III SO/Gl 25/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 25 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. J. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy J. w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi postanawia: 1. wymierzyć Wójtowi Gminy J. grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych, 2. zasądzić od Wójta Gminy J. na rzecz J. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Pismem z 12 września 2022 r. J. J. złożyła wniosek o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy J. za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.). W uzasadnieniu wniosku podniosła, że 14 lipca 2022 r. za pośrednictwem organu administracji skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku z 19 maja 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarga ta wpłynęła do organu administracji 18 lipca 2022 r., zaś do sądu została przekazana dopiero 17 sierpnia 2022 r., a zatem z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.) W odpowiedzi na wniosek pełnomocnik organu administracji wniósł o oddalenie wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że co prawda organ nie zastosował się do obowiązku wynikającego z art. 21 u.d.i.p., tym niemniej nie doprowadziło to do powstania szkody materialnej i prawnej po stronie wnioskodawcy, a także w żaden sposób nie wpłynęło na możliwość rozpoznania skargi przez sąd. Podkreślił, że organ nie działał w złej wierze lecz w nieświadomości występowania w toku prowadzenia spraw skargowych na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej przepisów szczególnych odnoszących się do sposobu przekazywania skarg, jest to bowiem pierwsza tego typu skarga, która trafiła do organu administracji. Zaakcentował także, że skarga na bezczynność wpłynęła do organu administracji w połowie sezonu urlopowego, co wiązało się niedoborem pracowników, obciążonych dodatkowo zadaniami związanymi z problemem uchodźców z Ukrainy, kryzysem energetycznym oraz wciąż nieodwołanym stanem zagrożenia epidemicznego związanego z COVID-19. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Organ zaś przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Natomiast jeśli sprawa dotyczy udostępnienia informacji publicznej, termin przekazania sądowi skargi jest krótszy i wynosi, na podstawie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., 15 dni. W razie niezastosowania się do wskazanego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 55 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a.). Podkreślić należy, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto oprócz funkcji dyscyplinująco-restrykcyjnej, wymierzenie grzywny pełni również funkcję prewencyjną, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., (sygn. akt II GPS 3/09), wskazując, że ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Z akt sądowych niniejszej sprawy oraz sprawy o sygn. akt III SAB/Gl 368/22 wynika, że skarga na bezczynność Wójta Gminy J. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 19 maja 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej wpłynęła do organu administracji 18 lipca 2022 r., a to oznacza, że skargę należało przekazać do sądu wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy najpóźniej w dniu 2 sierpnia 2022 r. Organ administracji przekazał zaś skargę 17 sierpnia 2022 r. (data stempla pocztowego). Nie budzi zatem wątpliwości, że skarga została przekazana sądowi z uchybieniem terminu wskazanego w art. 54 § 2 p.p.s.a w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., co oznacza, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki wymierzenia organowi grzywny. Wprawdzie w niniejszej sprawie organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi wykonał określony w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. obowiązek przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, to jednak uczynił to z przekroczeniem 15 – dniowego terminu. Wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie ma zatem przede wszystkim charakter represyjny, co jest zgodne także z ratio legis uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, w której tak ustalono terminy postępowania w sprawach prawa dostępu do informacji publicznej oraz jego ochrony sądowej, aby jej udzielenie, odmowa, czy też kontrola sądowa następowała stosunkowo szybko, a tym samym, aby utrzymany był jej prawno –podmiotowy, gwarancyjny charakter. Stąd też w sytuacji, gdy skarga oraz odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy, została przekazana do sądu z opóźnieniem odstąpienie od wymierzenia grzywny przeczyłoby przypisanej tej instytucji funkcji. Orzekając grzywnę w wysokości 100 zł Sąd wziął pod uwagę wyjaśnienia organu w zakresie przyczyn opóźnienia przekazania skargi, a także to iż przekroczenie terminu przekazania skargi nie było znaczne, a w dacie rozpatrywania wniosku o wymierzenie grzywny organ dopełnił ciążących na nim obowiązków. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art.154 § 6 p.p.s.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania w punkcie 2 sentencji postanowienia, obejmujących wpis od wniosku – 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.