III SA/Gd 521/20
Sądy administracyjne2020-11-26
Sygnatura
III SA/Gd 521/20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia
2020-11-26
Rodzaj
Wyrok WSA w Gdańsku
Sędziowie
Alina DominiakJolanta SudołPaweł Mierzejewski
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi K.K. na czynność Prezydenta Miasta z dnia 20 listopada 2019 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy nr (...) oddala skargę.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 6 kwietnia 2020 r. K. K. (dalej także jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność Prezydenta Miasta [...] z dnia 20 listopada 2019 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy nr [...].
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne.
W dniu 19 listopada 2019 r. K. K. wystąpił do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem o wymianę dokumentu prawa jazdy wydanego w dniu 5 stycznia 2010 r. z powodu upływu terminu ważności badań lekarskich. W dokumencie prawa jazdy wśród kategorii wpisano A i B. Jako daty wydania uprawnienia wpisano "10.04.84". Jako daty ważności uprawnień wpisano "14.12.19".
Do wniosku skarżący załączył orzeczenie lekarskie z dnia 15 listopada 2019 r. nr [...] stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E oraz T.
W przedstawionym orzeczeniu lekarskim w rubryce "termin następnego badania" wpisano "bezterminowo".
W dniu 20 listopada 2019 r. Prezydent Miasta [...] wydał nowy dokument prawa jazdy z wpisami w pozycji 4b ("data ważności prawa jazdy") oraz 11 ("data ważności uprawnienia") - "20 listopada 2034 r.".
Wydane prawo jazdy skarżący odebrał w dniu 29 listopada 2019 r. zgłaszając urzędnikowi wpis tej samej daty w dwóch odrębnych pozycjach (4b i 11) przedmiotowego dokumentu.
W dniu 10 kwietnia 2020 r. K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w wydanym dokumencie prawa jazdy.
Zaskarżonej czynności skarżący zarzucił:
1) niezastosowanie do stanu faktycznego sprawy dyspozycji przepisu § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r.
w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 23; dalej powoływanego w skrócie jako "rozporządzenie"), wyrażonej w słowach: w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo, co było wynikiem dokonania wyłącznie wykładni literalnej tego przepisu, a z pominięciem wykładni celowościowej i systemowej, wskutek czego organ dokonał wadliwej czynności materialno-technicznej w postaci wpisania w dokumencie prawa jazdy w rubryce 11 określonej daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami, podczas gdy prawidłowy wpis powinien zawierać symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo;
2) naruszenie art. 13 ust. 4 i ust. 5 pkt 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "u.k.p."), zgodnie z którym prawo jazdy może zawierać ograniczenia m.in. w zakresie terminu ważności wynikające jedynie ze stanu zdrowia kierowcy lub z możliwości prowadzenia określonego pojazdu, poprzez jego niezastosowanie i wadliwe przyjęcie, że podstawą dokonania zaskarżonej czynności mogą być wyłącznie literalnie wykładane normy § 10 ust. 3 pkt. 10 rozporządzenia, a więc aktu stojącego hierarchicznie niżej od ustawy;
3) dokonanie przez organ niezgodnej z prawem weryfikacji posiadanego już przez skarżącego bezterminowego uprawnienia do prowadzenia pojazdów m.in. kat. B, do czego organ nie miał podstaw w obowiązujących w dacie tej czynności przepisach prawa, gdyż o dacie ważności uprawnienia decyduje orzeczenie lekarskie wydane w trybie art. 10 ust. 1 pkt 2 lit. a u.k.p.
Skarżący wniósł o:
- stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i uznanie bezterminowych uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami kategorii B oraz o wymianę prawa jazdy na koszt organu wydającego, które winno przejawiać się wpisaniem symbolu "-" w pozycji nr 11 prawa jazdy;
- zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przypisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący zaznaczył, że odbierając prawo jazdy nie otrzymał żadnej decyzji administracyjnej. W związku z zauważonym błędem bezzwłocznie złożył reklamację w urzędzie, która ostatecznie nie została uwzględniona, ponieważ kwestionowany wpis jest zgodny z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury
i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami.
Uzasadniając stawiane zarzuty skarżący wyjaśnił, że wymiana dokumentu prawa jazdy, realizowana przez wydanie nowego dokumentu w oparciu o przepis art. 18 ust. 2 u.k.p., stanowi czynność z zakresu administracji publicznej - czynność materialno-techniczną dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa,
która na mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. objęta jest kognicją sądów administracyjnych. Wynika to z charakteru tej czynności - skoro wydanie nowego dokumentu następuje
z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych, to skutkiem takiej czynności organu nie jest powstanie lub odjęcie po stronie osoby wnioskującej
o wymianę dokumentu jakichkolwiek uprawnień, czy też czasowe ich ograniczenie
Przepis art. 18 u.k.p., który w realiach omawianej sprawy stanowił podstawę prawną wymiany prawa jazdy nie może być podstawą do wydania decyzji administracyjnej. Wydanie nowego dokumentu prawa jazdy jest jedynie czynnością materialno-techniczną, polegającą na fizycznej wymianie dokumentu, stanowiącego dowód posiadania przez określoną osobę uprawnienia do kierowania pojazdami danego rodzaju, która ma służyć przede wszystkim celom dowodowym (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.k.p.). Dokument ten stwierdza m.in. czy kierującemu wydano uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi danego rodzaju bezterminowo, czy też są to uprawnienia, które wygasają po upływie terminu wskazanego w tym dokumencie. Skarżący z odwołaniem się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r. (sygn. akt K 5/13) podkreślił nadto różnice pomiędzy uprawnieniem do kierowania pojazdami a dokumentem prawa jazdy. Na gruncie regulacji zawartej w ustawie o kierujących pojazdami, dokument prawa jazdy jedynie stwierdza posiadanie tego uprawnienia przez określoną osobę, stanowiąc w swej istocie dowód prawa - uprawnienia do kierowania pojazdami.
Skarżący wskazał, że stosownie do treści § 29 ust. 1 rozporządzenia w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. W ocenie skarżącego, dyspozycja tego przepisu winna mieć również zastosowanie do sytuacji skarżącego, albowiem w dniu złożenia wniosku o wymianę prawa jazdy (z uwagi na zmianę danych) skarżący dysponował już orzeczeniem lekarskim z dnia 15 listopada 2019 r. z którego wynikało, że jego uprawnienia do prowadzenia pojazdów określonych kategorii mają charakter bezterminowy. W ocenie skarżącego zachodzi tu luka prawna, ponieważ normodawca nie wskazał jak wypełnić rubrykę 11 w blankiecie prawa jazdy w sytuacji, gdy uprawnienia do kierowania wydane na czas bezterminowy kierowca uzyskał po dniu wejścia w życie ustawy. Zgodnie zaś z § 10 ust. 5 rozporządzenia, dokonując wpisu, o którym mowa w ust. 4, w pozycji "data ważności uprawnienia" wpisuje się datę ważności uprawnienia w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy. Datą ważności uprawnienia jest przypadający najwcześniej termin upływu ważności odpowiednio badania lekarskiego, badania psychologicznego albo data ukończenia pierwszego albo następnego szkolenia okresowego.
Skoro zatem, tak jak w wypadku skarżącego, orzeczenie lekarskie nie wskazuje daty upływu ważności badania lekarskiego, to odczytując literalnie przepisy rozporządzeń wykonawczych może powstać wątpliwość jak w tej sytuacji wypełnić rubrykę nr 11. Stan faktyczny, jaki zachodzi w niniejszej sprawie uprawnia w ocenie skarżącego do zastosowania w niej analogii legis jako metody usuwania luki w akcie prawnym. Zastosowanie analogii prowadziłoby natomiast do objęcia dyspozycją przepisu § 29 ust. 1 rozporządzenia również kierowców, którzy posiadając uprawnienia do kierowania pojazdami uzyskane po dniu wejścia ustawy o kierujących pojazdami (czyli po dniu 19 stycznia 2013 r.) dokonują po tej dacie wymiany prawa jazdy z uwagi na zmianę danych faktycznych. Zdaniem skarżącego byłoby to zgodne także z punktu widzenia aksjologii omawianych przepisów, których celem jest przecież ujawnianie w dokumencie prawa jazdy rzeczywistych uprawnień do kierowania pojazdami. Nie ma bowiem żadnych powodów, dla których kierowcy, którzy nabyli nieograniczone w czasie uprawnienia do prowadzenia pojazdów po dniu wejścia w życie ww. ustawy, mieliby być gorzej traktowani od kierowców, którzy posiadali uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T w dniu wejścia w życie ww. ustawy, a które to uprawnienia mogli otrzymać nawet wiele lat wcześniej. Przyjęcie za poprawne milcząco wyrażonego stanowiska organu pierwszej instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych, o którym mowa w art. 18 u.k.p. stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji posiadanych przez osobę uprawnień, w tym uprawnień nabytych bezterminowo. Wydany skarżącemu dokument prawa jazdy powinien zatem ujawniać w sposób nie budzący wątpliwości i czytelny bezterminową ważność tego uprawnienia, o ile nie zostanie ono ograniczone w sposób prawem przewidziany - przykładowo w wyniku choroby powodującej konieczność stosownych badań lekarskich i orzeczeń lekarskich.
Odnośnie drugiego z zarzutów skarżący podniósł, że przepis § 10 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia stwarza trudności interpretacyjne, gdyż nakazuje w określonym w tym przepisie przypadku określać datę ważności uprawnienia do kierowania w ten sposób, aby termin ten przypadał na 15 lat od daty wydania prawa jazdy w wypadku prawa jazdy kategorii AM, A1. A2. A, B, B1 B+E i T. W ocenie skarżącego powodem wprowadzenia przez normodawcę rubryki przewidzianej dla daty ważności prawa jazdy był fakt, że uprawnienia dla kategorii AM, A1, A2, A, B, B1 ,B+E i T mogą być bezterminowe, a Minister Infrastruktury nie ma kompetencji do ograniczania uprawnień bezterminowych. Takie rozwiązanie normodawcy budzi więc uzasadnione wątpliwości co do poprawności zredagowania tekstu rozporządzenia albowiem normodawca powinien odróżniać uprawnienia do kierowania pojazdami, które w istocie stanowi prawo podmiotowe uprawniające do kierowania danego rodzaju pojazdem,
od dokumentu prawa jazdy potwierdzającego tylko te uprawnienia i nie stosować tych pojęć zamiennie. Opisanych wątpliwości interpretacyjnych organ nie powinien był pomijać, ale dokonać koniecznej wykładni przepisów w kontekście ustawy
o kierujących pojazdami, w tym przede wszystkim art. 13 ust. 4 i ust. 5 pkt 6 u.k.p., zgodnie z którym prawo jazdy może zawierać ograniczenia m.in. w zakresie terminu ważności wynikające jedynie ze stanu zdrowia kierowcy lub z możliwości prowadzenia określonego pojazdu. Rozpatrując wniosek skarżącego z dnia 19 listopada 2019 r. organ powinien także dokonać wykładni § 10 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia w kontekście regulacji zawartej w pkt 2.2.3 i pkt. 2.2.4. załącznika nr 1 do obowiązującego w chwili dokonywania zaskarżonej czynności rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 702 ze zm.).
Skarżący podniósł, że wprawdzie § 10 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia wskazuje, jak wypełniać w blankiecie prawa jazdy "datę ważności uprawnienia", ale do pojęcia tego odnoszą się również pozostałe przepisy rzeczonego rozporządzenia. Tożsamym językowo terminem posługuje się też rozporządzenie z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. Przy tym normy wynikające z ww. rozporządzeń organ administracyjny powinien skonfrontować
z regulacją ustawową wynikającą przede wszystkim z art. 13 ust. 4 i ust. 5 pkt 6 ustawy,
a w przypadku kolizji między tymi normami - dać uzasadniony prymat regulacjom ustawy - jako aktu hierarchicznie wyższego w katalogu źródeł prawa.
Przechodząc do ostatniego z zarzutów skarżący wskazał, że orzeczenie lekarskie nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 75 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, która podlega kontroli organu administracji. Organy są związane takimi orzeczeniami i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych ich treścią. Wydając zatem prawo jazdy z wpisem terminu ważności uprawnień Prezydent Miasta [...] dokonał w istocie weryfikacji posiadanego już przez skarżącego bezterminowego uprawnienia do prowadzenia pojazdów m.in. kat. B, do czego nie miał podstaw w świetle obowiązujących w dacie tej czynności przepisów prawa.
W treści skargi zawarte zostały również rozważania stanowiące uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżący przedstawiając przebieg postępowania jak i podejmowane czynności podkreślił, że nie będąc reprezentowany przez profesjonalnego prawnika nie miał wiedzy o trybie zaskarżenia czynności z zakresu administracji publicznej. Nie uzyskał nadto jakiegokolwiek pouczenia o trybie odwoławczym. Tryb zaskarżania czynności, w przeciwieństwie do trybu zaskarżania decyzji administracyjnych, nie jest powszechnie znany i wiedza w tym zakresie jest obca osobom nieposiadającym wykształcenia prawniczego. Dopiero w następstwie kontaktu z kancelarią prawną (w dniu 3 kwietnia 2020 r.) skarżący uzyskał poradę jakie działania należy podjąć aby na danym etapie wnieść skuteczny środek prawny od wpisu dokonanego w rubryce nr 11 prawa jazdy.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarga została wniesiona z naruszeniem terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał, że z uwagi na to, że zaskarżona czynność jest czynnością materialno – techniczną na organie nie ciążył obowiązek pouczania skarżącego o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego oraz o niedopuszczalności odwołania, które skarżący złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi, co uzasadnia jej odrzucenie.
W sytuacji, gdy skarżącemu zostałby przywrócony termin do wniesienia skargi Prezydent Miasta [...] wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego
2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, gdyż w dniu wejścia w życie ustawy skarżący nie posiadał bezterminowych uprawnień do kierowania pojazdami.
Organ podkreślił, że jego rolą nie jest w żadnym razie dokonywanie oceny przepisów i samodzielne kwestionowanie ich ważności. Jego rolą jest wydanie prawa jazdy według określonych zasad, jakie w danym momencie wynikają z przepisów wykonawczych do ustawy. Nie jest zatem władny do rozstrzygania, czy obowiązujące
w tym zakresie akty wykonawcze są zgodne z ustawą, na podstawie której zostały wydane, jak również do odmowy stosowania przepisów prawa w przypadku ich sprzeczności z aktem wyższego rzędu. Organ administracji nie dokonywał również jakiejkolwiek weryfikacji przysługujących skarżącemu uprawnień, a przedłożone orzeczenie lekarskie umieścił w aktach ewidencyjnych kierowcy zgodnie z przepisami.
W odpowiedzi na skargę podkreślono, że zaskarżona czynność została dokonana przez organ zgodnie z przepisem § 10 ust. 3 pkt 10 wskazanego rozporządzenia. Jednocześnie, zgodnie z art. 13 lit. a u.k.p., prawo jazdy kategorii: AM, Al, A2, A, BI, B, B+E lub T wydaje się na okres 15 lat, z tym że okres ten może być krótszy, o ile wynika to z orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. a. A contrario, okres ten nie może być dłuższy niż 15 lat ani nieokreślony.
W ocenie organu myli się skarżący twierdząc, że ma interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej czynności wpisu w rubryce 11 terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii: AM, Al A2, A, BI, B, albowiem z upływem okresu ważności dokumentu prawa jazdy (20 listopada 2034 r.) zobligowany będzie do poddania się odpłatnemu badaniu lekarskiemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Skarżący przed upływem terminu ważności dokumentu będzie zobligowany wyłącznie do wymiany dokumentu prawa jazdy. Posiadając w aktach kierowcy zaświadczenie lekarskie bezterminowo stwierdzające brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii: AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T skarżący nie jest bowiem zobligowany do aktualizowania badań, albowiem zgodnie z art. 13 ust. 3 u.k.p., przedłużenie okresu ważności prawa jazdy wymaga każdorazowo przedłożenia orzeczenia lekarskiego w przypadku kategorii: C, D i E, nie zaś w odniesieniu do kategorii A i B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Wydanie skarżącemu przez organ nowego dokumentu prawa jest czynnością materialno - techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, która na mocy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") objęta jest kognicją sądów administracyjnych. W ramach swojej właściwości sąd administracyjny bada, czy przy podjęciu czynności nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, przy czym kontrola legalności odbywa się z uwzględnieniem przepisów prawa wówczas obowiązujących.
Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu czynności. Sąd, po wniesieniu skargi może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznał skargę. Zaskarżona czynność, podjęta wobec osoby nie będącej profesjonalnym prawnikiem, nie zawierała pouczenia o możliwości wniesienia środka zaskarżenia w postaci skargi do sądu administracyjnego. W tych warunkach konieczne było uznanie, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego, co zgodnie z powołanym powyżej przepisem umożliwiało Sądowi rozpoznanie sprawy co do istoty.
Przechodząc zaś do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że wydanie nowego dokumentu prawa jazdy polega na fizycznej wymianie dokumentu, stanowiącego dowód posiadania przez określoną osobę uprawnienia do kierowania pojazdami danego rodzaju, który ma służyć przede wszystkim celom dowodowym (art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p.). Tak więc należy odróżnić uprawnienia do kierowania pojazdami, stanowiące prawo podmiotowe do kierowania danego rodzaju pojazdem od dokumentu prawa jazdy.
W ocenie Sądu zaskarżona treść dokumentu wydanego skarżącemu na skutek utraty ważności tego dokumentu jest zgodna z przepisami ustawy o kierujących pojazdami oraz rozporządzenia z 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami obowiązujących w dacie wydawania nowego dokumentu prawa jazdy.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy prawo jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T wydaje się na okres 15 lat, z tym że okres ten może być krótszy, o ile wynika to z orzeczenia lekarskiego. Ustawa o kierujących pojazdami wdrożyła w swojej treści dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2006/126/WE z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy, likwidując tym samym możliwość uzyskania bezterminowych praw jazdy.
Mając na uwadze stan faktyczny niniejszej sprawy istotnym jest wskazanie, że skarżący przed wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami (19 stycznia 2013 r.). nie posiadał bezterminowych uprawnień do kierowania pojazdami. Zaskarżoną czynnością nastąpiła wymiana posiadanego dotychczas przez skarżącego prawa jazdy nr [...] z datą ważności uprawnień kat. A i B do 14 grudnia 2019 r. (prawo jazdy terminowe) - z powodu utraty ważności tego dokumentu - na prawo jazdy z datą ważności uprawnień do dnia 20 listopada 2034 r. Skarżący przed kontrolowaną czynnością nie dysponował bezterminowym prawem jazdy, o którym mowa w § 29 rozporządzenia z 2016 r. Przepis ten wskazuje, że w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ww. ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo (ust. 1). W przypadku osób, o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4, nie może być dłuższa niż 15 lat.
W ocenie Sądu wskazanej wyżej regulacji organ nie mógł zastosować wobec skarżącego, ponieważ jego uprawnienie do kierowania pojazdami, wydane przed 19 stycznia 2013 r. zostało ograniczone terminem na skutek orzeczenia lekarskiego.
Aktualne orzeczenie lekarskie, to jest orzeczenie lekarskie z dnia 15 listopada 2019 r. nr [...] r. nie wskazuje w swej treści kolejnego terminu badania skarżącego, a więc - zgodnie z § 10 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia z 2016 r. - prawidłowo wpisano w dokumencie prawa jazdy pod pozycją 11 datę ważności uprawnienia w zakresie posiadanych przez stronę kategorii prawa jazdy, mając na uwadze ogólną zasadę wydawania praw jazdy kategorii posiadanych przez skarżącego na okres 15 lat, wyrażoną wprost w art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. Uprawnienia, które skarżący posiadał na dokumencie prawa jazdy wydanym przed wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami, straciły swój bezterminowy charakter po wydanym przez uprawnionego lekarza orzeczeniu o przeciwskazaniach zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kat. A i B, na okres do dnia 14 grudnia 2019 r.
Jak wynika z powyższych rozważań, skarżący, domagając się umieszczenia w aktualnym dokumencie prawa jazdy w pozycji 11 "data ważności uprawnienia" symbolu "-" nie może twierdzić, że przed jego wydaniem – z terminem ważności 15 lat – dysponował prawem jazdy bezterminowym.
Wskazać ponadto należy, że art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p. nie stanowi podstawy do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wymiany dokumentu prawa jazdy. Regulacja ta stanowi podstawę do technicznej zmiany danych ujętych w dokumencie prawa jazdy na skutek zmiany stanu faktycznego, jakim jest np. zmiana adresu, nazwiska, imienia czy też utrata terminu ważności dokumentu prawa jazdy. Podkreślenia w tym miejscu wymaga wskazanie, że organ – jak już wyżej wskazywano – dokonał wymiany dokumentu prawa jazdy terminowego na prawo jazdy ważne na okres 15 lat, zgodnie z art. 13 ust. 1 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami w związku z § 10 ust. 3 pkt 10 (data ważności uprawnienia - 15 lat) oraz pkt 4 (data ważności prawa jazdy – 15 lat). Uprawnienia wynikające z dokumentu prawa jazdy zaskarżoną czynnością materialno-techniczną nie zostały skarżącemu ograniczone; organ wydał mu bowiem dokument z uwzględnieniem posiadanych dotychczas kategorii, z maksymalnym terminem ważności 15 lat, z uwagi na bezterminowe orzeczenie lekarskie z dnia 15 listopada 2019 r.
Podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym zarzut niezastosowania § 29 rozporządzenia z 2016 r. nie zasługują więc na uwzględnienie.
Skarżący winien mieć przy tym na względzie, że w świetle obecnie obowiązujących regulacji posiadając orzeczenie lekarskie stwierdzające bezterminowo brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami nie będzie zobowiązany do poddania się kolejnym badaniom lekarskim. Z art. 13 ust. 3 u.k.p. wynika bowiem, że po przedłożeniu orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem wydanych na podstawie badań, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 2 oraz art. 82 ust. 1 pkt 2 starosta przedłuża okres ważności prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D oraz D+E.
Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że zaskarżona czynność jest niezgodna z prawem (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Wyrok w sprawie Sąd wydał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r.
o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Uznać należało, że rozpoznanie sprawy jest konieczne, zaś aktualna sytuacja związana z pandemią COVID-19 uzasadnia przyjęcie, iż przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących. Nie można było nadto przeprowadzić rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.