VIII U 1380/23

<p>Sygn. akt VIII U 1380/23</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">Decyzją numer (...)</span> z dnia 13 czerwca 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku <span class="anon-block">T. C.</span> o wydanie decyzji o ustaleniu wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.</p> <p>W uzasadnieniu w/w decyzji wskazano, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2022r. komornicy sądowi, ustalają podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne na zasadach, obowiązujących osoby prowadzące działalność gospodarczą . Oznacza to, że o sposobie ustalenia wysokości podstawy wymiaru i wysokości składek, decyduje forma opodatkowania uzyskiwanych przychodów. ZUS powołał się na treść przepisu art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych, przedstawiając interpretację tego przez –organ rentowy.</p> <p>ZUS wskazał, że do komorników powinny być zastosowany przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 2;art. 81 ust. 2 b)">art. 81 ust. 2 i 2b ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>, nie zaś przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 2)">art. 81 ust. 2</a>za tej ustawy , albowiem – ten przepis jest stosowany jedynie do osób prowadzących pozarolnicza działalność gospodarczą , które nie zostały wskazane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 2;art. 81 ust. 2 e)">art. 81 ust. 2, 2e</a>, i 2z tej ustawy</p> <p> <em> <!-- -->(decyzja k. 14-15 w aktach ubezpieczeniowych załączonych do sprawy)</em> </p> <p>Odwołanie od w/w decyzji złożył <span class="anon-block">T. C.</span>, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając przede wszystkim naruszenie przepisów prawa : <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 61 a;art. 61 a § 1)">art. 61 a par. 1 k.p.</a>a w zw. z art. 123 ustawy o z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 83 ust.1 tej ustawy i wniósł o zmianę decyzji poprzez nakazanie wszczęcia przez ZUS postępowania.</p> <p> <em> <!-- --> (odwołanie – k. 3-4 verte)</em> </p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podnosząc, że w sprawie nie zaistniały żadne niezgodności, nieprawidłowości i błędy w zakresie złożonych przez płatnika – wnioskodawcę, dokumentów rozliczeniowych i rozliczonych w nich składek na ubezpieczenie zdrowotne z okres od stycznia 2022r., zatem brak podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiotowej kwestii.</p> <p> <em> <!-- -->(odpowiedź na odwołanie – k. 17-18)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">T. C.</span> jest komornikiem sądowym .</p> <p> <em> <!-- -->/ bezsporne/</em> </p> <p>Wnioskodawca składał dokumenty rozliczeniowe składki na ubezpieczenie zdrowotne za 2022 rok, podając formę opodatkowania – zasady ogóle (podatek liniowy)</p> <p> <em> <!-- -->( bezsporne – dokumentacja w aktach ZUS) </em> </p> <p>W dniu 31.05.2023r. <span class="anon-block">T. C.</span> złożył do ZUS, pismo - stanowisko , wraz z wnioskiem o wydanie decyzji, przedstawiając wątpliwości odnośnie do podstawy określenia składki zdrowotnej w 2022 roku i na przyszłość oraz wniosek o wydanie formalnej decyzji w zakresie zastosowania, przy ustalaniu wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne – komornika, jako płatnika składek, dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 79;art. 79 ust. 1)">art. 79 ust.1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 2)">art. 81 ust. 2</a>za - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 ()">ustawy z dnia 27.08.2004r.</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 ()">ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>.</p> <p> <em> <!-- -->( wniosek k. 1 akt ZUS)</em> </p> <p>Zaskarżoną <span class="anon-block">decyzją numer (...)</span> z dnia 13 czerwca 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku <span class="anon-block">T. C.</span> o wydanie decyzji o ustaleniu wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.</p> <p> <em> <!-- -->(decyzja k. 14-15 w aktach ZUS)</em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach ZUS, przedłożonych w toku postępowania sądowego. Autentyczność dokumentów nie była kwestionowana i nie budziła wątpliwości Sądu, stąd też uznano je za wiarygodny materiał dowodowy.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie, podlega uwzględnieniu.</p> <p>Zgodnie z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83 b;art. 83 b ust. 1)">art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. 2023 poz. 1230 j.t.) jeżeli przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">Kodeksu postępowania administracyjnego</a> przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję.</p> <p>Na mocy przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 61 a;art. 61 a § 1)">art. 61a § 1 k.p.a.</a>, gdy żądanie, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 61)">art. 61</a> - to jest żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego - zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.</p> <p>W niniejszej sprawie przedmiotem sporu pozostawało, czy przy powyższych ustaleniach i w oparciu o powyższe przepisy organ rentowy mógł wydać w sprawie decyzję z dnia 13 czerwca 2023 r. odmawiającą <span class="anon-block">T. C.</span> wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne w 2022 roku i na przyszłość, a to z uwagi na brak sporu w sprawie, gdyż nie zaistniały żadne niezgodności, nieprawidłowości i błędy w zakresie złożonych przez płatnika – wnioskodawcę, dokumentów rozliczeniowych i rozliczonych w nich składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2022r. (jak przyjął organ rentowy).</p> <p>W pierwszej kolejności wskazać należy, że jak wynika z ugruntowanego stanowiska judykatury, w sprawach z odwołania od decyzji organu rentowego, treść zaskarżonej decyzji wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz orzeczenia sądu pracy i ubezpieczeń społecznych (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z 13 maja 1999 r., II UZ 52/99; z 2 marca 2011 r., II UZ 1/11, z 22 lutego 2012 r., II UK 275/11). Zasadę tę wyraża jednoznacznie wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 27 lutego 2014 r., III AUa 881/13 (LEX nr 1439162) wskazując, że przeniesienie sprawy na drogę sądową przez wniesienie odwołania od decyzji organu rentowego ogranicza przedmiot postępowania sądowego do okoliczności uwzględnionych w decyzji, a między stronami spornych; poza tymi okolicznościami spór sądowy nie może zaistnieć. Przed sądem wnioskodawca może żądać jedynie korekty stanowiska zajętego przez organ rentowy i wykazywać swoją rację, odnosząc się do przedmiotu sporu objętego zaskarżoną decyzją, natomiast nie może podnosić czegoś, o czym organ rentowy nie decydował.</p> <p>Sąd zaś dokonuje merytorycznej, a więc uwzględniającej przepisy prawa materialnego, kontroli prawidłowości decyzji organu rentowego (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 9 października 2014 r., II UK 594/13).</p> <p>W niniejszej sprawie wnioskodawca składał dokumenty rozliczeniowe składki na ubezpieczenie zdrowotne za 2022 rok, podając formę opodatkowania – zasady ogóle (podatek liniowy), ale powziął wątpliwość co do prawidłowości takiego rozliczenia i wniósł o wydanie decyzji w tym zakresie, przedstawiając te wątpliwości odnośnie do podstawy określenia składki zdrowotnej w 2022 roku i na przyszłość. W związku z tym zwrócił się do ZUS o wydanie formalnej decyzji w zakresie zastosowania, przy ustalaniu wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne – komornika, jako płatnika składek, dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 79;art. 79 ust. 1)">art. 79 ust.1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 2)">art. 81 ust. 2</a>za - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 ()">ustawy z dnia 27.08.2004r.</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 ()">ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>, zaś ZUS wydał decyzję o odmowie wszczęcia postępowania. Takie rozstrzygnięcie oparte - błędnie w ocenie Sądu Okręgowego - na przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 61 a;art. 61 a § 1)">art. 61a § 1 k.p.a.</a> uniemożliwiło w niniejszym postępowaniu odwoławczym jakąkolwiek kontrolę merytoryczną i ewentualną zmianę treści zaskarżonej decyzji. Nie ma bowiem w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia co do ustalenia przez organ wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.</p> <p>Przy tak skonstruowanej sentencji decyzji Sąd Okręgowy nie może wiec odnieść się do kwestii merytorycznych, to jest czy do komorników powinny być zastosowany przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 2;art. 81 ust. 2 b)">art. 81 ust. 2 i 2b ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>, czy przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 2)">art. 81 ust. 2</a>za tej ustawy.</p> <p>Należy przypomnieć, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 61 a;art. 61 a § 1)">art. 61a § 1 k.p.a.</a> pozwala na wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania tylko wówczas, gdy żądanie, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 61)">art. 61 k.p.a.</a>, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego oczywistym jest w niniejszej sprawie, że wnioskodawca jest stroną zainteresowaną w wydaniu takiej decyzji, gdyż ewentualne stanowisko organu rentowego dotyczy jego bezpośrednio, jak również wpływa na wysokość podstawy wymiaru jego składek na ubezpieczenie zdrowotne. A zatem skoro powziął on wątpliwość co do prawidłowości dotychczasowych rozliczeń, to organ rentowy winien wydać decyzję merytoryczną w tym zakresie, umożliwiającą odwołującemu się ewentualną merytoryczną polemikę ze stanowiskiem ZUS.</p> <p>W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że odmowa wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych może nastąpić tylko wówczas, gdy oczywistym jest, że osoba która występuje z żądaniem wszczęcia postępowania nie może być uznana za stronę tego postępowania, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.</p> <p>Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie tej przesłanki jest możliwa wówczas, gdy wnioskodawca nie posiada zdolności prawnej lub nie ma interesu prawnego w sprawie (nie jest stroną postępowania w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 28)">art. 28 k.p.a.</a>) oraz ustalenie tej kwestii jest oczywiste i nie wymaga złożonego procesu wykładni (por. wyrok NSA z 28 marca 2012 r., <span class="anon-block"> (...)</span> 321/11, LEX nr 1219017) W przypadku wątpliwości co do posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony należy wszcząć postępowanie i w jego toku wyjaśnić tę kwestię. Stwierdzenie braku przymiotu strony będzie wówczas skutkować umorzeniem postępowania (<span class="anon-block">W. C.</span>, <em> <!-- -->Zmiany w zakresie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">kodeksu postępowania administracyjnego</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021531270" title="Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ()">prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi</a>, które weszły w życie w 2011 r.</em>, <span class="anon-block"> (...)</span> 2011, nr 4, s. 9).</p> <p>Z kolei użycie przez ustawodawcę w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 61 a;art. 61 a § 1)">art. 61a § 1 k.p.a.</a> zwrotu "nie może być wszczęte" akcentującego na termin "wszczęcie" wskazuje, że przyczyna przedmiotowa musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie wynikać z treści wniosku lub też jest znana organowi z urzędu. Należy przy tym zwrócić uwagę, że czym innym jest brak przepisu stanowiącego materialnoprawną podstawę do wydania decyzji, a czym innym jest zaistnienie negatywnej przesłanki określonej w przepisie prawa materialnego, która uniemożliwia uwzględnienie żądania.</p> <p>Podobny pogląd został wyrażony w doktrynie (Tomasz Brzezicki w pod red. J. Wantoch-Rekowski, Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz. LEX 2015), gdzie wskazano, że wszczęte postępowanie powinno zostać zakończone merytorycznym rozstrzygnięciem w sprawie nawet w sytuacji, gdy strona żądająca wszczęcia postępowania wadliwie podnosi zarzuty związane z zaistnieniem nowych dowodów lub ujawnieniem okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji. Oznacza to, że organ jest zobligowany na żądanie strony prowadzić merytoryczne postępowanie w sprawie i dopiero po jego przeprowadzeniu ustalić, czy powoływane okoliczności mają charakter nowości, i na tej podstawie wydać rozstrzygnięcie o odmowie dokonania ponownego ustalenia (zmiany już istniejącej decyzji). Taki pogląd wyraził również Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r., III AUa 1157/13, LEX nr 1369320, stwierdzając, że: "Jeżeli organ rentowy uznał, że ubezpieczony nie przedstawił nowych dowodów i nie ujawnił okoliczności istniejących przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na to prawo lub zobowiązanie (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 83 a;art. 83 a ust. 1)">art. 83a ust. 1</a> u.s.u.s.), winien był po prostu wydać decyzję odmawiającą ponownego ustalenia prawa, każda jednak merytoryczna ocena przedstawionych przez ubezpieczonego twierdzeń dokonywana jest już w toku postępowania administracyjnego, a zatem brak jest podstaw do odmowy wszczęcia takiego postępowania po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 61 a)">art. 61a k.p.a.</a>".</p> <p>Co istotne istnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania nie zostało skonkretyzowane w Kodeksie. W orzecznictwie oraz literaturze wskazuje się następujące okoliczności:</p> <p>a) sprawa nie podlega załatwieniu w formie decyzji, ponieważ ma charakter cywilnoprawny lub uprawnienia bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa albo brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji (<span class="anon-block">W. C.</span>, <em> <!-- -->Zmiany w zakresie przepisów</em>..., s. 9)</p> <p>b) toczy się już postępowanie administracyjne w tej samej sprawie albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie, które nie zostało następnie uchylone lub zmienione w sposób prawem przewidziany,</p> <p>c) strona żąda stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, podnosząc w żądaniu te same przyczyny wadliwości decyzji, które były objęte zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 10 października 2012 r., II OSK <span class="anon-block"> (...)</span>, LEX nr 1234059; wyrok NSA z 19 stycznia 2022 r., II OSK 122/19, LEX nr 3334145).</p> <p>d) strona żąda wszczęcia postępowania, które może być wszczęte wyłącznie z urzędu (por. wyrok NSA z 20 lipca 2021 r., I OSK 495/21, LEX nr 3243959).</p> <p>e) wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie uprawnienia po upływie terminu do złożenia wniosku (por. wyrok NSA z 26 maja 2020 r., <span class="anon-block"> I (...)</span>, LEX nr 3036930).</p> <p>Należy również podnieść, że zadaniem organu administracji jest wyłącznie zbadanie przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2012 r., <span class="anon-block"> (...)</span> 347/11, LEX nr 1219023).</p> <p>Organ nie może w postanowieniu wydanym na podstawie komentowanego przepisu zawrzeć wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, wydane w trybie art. 61a § 1, ma charakter rozstrzygnięcia formalnego, a nie merytorycznego (zob. np. wyrok NSA z 13 stycznia 2022 r., I OSK 528/19, LEX nr 3288417).</p> <p>W tym zakresie należy zwrócić uwagę, że de facto uzasadnienie spornej decyzji ZUS sprowadza się do merytorycznego odniesienia się do wątpliwości wnioskodawcy, a tym samym powinno być ono zawarte w decyzji merytorycznej, a z pewnością nie w decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania.</p> <p>Przyjęte rozwiązanie ma kardynalne znaczenie dla możliwości dokonania weryfikacji rozstrzygnięcia Zakładu przez sąd. W przypadku przyjęcia, że prawidłowe byłoby zweryfikowanie żądań strony już na etapie wstępnym, Zakład byłby zobligowany do wydania postanowienia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 61 a;art. 61 a § 1)">art. 61a § 1 k.p.a.</a> Należy zauważyć, że poddanie przez stronę w wątpliwość zastosowanych przez nią przepisów do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne i przedstawienie swojego odmiennego stanowiska w kwestii merytorycznej, nie uniemożliwia prowadzenia postępowania w sprawie i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Dopiero merytoryczne rozstrzygnięcie Zakładu powinno zostać objęte kontrolą sądu podjętą w wyniku wniesionego odwołania, gdyż dopiero w takim rozstrzygnięciu Zakład jest zobligowany do merytorycznego ustosunkowania się do argumentów strony żądającej wszczęcia postępowania.</p> <p>W przedmiotowej sprawie nie występują zatem żadne przyczyny, z powodu których postępowanie nie mogłoby zostać wszczęte.</p> <p>Dlatego przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ rentowy winien podjąć decyzję co do istoty sporu wyrażając swoje stanowisko w kwestii podnoszonej przez wnioskodawcę we wniosku z dnia 31 maja 2023 r., jako merytoryczne rozstrzygnięcie odnośnie ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne w sentencji nowej decyzji, tak aby Sąd Okręgowy, po ewentualnym wniesieniu przez wnioskodawcę, odwołania mógł poddać wydaną przez ZUS decyzję kontroli merytorycznej.</p> <p>Mając powyższe na uwadze na podstawie powołanych przepisów oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 k.p.c.</a> Sąd orzekł jak w sentencji.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.</a>, zasądzając od ZUS, jako strony przegrywającej proces, na rzecz wnioskodawcy kwotę 180 złotych – stosownie do treści § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964).</p> <p>Zaś zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1^{<!-- -->1} k.p.c.</a> od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. O obowiązku zapłaty odsetek sąd orzeka z urzędu.</p> </div>