I FSK 1383/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M.A. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Go 390/20 w sprawie ze skargi M.A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 9 września 2020 r. nr 0801-IOA.4105.4.2020.DMK UNP:0801-20-052149 w przedmiocie opłaty paliwowej za poszczególne miesiące od grudnia 2013 r. do sierpnia 2014 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 grudnia 2019 r. nr 0802-SPA.4105.50.2018.101, UNP: 0802-19-035473. UZASADNIENIE Wyrokiem z 16 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Go 390/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę M.A. (dalej "Strona" lub "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z 9 września 2020 r. w przedmiocie opłaty paliwowej za poszczególne miesiące od grudnia 2013 r. do sierpnia 2014 r. Od powyższego wyroku Skarżący wniósł skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organów podatkowych pierwszej i drugiej instancji, powołując się na art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), dalej "P.p.s.a." Uzasadniając powyższy wniosek Skarżący wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji - przez długi okres czasu był aresztowany i nie miał możliwości zarobkowania. Zaistniały ponadto okoliczności nadzwyczajne, tj. epidemia i obostrzenia sanitarne. Skarżący posiada również inne zaległości podatkowe. Zostało wobec niego wszczęte postępowanie egzekucyjne, w trakcie którego organ egzekucyjny zastosował środki egzekucyjne na kwotę 3.439.234,74 zł. Wobec Skarżącego prowadzone były lub są liczne postępowania zarówno przez organy podatkowe, jak i sądy administracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek Strony nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., mającym na podstawie art. 193 powołanej ustawy odpowiednie zastosowanie także w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z dyspozycji powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek tam zawartych. Oznacza to, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu winien wskazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenie skutki. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Materiał, do którego odnosi się sąd administracyjny oceniając zasadność wniosku o wstrzymanie, może być materiałem, który po części został dołączony do wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 września 2010 r., sygn. akt II FZ 417/10; CBOSA). Ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, jak wynika to z jego konstrukcji, spoczywa na skarżącym. Przechodząc do oceny wniosku Skarżącego przez pryzmat powyższych uwag, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa przede wszystkim, że analogiczny wniosek, zawierający co do zasady identyczne uzasadnienie, Strona zawarła również w skardze do Sądu pierwszej instancji (k. 11-13). Po rozpatrzeniu przedmiotowego żądania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, postanowieniem z 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Go 390/20, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (a także poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji). Wyjaśniając motywy braku uwzględnienia żądania Strony, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wskazane przez nią okoliczności nie wyjaśniają w czym, w ocenie Strony, przejawia się niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji. Nie obrazują one także aktualnej sytuacji finansowej Skarżącego, a dokumentacji, która by to wykazywała, Skarżący nie przedłożył. W konsekwencji Sąd nie miał możliwości oceny rzeczywistego wpływu ewentualnego wykonania skarżonej decyzji na sytuację finansową i majątkową Skarżącego. Prawidłowość powyższej oceny potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 lipca 2021 r., sygn. akt I FZ 42/21, wydanym po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając ponowny wniosek Strony o wstrzymanie wykonania wydanych wobec niej decyzji organów podatkowych obu instancji, jest związany granicami oceny takiego wniosku określonymi w art. 61 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd może zmienić lub uchylić postanowienie w sprawie wstrzymania wydane na podstawie § 2 i 3 w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Z przepisu tego wynika zatem, że Naczelny Sąd Administracyjny będzie uprawniony do zmiany wydanego wcześniej w sprawie prawomocnego postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zmianie uległy okoliczności sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1473/19; CBOSA). Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając obecny wniosek Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, dostrzega, że ani z treści przedmiotowego wniosku, ani z akt sprawy nie wynika, aby sytuacja faktyczna Skarżącego uległa zasadniczej zmianie w stosunku do tej, którą oceniał już Sąd pierwszej instancji, a wyraz tej oceny zawarł w postanowieniu z 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Go 390/20. Treść wniosku sugeruje jedynie, że wspominana pierwotnie okoliczność przebywania w areszcie tymczasowym i związana z tym utrata możliwości zarobkowania już się zakończyły. Skarżący nie precyzuje jednak, jaki to ma wpływ na jego obecną sytuację finansową. Podobnie zresztą jak okoliczności takie jak epidemia i obostrzenia sanitarne. W dalszym ciągu też Skarżący posiada zaległości podatkowe. Wprawdzie obecnie prowadzone jest wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne. Ta okoliczność sama w sobie nie świadczy jednak o możliwości wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ryzyko to należałoby bowiem ocenić w kontekście sytuacji finansowej i majątkowej Skarżącego. To jednak nie było możliwe, gdyż Strona nie przedstawiła Sądowi jakiejkolwiek dokumentacji wykazującej te okoliczności. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela ocenę wyrażoną w wydanych już w sprawie postanowieniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim i Naczelnego Sądu Administracyjnego i stwierdza, że Strona nie wykazała, że w jej sytuacji spełnione zostały przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., co powoduje, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji zawarty w skardze kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z § 4 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.