I SA/Gd 712/20

SENTENCJA Dnia 15 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2020 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R.B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 8 czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 22 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę R.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 8 czerwca 2020 r., w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd uznał bowiem, że strona skarżąca uiściła wpis od skargi z uchybieniem terminu. W piśmie z dnia 6 października 2020 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Uzasadniając złożony wniosek R.B. wskazał, że przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi została mu nieprawidłowo doręczona i nie może on ponosić winy za błędy operatora pocztowego. Skarżący podał również, że brak winy uzasadnia zaistnieniem nadzwyczajnej sytuacji, jaką jest wzrost przypadków zakażenia wirusem SARS-COV-2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Rozpatrując wniosek strony o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził istnienia takich okoliczności, które przemawiałyby za jego uwzględnieniem. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zatem łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Wskazać należy, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.gov.pl). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96). W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie strona nie uprawdopodobniła okoliczności, które miałyby przemawiać za stwierdzeniem, że uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu od skargi miało charakter niezawiniony. Wnioskodawca braku swojej winy upatruje w nieprawidłowym doręczeniu przesyłki zawierającej zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi. Strona nie sprecyzowała wprawdzie na czym nieprawidłowość ta miałaby polegać, niemniej jednak wnioskując z treści orzeczeń sądów administracyjnych, na które powołuje się strona zasadnym jest przyjęcie, że wadliwości tej wnioskodawca upatruje w nieuprawnionym wydaniu stronie przesyłki po upływie 14 dni przechowywania jej w placówce pocztowej. Taki stan rzeczy miał spowodować nieprawidłowe obliczenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Z powyższym zaopatrywaniem strony nie sposób się zgodzić. Należy zauważyć, że w dniu 24 sierpnia 2020 r. podjęto próbę doręczenia stronie przesyłki zawierającej zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi. W związku z nieobecnością adresata w mieszkaniu, w oddawczej skrzynce pocztowej pozostawiono zawiadomienie o nadejściu przesyłki. Następnie w dniu 26 sierpnia 2020 r. przesyłka została wydana skarżącemu w placówce pocztowej w P. (vide zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki – k. 16). Tym samym do wydania przesyłki doszło w drugim dniu po pozostawieniu pierwszego awiza. W niniejszej sprawie nie zaistniał zatem taki stan rzeczy, na jaki powołuje się skarżący. Nie można zatem przyjąć, że doręczenie przesyłki było wadliwe, a strona została w jakikolwiek sposób wprowadzona w błąd przez operatora pocztowego. Dodać przy tym należy, że doręczenie przesyłki spełnia wszystkie wymogi o jakich mowa w art. 73 p.p.s.a. Tym samym strona nie uprawdopodobniła, aby uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu od skargi nastąpiło bez jej winy. W ocenie Sądu strona nie uprawdopodobniła przy tym, aby za przywróceniem terminu przemawiało zaistnienie okoliczności w postaci zaistnienia nadzwyczajnego stanu związanego ze wzrostem liczby zakażeń. Według Słownika Języka Polskiego PWN uprawdopodobnić to "sprawić, że coś staje się prawdopodobne". Z kolei przez prawdopodobną należy rozumieć sytuację, która wydaje się być prawdziwa; jest duża szansa, że się wydarzyła. Różnica pomiędzy udowodnieniem a uprawdopodobnieniem nie polega na obniżeniu wiarygodności stwierdzonych faktów, lecz jedynie na pewnym odformalizowaniu czynności zmierzających do ich ustalenia. Uprawdopodobnienie oznacza ustalenie określonego faktu (zdarzenia czy też okoliczności) na podstawie wiarygodnych środków dowodowych, pozwalających na uznanie zgodności dowodzonych faktów z rzeczywistością. Uprawdopodobnienie należy zatem rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie danego faktu jest wysoce prawdopodobne. Uprawdopodobnienie polega na wykorzystaniu środków dowodowych w celu stworzenia większego lub mniejszego stopnia prawdopodobieństwa niedającego pewności lecz jedynie wiarygodność twierdzenia o danych faktach. Nie może ono jednak opierać się wyłącznie na twierdzeniach zainteresowanego, które powinny zostać uwiarygodnione za pomocą określonych środków dowodowych. Do uprawdopodobnienia braku winy w dochowaniu terminu nie wystarczy zatem samo ogólnikowe powołanie się na istniejący stan zagrożenia zarażeniem wirusem SARS-COV 2, jeśli takiemu stwierdzeniu nie towarzyszy przedstawienie dowodów, które pozwalają stwierdzić, że taki stan rzeczy mógł mieć wpływ na zaniechanie podjęcia określonych czynności postępowania przez samego skarżącego. Istnienie ogólnego stanu zagrożenia epidemicznego nie oznacza jeszcze, że sytuacja ta dotknęła stronę bezpośrednio w taki sposób, iż nie była ona w stanie dokonać czynności postępowania w wymaganym terminie. Przywoływaną okoliczność należałoby ocenić odmiennie, gdyby skarżący wykazał, że z uwagi na zakażenie lub podejrzenie zakażenia koronawirusem, musiał przebywać w odosobnieniu, co uniemożliwiło mu uiszczenie wpisu w wymaganym terminie. Takich okoliczności strona jednak nie uprawdopodobniła. W związku z tym Sąd uznał, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu i w konsekwencji, na podstawie art. 86 § 1 orzekł jak w sentencji postanowienia.