I SA/Wa 1636/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), sędzia WSA Łukasz Trochym, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. i B. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m. st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 23/15 1. wymierza Prezydentowi m. st. Warszawy grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta m. st. Warszawy solidarnie na rzecz M. S. i B. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] maja 2022 r. M. S. i B. S., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 23/15, w którym Sąd zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku z dnia [...] grudnia 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] i [...], ozn. hip. jako "[...] we wsi [...] nr [...] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Wobec niewykonania powyższego wyroku Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wyrokami z: 16 marca 2016 r. (sygn. akt I SA/Wa 47/16), 14 marca 2017 r. (sygn. akt I SA/Wa 236/17), 14 grudnia 2018 r. (sygn. akt I SA/Wa 1901/18) i z 15 czerwca 2021 r. (I SA/Wa 438/21) wymierzył Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny w wysokości odpowiednio: 500 zł, 2000 zł, 3000 zł. i 5000 zł. Pismem z 24 maja 2022 r. skarżący ponownie wezwali organ do wykonania powołanego wyroku o sygn. akt I SAB/Wa 23/15. W skardze złożonej do tut. Sądu skarżący wnieśli o wymierzenie organowi kolejnej grzywny z tytułu niewykonania wskazanego wyżej orzeczenia. W treści skargi zawarli również wniosek o przyznanie na ich rzecz, na podstawie treści art. 154 § 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy wniósł o jej oddalenie. Prezydent podał, że decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. odmówił przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zatem zakończone. Prezydent wyjaśnił jednocześnie, że w dniu [...] listopada 2021 r. wpłynęło opracowanie geodezyjne polegające na dokonaniu wkreślenia nieruchomości hipotecznej na zdjęcia lotnicze pozyskane z Wojskowego Biura Historycznego ([...], [...]). Z kolei pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. zwrócono się do Archiwum Państwowego w W. o dostarczenie dokumentów związanych z realizacją inwestycji na obszarze przedmiotowej nieruchomości. W dniu 25 lutego 2022 r. zlecono opracowanie fotogrametryczne polegające na opisie zdjęć lotniczych pozyskanych z Wojskowego Biura Historycznego ([...], [...]) z naniesionymi granicami nieruchomości w ramach ww. zlecenia opracowania geodezyjnego. Opracowanie fotogrametryczne wpłynęło do organu [...] marca 2022 r. Prezydent wskazał także, że z uwagi na wynikający z treści art. 7 i art. 77 § 1 Kpa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, nie było możliwości zakończenia niniejszego postępowania w terminie określonym w art. 35 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 154 § 1 ppsa w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa). Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 24 marca 2015 r. , sygn. akt I SAB/Wa 23/15zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] i [...], ozn. hip. jako "[...] we wsi [...] nr [...]" w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z prawomocnym ww. wyrokiem wpłynęły do organu 18 czerwca 2015 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 ppsa, rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 18 sierpnia 2015 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że w dniu 23 czerwca 2022 r., zatem po wpłynięciu przedmiotowej skargi Prezydent zawisłą przed nim sprawę administracyjną rozstrzygnął. Tym samym organ wykonał wspomniany wyroku z 24 marca 2015 r. niemniej jednak uczynił to po wpływie niniejszej skargi i po upływie 7 lat od daty tego wyroku, a nadto po upływie roku od kolejnego wyroku nakazującego wykonanie wyroku z 24 marca 2015 r. tj. wyroku z 15 czerwca 2021 r. Skoro zatem Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił - to wniosek o wymierzenie mu z tego powodu grzywny jest niewątpliwie uzasadniony gdyż nie uczynił tego do dnia wniesienia skargi. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów godzi w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 kpa) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Sąd jednak biorąc pod uwagę, ze ostatecznie wyrok został wykonany wymierzył organowi grzywny w kwocie 2000 zł, której wysokość mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa i jest adekwatna zarówno z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd, biorąc także pod uwagę wcześniejsze orzeczenia. Określając wysokość grzywny Sąd miał bowiem na uwadze obecnie nie tyle fakt, że wymierzenie grzywny organowi, na podstawie art. 154 § 1 ppsa, ma za zadanie skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego prawomocnym wyrokiem obowiązku (który w efekcie zrealizował), lecz wziął pod uwagę element represyjny, stanowiący sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych, który jeszcze przez rok od ostatniego orzeczenia tut. Sądu zobowiązania nie wykonał. Podnieść także należy, że rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do art. 154 § 2 ppsa - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczne i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność ze względu na bardzo duże przekroczenie terminu do wykonania wyroku nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia Sądu budzi okoliczność, że organ - mimo wyroku Sądu stwierdzając bezczynność Prezydenta oraz kilku wyroków ponaglający go do jego wykonania – nie zakończył sprawy w rozsądnym terminie. Z punktu widzenia zasady praworządności, która ze swej istoty stanowi o działaniu zgodnym z prawem, nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której wyrok Sądu nie jest wykonywany. Jednocześnie Sądowi znany jest z urzędu fakt, że sprawy gruntów warszawskich należą, z uwagi na swój historyczny charakter, do spraw trudnych i skomplikowanych, jak też okoliczność wpływu dużej ich ilości do organu. Powyższe nie może jednak wpłynąć na dokonaną ocenę, gdyż działanie organu w niniejszej sprawie było opieszałe, co w sposób nieuzasadniony przedłużyło termin załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie natomiast zdaniem Sądu nie wystąpiły okoliczności przemawiające obecnie, wobec wykonania wyroku przed orzekaniem w niniejszej sprawie, za przyznaniem na rzecz skarżącej sumy pieniężnej Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie ppsa orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku Sąd wydał na podstawie art. 154 § 7 ppsa. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.