I OZ 1010/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 247/20 o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi K. J. na bezczynność Dyrektora Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 4 kwietnia 2020 r. o wydanie zaświadczenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE K. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 4 kwietnia 2020 r. o wydanie zaświadczenia. Zażądał niezwłocznego wydania zaświadczenia zgodnie z wnioskiem oraz wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; "p.p.s.a."). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz stwierdził, że w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminów wobec zastosowania ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Podkreślił, że postanowieniem z 7 maja 2020 r. (z k. 44 akt sądowych wynika, że postanowienie wydano 6 maja 2020 r.) organ odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia. Pismem z 25 lipca 2020 r. skarżący wniósł o: "umorzenie postępowania w przedmiocie o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy (...), albowiem skarżony organ wydał postanowienie z 6 maja 2020 r. (...). W pozostałym zakresie nieuzasadnionego uchybienia terminowi (...) wniesioną skargę podtrzymuję". Postanowieniem z 16 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowoadministracyjne. W uzasadnieniu powołał się na art. 60 oraz art. 161 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. Wskazał, że skarżący w piśmie z 25 lipca 2020 r. oświadczył, że cofa skargę. Sąd uznał cofnięcie skargi za dopuszczalne, a oświadczenie za niebudzące wątpliwości co do swej treści. Sąd ten podniósł, że, mając na uwadze obowiązującą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadę dyspozycyjności, cofnięcie skargi jest wiążące. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Wskazał, że Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie uznał, że skarga została cofnięta w całości. Jego zdaniem wycofał on jedynie wniosek o zobowiązaniu organu do załatwienia sprawy, bowiem organ po wniesieniu skargi wydał rozstrzygnięcie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że skarżący cofnął skargę w niniejszej sprawie w rozumieniu art. 60 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W piśmie z 25 lipca 2020 r. skarżący wniósł o: "umorzenie postępowania w przedmiocie o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy (...), albowiem skarżony organ wydał postanowienie z 6 maja 2020 r. (...). W pozostałym zakresie nieuzasadnionego uchybienia terminowi (...) wniesioną skargę podtrzymuję". Z treści ww. pisma można jednoznacznie wywieść, że intencją skarżącego było, aby Sąd pierwszej instancji nie orzekał o zobowiązaniu organu do dokonania określonej czynności, bowiem ten w sprawie administracyjnej wydał już orzeczenie. W pozostałym zakresie K. J. skargę podtrzymał. Zauważyć należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest bezczynność organu. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jeśli zatem, z uwagi na wydanie żądanego aktu, nie jest możliwe zobowiązanie organu do jego wydania, to w tym zakresie postępowanie ze skargi na bezczynność podlega umorzeniu (na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W zakresie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, w warunkach wniesienia skargi przed doręczeniem skarżącemu tego aktu, skarga powinna zostać merytorycznie rozpoznana, a uwzględnienie skargi polega na wydaniu wyroku opartego na art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w piśmie z 25 lipca 2020 r. skarżący chciał zwrócić Sądowi pierwszej instancji uwagę na to, że w sprawie administracyjnej został wydany akt, wobec czego nie ma potrzeby wydawania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z pisma tego nie wynika jednak całkowite cofnięcie skargi, tak jak to przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała jednak miejsca. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd pierwszej instancji powinien przede wszystkim wyjaśnić, w jakim zakresie skarżący podtrzymuje skargę.