I FZ 510/15

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, , , po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 109/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca oraz grudzień 2009 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE I FZ 510/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 109/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: sąd pierwszej instancji) odmówił P. M. (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej przez niego decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 listopada 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca oraz grudzień 2009 r. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący swój wniosek uzasadnił tym, iż wykonanie decyzji może przyczynić się do znacznych i nieodwracalnych szkód w jego majątku. Sąd zaznaczył, że z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że sąd może uwzględnić wniosek strony, gdy zachodzi co najmniej jedna z przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tj. strona wykazała okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że wykazanie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na skarżącym, który jest zobowiązany do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o istnieniu powyższych zagrożeń, co dopiero uzasadniać może wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentacja takiego wniosku musi być odpowiednia, tzn. w sposób przekonujący pokazująca konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnosząc te uwagi do sprawy sąd stwierdził, że wnioskodawca nie wskazał na konkretne okoliczności, z których wnikałoby, że możliwe jest zaistnienie niebezpieczeństw wymienionych w analizowanym przepisie, czyli niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ogólne stwierdzenie o "znacznych szkodach w majątku" nie daje się w ocenie sądu zmieścić w formule, jaką posługuje się ustawodawca w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tego typu ogólna kategoria znaczeniowa nie stanowi wystarczającej przesłanki umożliwiającej sądowi wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd pierwszej instancji przyznał, że zasadniczo konieczność uiszczenia oznaczonej w decyzji kwoty wiąże się ze znacznym wysiłkiem finansowym, zwrócił jednak równocześnie uwagę, że przesłanki pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku stanowić mogą jedynie zindywidualizowane okoliczności składające się na sytuację finansową wnioskodawcy. Okoliczności takiej nie stanowi sama w sobie konieczność zapłaty zobowiązania podatkowego określonego decyzją organu podatkowego, nawet w znacznej kwocie i choćby nawet była ona realizowana w trybie egzekucji administracyjnej, pomimo swej niewątpliwej uciążliwości oraz dotkliwego uszczuplenia majątku zobowiązanego jest to bowiem naturalna konsekwencja wydania takiej decyzji i z tego punktu widzenia nie ma na pewno charakteru nadzwyczajnego. Sąd podkreślił również, że wykonanie decyzji związane bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym ma z zasady charakter odwracalny, konsekwencją bowiem ewentualnego wzruszenia zaskarżonej decyzji przez sąd będzie zwrot zapłaconego lub wyegzekwowanego podatku. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podnosząc, że w swoim wniosku wskazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowodować może utratę płynności prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa, a w konsekwencji jego likwidację. Rozpoznając wniosek sąd pierwszej instancji w żaden sposób nie odniósł się do materiału ujawnionego przez skarżącego w skardze, a jedynie poprzestał na rozpatrzeniu samego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Jeśli sąd posiadał wątpliwości co do zasadności wniosku, powinien był zwrócić się o wyjaśnienie szczegółowych kwestii, które były niejasne, czego nie zrobił, poprzestając na bezdusznej i oderwanej od rzeczywistości wykładni art. 61 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przede wszystkim podkreślić, że wniesienie skargi, zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji, zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej, mimo jej zaskarżenia. Sąd administracyjny może jednak, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, przy spełnieniu przesłanek z tego przepisu, tj. zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. np. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Analizując pod tym względem argumentację zaprezentowaną przez skarżącego w toku niniejszego postępowania wpadkowego uznać w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy, że trafne jest stanowisko sądu pierwszej instancji, iż skarżący nie wykazał, by w jego przypadku zaszło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przede wszystkim zauważyć, że to, czy zaskarżona decyzja jest słuszna i zgodna z prawem, pozostaje bez wpływu na ocenę wniosku - przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. odnoszą się do kwalifikowanej dotkliwości wywołanej dla wnioskodawcy w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego, a nie merytorycznej oceny podejmowanych przez organy czynności. Stąd nie jest zasadny zarzut, że sąd bezpodstawnie ograniczył się do zbadania samego wniosku, nie odnosząc się "do materiału ujawnionego przez skarżącego w skardze". Z kolei ogólnikowe wskazanie na utratę płynności i zagrożenie likwidacją przedsiębiorstwa nie może być uznane za wykazanie, by zaszły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Argument zażalenia w tym zakresie pozbawiony jest jakichkolwiek danych, dotyczących np. sytuacji majątkowej i finansowej przedsiębiorstwa, które mogłyby na realne wystąpienie hasłowo wskazanych w zażaleniu zagrożeń wskazywać i równocześnie umożliwić Sądowi weryfikację twierdzeń skarżącego w tym zakresie. Należy podkreślić, że lakoniczność zażalenia w tym względzie jest znamienna w sytuacji, gdy skarżący zdawał sobie sprawę z tego, że właśnie niedostateczne uzasadnienie wniosku było przyczyną jego oddalenia. Nie znajduje też usprawiedliwienia w treści przepisów pogląd skarżącego, że to nie jego obowiązkiem było wyczerpujące uzasadnienie wniosku, gdyż w razie wątpliwości sąd powinien był zwrócić się do niego o wyjaśnienie szczegółowych kwestii. Jak trafnie wskazał sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, to skarżący jako wnioskodawca był zobowiązany do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Należy podkreślić, że regulacja dotycząca wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przewiduje analogicznej do wskazanej w art. 255 p.p.s.a. (w odniesieniu do rozpatrywania wniosków o przyznanie prawa pomocy) możliwości wyjaśniania wątpliwości czy uzupełniania wniosku na wezwanie sądu. Podsumowując powyższe należy stwierdzić, że skoro skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych i weryfikowalnych argumentów odnoszących się do wpływu wykonania decyzji na jego sytuację, sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, iż nie zostało wykazane wystąpienie w przedmiotowej sprawie przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Analogiczne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w innej ze spraw skarżącego, w postanowieniu z dnia 19 grudnia 2014 r., I FZ 453/14. Poglądy wyrażone w tym orzeczeniu Sąd rozpatrujący niniejsze zażalenie podziela w pełni. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.