgonu C. Ł. (1) – k. 118, odpis skrócony aktu zgonu L. Ł. (2) – k. 119, odpis zupełny aktu urodzenia V. V. (2) – k. 120, odpis skrócony aktu urodzenia L. V. (2) – k. 121, odpis skrócony aktu urodzenia V. V. (1) – k. 122, odpis skrócony aktu urodzenia V. Ł. (1) – k. 123, odpis skrócony aktu urodzenia H. Ł. (2) – k. 124, odpis skrócony aktu urodzenia P. Ł. (1) – k. 125, odpis skrócony aktu urodzenia L. Ł. (3) – k. 126, odpis skrócony aktu urodzenia L. O. (2) – k. 127, odpis skrócony aktu urodzenia H. O. – k. 128, odpis skrócony aktu urodzenia I. O. (1) – k. 129, odpis skrócony aktu urodzenia G. Ł. (1) – k. 130, odpis skrócony aktu urodzenia E. Ł. (1) – k. 131, odpis skrócony aktu urodzenia V. Ł. (2) – k. 132, odpis skrócony aktu urodzenia S. Ł. (1) – k. 133, odpis skrócony aktu urodzenia R. Ł. – k. 134, odpis skrócony aktu zgonu I. Ł. (1) – k. 157 i 723, oświadczenie H. O. z dnia 6 listopada 2024 roku o odrzuceniu spadku po H. Ł. (1) złożone przed Sądem Rejonowym w T. na posiedzeniu niejawnym w sprawie I Ns 202/24 – k. 241-242, odpis skrócony aktu urodzenia E. O. (1) – k. 401, odpis skrócony aktu urodzenia V. O. (2) – k. 402, odpis skrócony aktu małżeństwa V. L. (2) i V. L. (1) – k. 724, odpis skrócony aktu małżeństwa K. I. i U. I. (1) – k. 725, odpis zupełny aktu urodzenia L. V. (2) – k. 726, odpis zupełny aktu urodzenia V. V. (1) – k. 727, oświadczenie V. O. (1) z dnia 13 kwietnia 2026 roku o odrzuceniu spadku po H. Ł. (1) złożone przed Sądem Rejonowym w Toruniu na rozprawie w sprawie I Ns 202/24 – k. 748 i 750, zapewnienie spadkowe złożone przez L. Ł. (1) na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2026 roku znacznik czasowy od 00:21:24 do 00:35:20 – k. 749v P. Ł. (1) jest osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie. Ustanowionym dla P. Ł. (2) opiekunem prawnym jest jego brat – uczestnik L. Ł. (3). Fakty bezsporne, a nadto  dowód : dokumenty znajdujące się w aktach sprawy III Op 9/91 Sądu Rejonowego w T. oraz III (...) 157/18 Sądu Rejonowego w T., w tym postanowienie z dnia 9 lutego 2018 roku wydane w sprawie III (...) 157/18 – k. 12 akt sprawy III (...) 157/18 Sądu Rejonowego w T., zaświadczenie o ustanowieniu L. Ł. (5) opiekunem prawnym P. Ł. (2) z dnia 9 lutego 2018 roku wydane w sprawie III (...) 157/18 - k. 14 akt sprawy III (...) 157/18 Sądu Rejonowego w Toruniu, postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Toruniu z dnia 29 listopada 1990 roku wydane w sprawie I Ns 43/90 – k. 2 akt sprawy III Op 9/91 Sąd zważył, co następuje: P. faktyczny w niniejsze sprawie Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dowodów z dokumentów urzędowych w postaci aktów stanu cywilnego. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania wiarygodności tych dokumentów, a i żaden z uczestników postępowania wiarygodności tych dowodów nie podważał. Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym (art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego – t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 393). Podstawę ustaleń Sądu stanowiło nadto zapewnienie spadkowe złożone przez L. Ł. (1) – małżonkę zmarłego H. Ł. (1) będącą zgłaszającym się spadkobiercą, które Sąd uznał za w pełni wiarygodne. Żaden z uczestników postępowania nie kwestionował treści złożonego zapewnienia spadkowego, a ponadto treść zapewnienia spadkowego znajduje swoje potwierdzenie zarówno w informacjach wynikających z aktów stanu cywilnego, jak również dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy I N 25/19, zawierających oświadczenia R. V. (2) i P. H. (2) o odrzuceniu spadku po H. Ł. (1). Sąd ustalił stan faktyczny także na podstawie złożonych w niniejszej sprawie przez H. O. i V. O. (1) oświadczeń o odrzuceniu spadku. Obie te osoby złożyło oświadczenia o odrzuceniu spadku w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku w sądzie spadku prowadzącym postępowanie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 640;art. 640 § 2)">art. 640 § 2 k.p.c.</a>) i uczynili to we właściwym terminie. Nie było podstaw, by kwestionować tę okoliczność. Dla porządku należy zauważyć, że oświadczenie o odrzuceniu spadku po H. Ł. (1) w toku niniejszego postępowania złożył również V. L. (2), ale ze względu na to, że nie jest on spadkobiercą H. Ł. (1), oświadczenie to było irrelewantne prawnie, a także nie miało znaczenia dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Sąd ustalił stan faktyczny także na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach spraw III Op 9/91 oraz III RNs 157/18 prowadzonych przez Sąd Rejonowy w T.. Dokumenty te przedstawiają przebieg postępowania w przedmiocie sprawowania opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie uczestnikiem P. Ł. (2) oraz wskazują kto był i jest obecnie opiekunem prawnym uczestnika. Sąd nie miał podstaw, by kwestionować prawdziwość zgromadzonych w tych aktach spraw dokumentów, których większość ma charakter dokumentów urzędowych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244;art. 244 § 1)">art. 244 § 1 k.p.c.</a>). Sąd ustalił stan faktyczny w sprawie także na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy I N 25/19, zawierających oświadczenia o odrzuceniu spadku po H. Ł. (1). Faktem znanym sądowi z urzędu było to, że w sprawie rozpoznawanej przez Sąd Rejonowy w T. pod sygn. akt X Ns 108/24 wydane zostało postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po V. L. (1). Sąd stwierdził w tym postanowieniu, że spadek po V. L. (4) nabyli V. L. (2), Ł. L., V. L. (3) i H. L.. Nie było to okoliczności wpływające na ustalenia faktyczne konieczne dla stwierdzenia nabycia spadku po H. Ł. (1), lecz na ustalenie kto powinien być uczestnikiem niniejszego postępowania w miejsce V. L. (4). Dla porządku należy zauważyć, że choć we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku sformułowany został wniosek o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika H. O., sąd nie rozpoznał tego wniosku, gdyż w toku postępowania ustalono adres zamieszkania tej osoby, a następnie H. O. złożył oświadczenie o odrzuceniu spadku po H. Ł. (1) w wyniku czego sąd odmówił mu następnie dopuszczenia do dalszego udziału w sprawie. W ocenie sądu, w świetle tych okoliczności rozpoznanie wniosku o ustanowienie kuratora dla uczestnika H. O. było zatem zbędne. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 924)">art. 924 k.c.</a>, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 1)">art. 926 § 1 k.c.</a>, powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Pierwszeństwo ma dziedziczenie testamentowe. Dziedziczenie ustawowe wchodzi w grę co do całości spadku, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy lub gdy żadna z powołanych przez niego osób nie chce lub nie może być spadkobiercą (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 2)">art. 926 § 2 k.c.</a>). Każda osoba może rozrządzić swoim majątkiem na wypadek śmierci w drodze jednostronnej czynności prawnej, jaką jest testament. Zarówno samo sporządzenie testamentu, jak i jego treść, zależy wyłącznie od woli spadkodawcy. To spadkodawca decyduje bowiem o kręgu spadkobierców, tj. czy będą po nim dziedziczyć spadkobiercy ustawowi, czy też inne osoby. Spadkodawcy pozostawiona jest również swoboda uznania co do tego w jakiej części mają dziedziczyć poszczególni spadkobiercy. Spadkodawca H. Ł. (1) nie sporządził testamentu. Tym samym w grę wchodziło dziedziczenie z mocy ustawy. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1012)">art. 1012 k.c.</a>, spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 1)">art. 1015 § 1 k.c.</a>, oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Zgodnie z brzmieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 2)">art. 1015 § 2 k.c.</a> brak oświadczenia spadkobiercy w terminie 6 miesięcy od powzięcia wiedzy o tytule swojego powołania jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Zgodnie natomiast z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1018;art. 1018 § 3)">art. 1018 § 3 k.c.</a>, oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku składa się przed sądem lub przed notariuszem. Można je złożyć ustnie lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym. Pełnomocnictwo do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku powinno być pisemne z podpisem urzędowo poświadczonym. Spadkodawca miał jedno dziecko - R. V. (1), która odrzuciła spadek przypadający jej z mocy ustawy spadek po ojcu H. Ł. (1) w dniu 7 stycznia 2019 roku składając przed notariuszem w J. S. P. oświadczenie o odrzuceniu spadku. R. V. (1) ma jedno dziecko – P. H. (1) urodzoną w (...). Ona również odrzuciła spadek po H. Ł. (1) będącym jej dziadkiem w dniu 7 stycznia 2019 roku składając przed notariuszem w J. S. P. oświadczenie o odrzuceniu spadku. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1020)">art. 1020 k.c.</a>, spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Odrzucenie spadku przez zstępnych H. Ł. (1) spowodowało wyłączenie ich od dziedziczenia, tak jakby nie dożyli oni otwarcia spadku. Spadkodawca zmarł jako osoba żonata – jego małżonką była wnioskodawczyni L. Ł. (4). Zgodnie natomiast z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 932;art. 932 § 1)">art. 932 § 1 k.c.</a>, w braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 932;art. 932 § 2)">art. 932 § 2 k.c.</a>, udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 932;art. 932 § 4)">art. 932 § 4 k.c.</a>, jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych. Zgodnie natomiast z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 932;art. 932 § 5)">art. 932 § 5 k.c.</a>, jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931;art. 931 § 2)">art. 931 § 2 k.c.</a>, jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych. Zgodnie natomiast z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 933;art. 933 § 1)">art. 933 § 1 k.c.</a>, udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy, wynosi połowę spadku. Rodzice spadkodawcy, czyli U. Ł. i G. Ł. (2) nie dożyli otwarcia spadku po H. Ł. (1). Spadkodawca miał także rodzeństwo – braci rodzonych L. Ł. (2) i C. Ł. (1), siostrę U. I. (1) oraz brata przyrodniego I. Ł. (1). Żadne z rodzeństwa spadkodawcy także nie dożyło otwarcia spadku po H. Ł. (1). U. I. (1) zmarła w dniu 1 czerwca 2017 roku, C. Ł. (1) zmarł w dniu 2 września 2009 roku, L. Ł. (2) zmarł 14 stycznia 1998 roku, zaś I. Ł. (1) zmarł w okresie pomiędzy 18 a 20 marca 2014 roku. L. Ł. (2) miał czworo dzieci – R. Ł., V. L. (1), V. Ł. (2) i S. Ł. (1). V. L. (1) zmarła w dniu 5 kwietnia 2023 roku. Pozostawiła małżonka V. L. (2) oraz dzieci: V. L. (3), Ł. L. i H. L.. V. L. (2), H. L., Ł. L. i V. L. (3) są spadkobiercami V. L. (1) – postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku stwierdzające ten fakt zostało wydane przez Sąd Rejonowy w T. w sprawie o sygn. akt X Ns 108/24. Żadne z dzieci L. Ł. (2) nie odrzuciło spadku po zmarłym H. Ł. (1). U. I. (1) miała troje dzieci – L. O. (2), H. O. i I. O. (1). H. O. odrzucił spadek po H. Ł. (1) przed Sądem Rejonowym w T. na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2024 roku. H. O. ma dwoje dzieci – E. O. (1) i V. O. (2). V. O. (2) odrzuciła spadek po H. Ł. (1) przed Sądem Rejonowym w T. na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2026 roku. V. O. (2) ma jedno dziecko - J. H., który urodził się w (...). Innych dzieci V. O. (1) nie ma. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 927;art. 927 § 1)">art. 927 § 1 k.c.</a>, nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 927;art. 927 § 2)">art. 927 § 2 k.c.</a>, jednakże dziecko w chwili otwarcia spadku już poczęte może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe. Dziecko V. O. (2), czyli J. H. przyszło na świat w roku 2024, zaś spadkodawca zmarł w dniu 9 listopada 2018 roku, wobec czego J. H. nie może być spadkobiercą H. Ł. (1), bowiem nie żył w chwili otwarcia spadku, ani nie mógł być jeszcze poczęty w chwili otwarcia spadku. L. O. (2), I. O. (1) i E. O. (1) nie złożyli oświadczeń o odrzuceniu spadku po H. Ł. (1). C. Ł. (1) miał czworo dzieci – V. Ł. (1), H. Ł. (2), P. Ł. (1) i L. Ł. (3). Żadne z dzieci C. Ł. (1) nie odrzuciło spadku po zmarłym H. Ł. (1). Wprawdzie uczestnicy R. Ł. i S. Ł. (2) wskazywali, że dziećmi C. Ł. (1) są także V. V. (1), L. V. (1) i V. V. (2), lecz fakt pokrewieństwa tych osób z C. Ł. (1), a co za tym idzie z H. Ł. (1) nie wynika z aktów urodzenia V. V. (1), L. V. (1) i L. V. (1). W akcie urodzenia V. V. (1) jako ojciec wpisany jest L. V. (3), natomiast w aktach urodzenia L. V. (2) i V. V. (2) wpisany jako ojciec jest C. V., a nie C. Ł. (1). Sąd nie miał podstaw, biorąc pod uwagę związanie sądu mocą dowodową aktów urodzenia L. V. (1), V. V. (2) i V. V. (1), by uznać, że są oni dziećmi C. Ł. (1). Żaden z nich, a także L. Ł. (5), H. Ł. (2) i V. Ł. (1) mimo wezwania na rozprawę w dniu 13 kwietnia 2026 roku nie stawili się, wobec czego ustalenie, że w istocie rzeczy L. V. (1), V. V. (2) i V. V. (1) są dziećmi C. Ł. (1) nie było możliwe. Tym samym na podstawie dostępnego materiału dowodowego sąd ustalił, iż dziećmi C. Ł. (1) są wyłącznie V. Ł. (1), H. Ł. (2), P. Ł. (1) i L. Ł. (3). I. Ł. (1) miał dwoje dzieci – G. Ł. (1) i E. Ł. (1). Żadne z dzieci I. Ł. (1) nie odrzuciło spadku po H. Ł. (1). W razie bezskutecznego upływu terminu, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 1)">art. 1015 § 1 k.c.</a>, wygasa uprawnienie do złożenia oświadczenia spadkowego, a spadkobierca, którego to dotyczy, jest traktowany jakby złożył oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza (tzw. fikcja przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 2)">art. 1015 § 2 k.c.</a>). Biorąc pod uwagę powyższe do spadku z mocy ustawy po H. Ł. (1) powołani zostali L. Ł. (4) jako małżonka spadkodawcy, a ponadto V. Ł. (1), H. Ł. (2), P. Ł. (1) i L. Ł. (3) jako zstępni zmarłego C. Ł. (1) – brata spadkodawcy H. Ł. (1), G. Ł. (1) i E. Ł. (1) jako zstępni zmarłego I. Ł. (1) – przyrodniego brata spadkodawcy, L. O. (2), E. O. (1) i I. O. (1) jako zstępni zmarłej U. I. (1) – siostry spadkodawcy, a także R. Ł., V. L. (1), V. Ł. (2) i S. Ł. (1) jako zstępni zmarłego L. Ł. (2) – brata spadkodawcy. W ramach dziedziczenia przez spadkobierców będących rodzeństwem spadkodawcy, spadkobiercy dochodzą do spadku albo w stałym ułamku, albo – w zależności od liczby współspadkobierców czy też osób dziedziczących – w częściach równych (dziedziczenie według głów – successio in capita) czy też w drodze wstąpienia zstępnych w miejsce swego przodka, którego udział przypada im w częściach równych (dziedziczenie według szczepów – successio in stirpes) (por. A. Sylwestrzak(w:) Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, Lex 2025, uwagi do art. 931, teza 2). Jeżeli któreś z rodzeństwa nie dożyło otwarcia spadku bądź odrzuciło spadek, w jego miejsce wchodzą jego zstępni. Ustawodawca nie ograniczył stopnia pokrewieństwa w linii prostej, a zatem do dziedziczenia mogą dojść dzieci rodzeństwa, jego wnuki lub prawnuki. Dziedziczenie zwolnionego udziału odbywa się według szczepów, a przypadający zstępnym rodzeństwa udział dzieli się między nich w częściach równych. Wynika to z art. 931 § 2, który znajduje zastosowanie także w odniesieniu do zstępnych rodzeństwa spadkodawcy (por. E. Skowrońska-Bocian, J. Wierciński(w:) Kodeks cywilny. Komentarz. Tom VI. Spadki, wyd. II, red. J. Gudowski, Lex 2017, uwagi do art. 932, teza 28). Udział w spadku po H. Ł. (1) przypadający jego małżonkowi, czyli wnioskodawczyni L. Ł. (4) wynosi ½ całości spadku. Udziały w spadku po H. Ł. (1), które łącznie przypadałyby rodzeństwo spadkodawcy H. Ł. (1) wyniosłyby ½ całości spadku. Z uwagi na to, że spadkodawca miał czworo rodzeństwa, udział każdego z rodzeństwa spadkodawcy wyniósłby w przypadku dziedziczenia przez rodzeństwo po 1/8 części spadku. Zwolniony udział spadkowy, który przypadałby L. Ł. (2), przypadł jego zstępnym w częściach równych. Udziały spadkowe w spadku po H. Ł. (1) przypadające R. Ł., V. L. (1), V. Ł. (2) i S. Ł. (1) wynoszą zatem po ¼ części z 1/8 części spadku, który przypadłby ich ojcu. Spadek po H. Ł. (1) przypadł zatem R. Ł., V. L. (1), V. Ł. (2) i S. Ł. (1) w 1/32 części każdemu z nich. Nie ma przy tym znaczenia, że V. L. (1) nie żyje – zmarła bowiem w dniu 5 kwietnia 2023 roku, ponad 4 lata po otwarciu spadku (9 listopada 2018 roku), a zatem mogła ona dziedziczyć po H. Ł. (1). Śmierć V. L. (4) skutkowała dla niniejszego postępowania jedynie tym, że w niniejszym postępowaniu brali udział zamiast niej jej spadkobiercy – małżonek V. L. (2) oraz synowie H. L., Ł. L. i V. L. (3). Zwolniony udział spadkowy, który przypadałby U. I. (1), przypadł jej zstępnym w częściach równych. Udziały spadkowe w spadku po H. Ł. (1) przypadające L. O. (2), I. O. (1) i E. O. (1) wynoszą zatem po 1/3 części z 1/8 części spadku, który przypadłby w przypadku L. O. (2) i I. O. (1) ich matce oraz w przypadku E. O. (1) – jego babci. Spadek po H. Ł. (1) przypadł zatem L. O. (2), I. O. (1) i E. O. (1) w 1/24 części każdemu z nich. Należy przy tym zauważyć, że o ile L. O. (2) i I. O. (1) są synami U. I. (1), to E. O. (1) jest jej wnukiem – synem H. O., który jest synem U. I. (1). H. O. odrzucił spadek mając dwoje dzieci – E. O. (1) i V. O. (2). V. O. (2) odrzuciła spadek po H. Ł. (1) na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2026 roku. Z uwagi na to, że w jej miejsce nie dziedziczy żaden z jej zstępnych, jej udział w spadku po H. Ł. (1) przypada jej bratu E. O. (1) jako przedstawicielowi tego samego szczepu zstępnych rodzeństwa spadkodawcy. Tym samym udział spadkowy, który przypadałby H. O. po H. Ł. (1) jako zstępnego siostry spadkodawcy U. I. (1) w całości przypadł E. O. (1). Zwolniony udział spadkowy, który przypadałby C. Ł. (1), przypadł jego zstępnym w częściach równych. Udziały spadkowe w spadku po H. Ł. (1) przypadające V. Ł. (1), H. Ł. (2), P. Ł. (1) i L. Ł. (3) wynoszą zatem po ¼ części z 1/8 części spadku, który przypadłby ich ojcu. Spadek po H. Ł. (1) przypadł zatem V. Ł. (1), H. Ł. (2), P. Ł. (1) i L. Ł. (3) w 1/32 części każdemu z nich. Zwolniony udział spadkowy, który przypadałby I. Ł. (1), przypadł jego zstępnym w częściach równych. Udziały spadkowe w spadku po H. Ł. (1) przypadające G. Ł. (1) i E. Ł. (1) wynoszą zatem po ½ części z 1/8 części spadku, który przypadłby ich ojcu. Spadek po H. Ł. (1) przypadł zatem G. Ł. (1) i E. Ł. (1) w 1/16 części każdemu z nich. Wobec powyższego Sąd, w myśl powołanych wyżej przepisów, w punkcie I postanowienia stwierdził, że spadek po H. Ł. (1), synu U. i G., zmarłym w dniu 9 listopada 2018 roku w J., mającym ostatnie miejsce zwykłego pobytu w J., na podstawie ustawy nabyli z dobrodziejstwem inwentarza: - L. Ł. (4), córka Z. i S., urodzona (...) w J. w ½ (jednej drugiej) części, - L. O. (2), syn K. i U., urodzony (...) w J. w 1/24 (jednej dwudziestej czwartej) części, - I. O. (1), syn K. i U., urodzony (...) w J. w 1/24 (jednej dwudziestej czwartej) części, - E. O. (1), syn H. i V., urodzony (...) w J. w 1/24 (jednej dwudziestej czwartej) części, - V. Ł. (1), syn C. i V., urodzony (...) w J. w 1/32 (jednej trzydziestej drugiej) części, - H. Ł. (2), syn C. i V., urodzony (...) w J. w 1/32 (jednej trzydziestej drugiej) części, - P. Ł. (1), syn C. i R., urodzony (...) w J. w 1/32 (jednej trzydziestej drugiej) części, - L. Ł. (3), syn C. i R., urodzony (...) w J. w 1/32 (jednej trzydziestej drugiej) części, - G. Ł. (1), syn I. i C., urodzony (...) w J. w 1/16 (jednej szesnastej) części, - E. Ł. (1), syn I. i C., urodzony (...) w J. w 1/16 (jednej szesnastej) części, - V. Ł. (2), syn L. i K., urodzony (...) w J. w 1/32 (jednej trzydziestej drugiej) części, - S. Ł. (1), syn L. i K., urodzony (...) w J. w 1/32 (jednej trzydziestej drugiej) części, - R. Ł., córka L. i K., urodzona (...) w J. w 1/32 (jednej trzydziestej drugiej) części, - V. L. (1), córka L. i K., urodzona (...) w J. w 1/32 (jednej trzydziestej drugiej) części. W punkcie II postanowienia sąd przyznał radcy prawnemu V. X. ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w T. kwotę 893,40 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni L. Ł. (1) z urzędu. Podstawą obliczenia tychże kosztów były przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2026, poz. 136, dalej: Rozporządzenie). Zgodnie z § 2 Rozporządzenia, koszty pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu. Na przyznane pełnomocnikowi wnioskodawczyni koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni z urzędu składa się opłata ustalona na podstawie przepisów Rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki pełnomocnika. Zgodnie z § 12 pkt 2 Rozporządzenia, opłaty wynoszą za prowadzenie spraw z zakresu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">prawa spadkowego</a> o stwierdzenie nabycia spadku - 240 zł, a jeżeli przedmiotem postępowania jest również ważność testamentu - 720 zł. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania nie była ważność testamentu, ponieważ spadkodawca H. Ł. (1) nie pozostawił po sobie testamentu. Pełnomocnik wnioskodawczyni we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wniosła o przyznanie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni w wysokości trzykrotnej stawki, zaś w spisie kosztów z dnia 16 lutego 2026 roku wniosła o przyznanie jej wynagrodzenia w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej. Zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-5, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie natomiast z § 4 ust. 2 Rozporządzenia, ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 600 % opłat określonych w rozdziałach 2-5 następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W ocenie sądu wniosek pełnomocnika wnioskodawczyni o ustalenie należnej opłaty w wysokości wyższej aniżeli określona w § 12 pkt 2 Rozporządzenia był w części uzasadniony. Sąd miał w polu widzenia okoliczność, że postępowanie w niniejszej sprawie było czasochłonne. Sąd wziął pod uwagę także i to, że wnioskodawczyni została zobowiązana na podstawie zarządzenia przewodniczącego do doręczenia korespondencji sądowej przeznaczonej dla uczestnika L. O. (1) za pośrednictwem komornika i złożenia do akt potwierdzenia doręczenia korespondencji za pośrednictwem komornika albo zwrotu korespondencji wraz z dowodem na piśmie, że uczestnik zamieszkuje pod adresem ustalonym przez sąd. Pełnomocnik wnioskodawczyni niewątpliwie musiał zatem podjąć dodatkowe czynności poza wniesieniem wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, bowiem musiał złożyć także do komornika wniosek o doręczenie korespondencji uczestnikowi L. O. (1), a ponadto złożyć wniosek o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika L. O. (1). Sąd wziął pod uwagę także i to, że wraz z wnioskiem pełnomocnik wnioskodawczyni złożyła także wniosek o zwolnienie wnioskodawczyni od kosztów sądowych w sprawie. Z drugiej jednak strony sprawa nie była skomplikowana pod względem prawnym i faktycznym – stwierdzenie nabycia spadku nastąpiło z mocy ustawy, wniosek nie był kwestionowany, a przedłużający się czas postępowania wynikał z tego, że kolejne osoby składały wnioski o odebranie od nich oświadczenia o odrzuceniu spadku, które podlegały rozpoznaniu przez sąd bądź poddaniu ich procedurze naprawczej lub też podlegały one zwrotowi. Nie było także podstaw, by uznać, że nakład pracy wnioskodawczyni w niniejszej sprawie był zwiększony. Pełnomocnik złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, pismo procesowe z dnia 8 maja 2024 roku, w którym wyjaśnił okoliczności związane z wnioskiem wnioskodawczyni o zwolnienie od kosztów sądowych oraz do którego załączone zostały dowody dokumentujące sytuację osobistą i majątkową wnioskodawczyni, dwa wnioski o podjęcie zawieszonego postępowania oraz uczestniczył w jednej rozprawie – w dniu 13 kwietnia w dniu 2026 roku. Pełnomocnik wnioskodawczyni zaznaczyła w spisie kosztów z dnia 16 lutego 2026 roku, że podjęła jako pełnomocnik czynności takie jak zapoznanie się z aktami sprawy oraz dostarczonymi przez wnioskodawczynię dowodami, podjęcie kontaktu z wnioskodawczynią, zapoznanie się i analiza pism składanych przez strony w toku postępowania, sporządzenie wniosku o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców do Prezydenta Miasta J., czynności zmierzające do ustalenia spadkobierców, sporządzenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku z dnia 5 marca 2024 roku, sporządzenie pisma procesowego z dnia 8 maja 2024 roku, sporządzenie wniosku o doręczenie pisma w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 139(1))">art. 139 ( 1) k.p.c.</a>, sporządzenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania wraz z wnioskiem o ustanowienie kuratora z dnia 3 lutego 2025 roku, sporządzenie kolejnego wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania wraz z wnioskiem o ustanowienie kuratora z dnia 12 marca 2025 roku, sporządzenie odpowiedzi na zobowiązanie sądu z dnia 16 czerwca 2025 roku, udział w rozprawie w dniu 13 kwietnia 2026 roku. Większość z tych czynności (zapoznanie się z aktami sprawy, kontakt z reprezentowaną stroną, sporządzenie wniosku, ustalenie kręgu spadkobierców, którzy powinni być oznaczeni jako zainteresowani w sprawie i ich adresów zamieszkania) stanowiły jednak zwykłe czynności w sprawie sądowej, nieodbiegające od standardu, którego należy oczekiwać od fachowego pełnomocnika. Część z tych czynności sąd oczywiście wziął pod uwagę jako zwiększony nakład pracy pełnomocnika wnioskodawczyni, co znalazło swój wyraz w wysokości przyznanych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni L. Ł. (1) z urzędu (wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wniosek o doręczenie korespondencji uczestnikowi L. O. (1), a także wniosek o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika L. O. (1)). Jedna z czynności pełnomocnika z urzędu wnioskodawczyni była jednak zbędna i przedwczesna (bezzasadny wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania i ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika L. O. (1) w sytuacji, w której nie zostało uprawdopodobnione, że miejsce pobytu uczestnika jest nieznane, wniesienie). Pismo procesowe z dnia 16 czerwca 2025 roku, które pełnomocnik wnioskodawczyni powołuje jako wyraz zwiększonego nakładu pracy stanowi pismo przewodnie, w którym pełnomocnik informuje, że przedkłada dwa odpisy wniosku wraz z załącznikami (k. 444). Równie dobrze owe odpisy wniosku z odpisami załączników mogły zostać złożone bez tego pisma procesowego, a zobowiązanie do złożenia tychże odpisów nadal byłoby wykonane. Siłą rzeczy ze względu na rodzaj sprawy (o stwierdzenie nabycia spadku) zwiększenia należnej opłaty nie może uzasadniać wartość przedmiotu sporu (§ 4 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia). Pełnomocnik wnioskodawczyni wskazała, że stałe koszty prowadzenia działalności gospodarczej przez pełnomocnika powinny znaleźć odzwierciedlenie w przyznanej kwocie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pogląd ten nie ma jednak żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Koszty te mogą co najwyżej być uznane za wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu (§ 2 pkt 2 Rozporządzenia), lecz pełnomocnik wnioskodawczyni nie udokumentował tych wydatków, które poniósł na prowadzenie działalności w celu wykonania swojej funkcji pełnomocnika z urzędu L. Ł. (1) w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po H. Ł. (1). Nieudokumentowane wydatki nie podlegają natomiast zwrotowi. Jest oczywistym, że z prowadzeniem działalności gospodarczej w charakterze radcy prawnego wiążą się określone koszty, lecz o ile w przypadku udzielenia pomocy prawnej klientowi z wyboru wynagrodzenie radcy prawnego może zostać ustalone w kwocie umówionej, o tyle wysokość kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, które ponoszone są przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego podlegają limitom wynikającym z przepisów Rozporządzenia. Bez znaczenia są także argumenty pełnomocnika wnioskodawczyni, że ustalona przez prawodawcę stawka minimalna opłaty za prowadzenie sprawy o stwierdzenie nabycia spadku w wysokości 240 zł nie odpowiada realiom ekonomicznym prowadzenia działalności gospodarczej. Okoliczność ta nie stanowi żadnej z podstaw uzasadniających podwyższenie opłaty wymienionych w § 4 ust. 2 Rozporządzenia. Podsumowując, sąd doszedł do przekonania, że stopień czasochłonności postępowania oraz ilość czynności, które pełnomocnik wnioskodawczyni była obowiązana podjąć w niniejszej sprawie uzasadnia przyznanie radcy prawnemu M. N. opłaty za prowadzenie w imieniu wnioskodawczyni sprawy o stwierdzenie nabycia spadku w wysokości 300 % stawki minimalnej, czyli w wysokości 720 zł (3 x 240 zł). Zdaniem sądu kwota ta jest adekwatna do nakładu pracy pełnomocnika wnioskodawczyni, wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do rozpoznania sprawy, stopnia zawiłości sprawy, czasu jej prowadzenia, obszerności i stopnia skomplikowania materiału dowodowego. Zgodnie z § 4 ust. 3 Rozporządzenia, opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Tym samym przyznana tytułem opłaty kwota kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni L. Ł. (1) przez radcę prawnego M. N. w wysokości 720 zł podlegało podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 23 %, czyli o kwotę 165,60 zł. Przyznana opłata za prowadzenie sprawy wynosiła więc 885,60 zł. Dodatkowo, pełnomocnik wnioskodawczyni wniosła o przyznanie jej zwrotu poniesionych wydatków, na które składały się: - wysyłka korespondencji do wnioskodawczyni: 7,80 zł (pismo z dnia 30 grudnia 2023 roku), - wysyłka korespondencji do sądu: 7,80 zł (pismo z dnia 8 maja 2024 roku), - wysyłka korespondencji do UM J.: 7,30 zł (pismo z dnia 19 stycznia 2024 roku), - wysyłka korespondencji do Prezydenta Miasta J.: 6,80 zł (pismo z dnia 8 lutego 2024 roku), - wysyłka korespondencji do komornika: 15,10 zł (pisma z dnia 16 września 2024 roku i 4 października 2024 roku). Pełnomocnik wnioskodawczyni udokumentowała jedynie jeden z powyższych wydatków – koszty przesyłki pocztowej do sądu korespondencji zawierającej pismo procesowe z dnia 8 maja 2024 roku (k. 36). Jak już wcześniej wskazywano, koszty pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego obejmują niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu (§ 2 pkt 2 Rozporządzenia). Jako, że jedynym wydatkiem spośród tych, których pełnomocnik wnioskodawczyni zwrotu się domagała, był wydatek w kwocie 7,80 zł, ten wydatek został przyznany radcy prawnemu V. X. jako element kosztów pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni L. Ł. (1) z urzędu. Kwota 7,80 zł tytułem przyznanych wydatków nie podlegała podwyższeniu o kwotę podatku od towarów i usług. Takiemu podwyższeniu podlega wyłącznie przyznana w ramach kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu opłata, a nie wydatki. Jest to zresztą zupełnie logiczny zabieg prawodawcy – pełnomocnik wnioskodawczyni ponosząc wydatek nie świadczy usługi ani nie dostarcza towaru, wobec czego czynność ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Poza tym pełnomocnik wnioskodawczyni poniosła ten wydatek w wysokości 7,80 zł z tytułu kosztów przesyłki pocztowej, a nie w kwocie 7,80 zł powiększonej o stawkę podatku od towarów i usług. Biorąc pod uwagę zasady ponoszenia kosztów postępowania w niniejszej sprawie, o których sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> oraz niesporny charakter sprawy, nie było podstaw, by zasądzić przyznane pełnomocnikowi z urzędu wnioskodawczyni od któregokolwiek z uczestników postępowania. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności, sąd w punkcie II postanowienia przyznał radcy prawnemu V. X. ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w T. kwotę 893,40 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni L. Ł. (1) z urzędu. Na kwotę tę składały się niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu w wysokości 7,80 zł oraz opłata za prowadzenie sprawy o stwierdzenie nabycia spadku po H. Ł. (1) w kwocie 885,60 zł. W punkcie III postanowienia sąd przyznał kuratorowi ustanowionemu dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika L. O. (1) – radcy prawnemu V. H. ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w T. wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł. Zgodnie z § 1 ust. 1 Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej z dnia 9 marca 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 536, dalej: Rozporządzenie w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratora) wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, zwanego dalej "kuratorem", ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 (art. 16;art. 16 ust. 3)">art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze</a> (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny - w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190145" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 145 (art. 22(5);art. 22(5) ust. 3)">art. 22 5 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych</a> (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł. Z kolei zgodnie z § 1 ust. 3 Rozporządzenia w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratora, wysokość wynagrodzenia w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w kwocie wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej wskazanych stawek minimalnych, jeżeli uzasadnia to: 1) nakład pracy kuratora, w szczególności czas poświęcony na przygotowanie się do działania w postępowaniu, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie; 2) wartość przedmiotu sporu; 3) stopień zawiłości sprawy. Sąd wziął jednak pod uwagę okoliczność, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 kwietnia 2025 r. SK 89/22 (LEX nr 3855570), uznał, że § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. poz. 536) jest niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 64;art. 64 ust. 2)">art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>. Mając na uwadze tę okoliczność, sąd ustalił wysokość należnego kuratorowi dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika L. O. (1) w wysokości odpowiadającej minimalnej opłacie za czynności radcy prawnego w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Zgodnie z § 6 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 118) opłata za czynności radcy prawnego wynosi w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku wynosi 240 zł, a jeżeli przedmiotem postępowania jest również ważność testamentu - 720 zł. W przedmiotowej sprawie przedmiotem postępowania nie była ważność testamentu. Wynagrodzenie kuratora wynosi więc 240 zł. Ponieważ kuratorem jest radca prawny będący podatnikiem obowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i usług, wynagrodzenie to podwyższa się o kwotę tego podatku (por. uchwała Sądu Najwyższego z 5 listopada 2021 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 68/20, LEX nr 3251984). Podatek od towarów i usług od kwoty przyznanego wynagrodzenia w wysokości 240 zł wynosi 55,20 zł (23% x 240 zł), w związku z czym sąd w punkcie III postanowienia przyznał kuratorowi ustanowionemu dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika L. O. (1) – radcy prawnemu V. H. kwotę 295,20 zł ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w T.. Tak samo jak w przypadku kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni z urzędu, również w przypadku wynagrodzenia kuratora brak było podstaw, by kosztami sądowymi w postaci wynagrodzenia kuratora obciążyć któregokolwiek z uczestników, również wnioskodawczynię, biorąc pod uwagę okoliczność, że wnioskodawczyni została zwolniona od kosztów sądowych w całości. W punkcie IV postanowienia, sąd odstąpił od obciążenia uczestników postępowania nieuiszczonymi przez wnioskodawczynię kosztami sądowymi, których wnioskodawczyni nie miała obowiązku uiścić. Na koszty te składają się opłata sądowa od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku (100 zł), wydatki na poczet kosztów wpisu prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku do Rejestru Spadkowego (w kwocie 5 zł), wydatki związane z doręczeniem korespondencji uczestnikowi L. O. (1) za pośrednictwem komornika oraz wydatki w postaci wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika L. O. (1). Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1228 ze zm., dalej: u.k.s.c.), kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Na gruncie postępowania nieprocesowego pojęcie "przeciwnik" oznacza uczestnika określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 2)">art. 520 § 2 lub 3 k.p.c.</a> (por. P. Feliga (w:) Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Komentarz, wyd. IV, red. P. Feliga, uwagi do art. 113, teza 15). Ze względu na to, że sąd rozstrzygnął o kosztach postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>, brak było podstaw do obciążenia uczestników kosztami sądowymi, w postaci opłaty sądowej od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku oraz wydatków poniesionych w toku postępowania przez sąd, od których obowiązku uiszczenia wnioskodawczyni została zwolniona postanowieniem z dnia 19 maja 2024 roku. Brak było podstaw do ściągnięcia tychże kosztów sądowych na podstawie art. 113 ust. 2 u.k.s.c., bowiem przedmiotem wniosku i orzeczenia kończącego sprawę w instancji nie było roszczenie podlegające zasądzeniu, lecz stwierdzenie nabycia spadku mające charakter deklaratoryjny. Zastosowania nie miały również art. 113 ust. 3 i 3a u.k.s.c. Tym samym w zakresie kosztów sądowych obejmujących opłatę sądową od wniosku oraz wydatków, sąd w punkcie IV postanowienia orzekł na podstawie art. 113 ust. 4 u.k.s.c. z uwagi na to, że nie było możliwości, by obciążyć tymi kosztami któregokolwiek z uczestników postępowania. W punkcie V postanowienia sąd ustalił, że w pozostałym zakresie każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Orzeczenie w punkcie V postanowienia sąd oparł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>, zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Żadna ze stron nie wnosiła zresztą o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania w inny sposób, zaś charakter przedmiotowej sprawy był niesporny. W tej sytuacji nie było podstaw, by obciążać któregokolwiek z uczestników postępowania kosztami innych uczestników. asesor sądowy P. K. </div>