II FZ 980/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "D." Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1244/12 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "D." Sp. z o.o. w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 13 stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005, 2006, 2007 i 2008 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniesionej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 13 stycznia 2012 r., "D." Sp. z o.o. w W. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. W. z dnia 7 kwietnia 2009 r. Uzasadniając wniosek, spółka argumentowała, że przymusowe i natychmiastowe wykonanie decyzji skutkować będzie pozbawieniem jej możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności uniemożliwi wywiązanie się ze zobowiązań względem własnych pracowników i kontrahentów. Ponieważ powyższa sytuacja, zdaniem wnioskodawcy, grozi wyrządzeniem spółce znacznej szkody, a w konsekwencji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia ważny interes strony. Postanowieniem z dnia 3 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił stronie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji wskazał, że spółka nie udokumentowała w żaden sposób swojej sytuacji majątkowej. Bez przedstawienia stosownych dokumentów, które potwierdzałyby wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku. W zażaleniu na powyższe orzeczenie spółka zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. Spółka podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej wynikającej z kryzysu w branży budowlanej. Natychmiastowe i przymusowe wykonanie decyzji będzie równoznaczne z likwidacją spółki. Na poparcie powyższych twierdzeń do zażalenia załączono wyciąg z konta bankowego skarżącej oraz kserokopię deklaracji CIT-8 za 2010 oraz 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie jest postanowienie WSA w Warszawie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z normą zawartą w art. 3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153 Poz. 1269 ze zm., dalej: P.u.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje nadzór nad działalnością wojewódzkich sądów administracyjnych w zakresie orzekania w trybie określonym ustawami, a w szczególności rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń tych sądów. Sąd kasacyjny, co do zasady, nie rozpoznaje sprawy po raz kolejny merytorycznie, a jedynie bada legalność procesu stosowania prawa przed sądem pierwszej instancji. W przypadku instytucji wstrzymania wykonania aktu lub czynności, kontrola ma szczególny charakter, gdyż postanowienie zapadające w tym przedmiocie jest rozstrzygnięciem uznaniowym. Przesądza o tym treść art. 61 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Poprzez użycie przez ustawodawcę w treści tego przepisu wyrażenia "może" Sądowi została pozostawiona swoboda podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie zastosowania środków ochrony tymczasowej. W konsekwencji, nawet zaistnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności, nie obliguje Sądu do uwzględnienia wniosku. Z drugiej jednak strony należy mieć na uwadze fakt, że wyłączną podstawą podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wcześniejsze ustalenie czy zaistniały okoliczności mieszczące się w hipotezie cytowanej powyżej normy. Instancyjna kontrola orzeczenia dotyczyć może zarówno postanowienia wstrzymującego wykonanie aktu lub czynności, jak również zapadłego w tym przedmiocie postanowienie odmownego (stosownie do art. 194 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) O ile w przypadku postanowień wstrzymujących akt lub czynność, sąd kasacyjny bada, czy orzeczenie sądu oparte było na przesłankach merytorycznych, o tyle kontrola legalności postanowienia odmawiającego wstrzymania ograniczona jest do badania zgodności z prawem samego procesu rozpoznawania wniosku przez Sąd, tj. procedury ustalania stanu faktycznego sprawy wpadkowej oraz formalnej prawidłowości rozstrzygnięcia (m.in. konstrukcji uzasadnienia orzeczenia). Kwestia zaistnienia przesłanek wstrzymania nie ma wpływu na legalność rozstrzygnięcia odmownego; kontrolą NSA objęta jest jedynie zgodność z obowiązującym prawem proceduralnej warstwy rozstrzygnięcia. W przypadku postępowań wpadkowych, które wszczynane są na wniosek strony, na wnioskodawcy spoczywa obowiązek co najmniej uprawdopodobnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia incydentalnego. Sąd rozpoznający kwestię wpadkową nie orzeka jednak wyłącznie na podstawie wniosku oraz dołączonych do niego dokumentów, ale na podstawie akt całej sprawy (do art. 133 § 1 w zw. z art. 166 P.p.s.a.). W przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności zasadniczą kwestią jest konkretne określenie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie dopełnienie tego obowiązku przez wnioskodawcę i poprzestanie na samym ogólnym wskazaniu zaistnienia zagrożenia bliżej nieokreśloną szkodą, uniemożliwia Sądowi poczynienie stosownych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Na wnioskodawcy ciąży również obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie ocenił, że strona nie przedstawiła w pełni swojej sytuacji majątkowej. W postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji Spółka nie przedstawiła ani szczegółowego wykazu swego majątku, ani wyciągów z rachunków bankowych, które obrazowałyby stan zgromadzonych przez stronę środków pieniężnych. Słusznie zatem uznał WSA w Warszawie, że skarżąca nie udokumentowała w sposób pełny swej sytuacji majątkowej, co uniemożliwiło sądowi ustalenie stanu faktycznego sprawy wpadkowej. Ponieważ w strona nie dopełniła wskazanych powyżej obowiązków w zakresie uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd pierwszej instancji zobligowany był wniosek oddalić, co też, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, uczynił. W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.