I FZ 372/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. sp. z o.o. w likwidacji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 624/16 odrzucające skargę W. sp. z o.o. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 9 czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 4 października 2016 r., sygn. akt: I SA/Rz 624/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, odrzucił skargę W. sp. z o.o. w likwidacji (dalej zwana w skrócie: "skarżąca spółka") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z 9 czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego oraz zwrócił skarżącej spółce uiszczony wpis od skargi. 2. Z akt sprawy wynikało, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 11 sierpnia 2016 r. wezwano skarżącą spółkę do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie likwidatora – L. S. do podpisania skargi (reprezentowania skarżącej spółki) oraz uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało wysłane za pośrednictwem poczty na adres skarżącej spółki podany w skardze, tj. "[...]". Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (karta: 16 akt) wynikało, że przesyłkę 18 sierpnia 2016 r. odebrał L. S. W aktach sprawy (karta 17) znajduje się dowód wpłaty potwierdzający fakt uiszczenia przez skarżącą spółkę wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Do sądu I instancji nie wpłynął jednak dokument wykazujący umocowanie L.S. do podpisania i wniesienia skargi oraz do reprezentowania skarżącej spółki. Mając to na względzie sąd I instancji stwierdził, że w sytuacji, gdy powyższy brak nie został uzupełniony w przewidzianym terminie, zasadnym pozostawało odrzucenie skargi stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej zwanej "ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi"). 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o jego uchylenie w całości zarzucając sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 29 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego błędne zastosowanie przejawiające się uznaniem sądu, że pomimo zalegania w znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wskazujących umocowanie L. S. do podpisania w imieniu skarżącej skargi, przepis ten winien mieć zastosowanie, - art. 31 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego błędne niezastosowanie - art. 67 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego błędne niezastosowanie - art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego błędne niezastosowanie 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 4.2. W punkcie wyjścia odnotować należy, że wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego jest oparte na zasadzie skargowości, zatem może ono być wszczęte jedynie na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany podmiot (art. 50 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu (art. 28 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Umocowanie do działania musi być wykazane przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) i musi mieć formę dokumentu. Niedopełnienie tego obowiązku należy traktować jako brak formalny skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). 4.3. Z treści zażalenia i podniesionego w nim zarzutu wynikało, że skarżąca spółka kwestionowała doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do podpisania skargi. Podnosiła ona bowiem, że zarządzenie przewodniczącego z 11 sierpnia 2016r. powinno zostać wystosowane do likwidatora spółki L. S. (organu oraz podmiotu podpisującego skargę) a nie do samej spółki. 4.4. Z powyższym zarzutem nie sposób się jednak zgodzić. W stosunku do likwidatorów spółek z ograniczoną odpowiedzialnością stosuje się przepisy dotyczące członków zarządu, chyba że przepisy rozdziału o rozwiązaniu i likwidacji spółki stanowią inaczej (art. 280 k.s.h.). Uprawnienia do prowadzenia spraw spółki i do jej reprezentowania posiada głównie zarząd (art. 201 par. 1 k.s.h.). Jest to organ wykonawczy podejmujący decyzje dotyczące bieżącej aktywności spółki, jej majątku oraz kierunków rozwoju. Zadania likwidatora zostały natomiast określone w art. 282 par. 1 k.s.h. Należy do nich zakończenie bieżących interesów spółki, ściągnięcie wierzytelności, wypełnienie zobowiązań i upłynnienie majątku spółki. W czasie prowadzenia likwidacji spółka zachowuje osobowość prawną (art. 274 § 3 k.s.h.), a funkcje organu wykonawczego przejmuje likwidator lub likwidatorzy. Jeżeli umowa spółki lub uchwała wspólników nie stanowią inaczej, likwidatorami zostają z mocy prawa dotychczasowi członkowie zarządu (art. 276 § 1 k.s.h.). Według utrwalonego stanowiska doktryny, mimo że z reguły likwidatorami są dotychczasowi członkowie zarządu, nie są oni nadal członkami organu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "w likwidacji" (art. 274 § 2 k.s.h.). Nawet jeśli likwidatorami zostają członkowie zarządu, to ich status prawny i skutki działań nie są tożsame. Na uwagę zasługuje zwłaszcza odrębność podmiotowa likwidatora, pozostającego poza strukturą spółki, brak uprawnień do stanowienia wewnętrznych norm w spółce, niewymienienie w przepisach likwidatora wśród organów spółki, a także związanie większości jego uprawnień z reprezentacją spółki służącą wykonywaniu czynności likwidacyjnych oraz zadysponowaniu jej majątku, a nie z czynnościami w zakresie prowadzenia jej spraw (tak m.in. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów z 28 stycznia 2010 r., sygn. akt III CZP 91/09, OSNC z 2010 r., nr 6, poz. 85). 4.5. Przedstawione wyżej uwagi prowadzą do wniosku, że sąd I instancji prawidłowo wezwał skarżącą spółkę a nie likwidatora do uzupełnienia braków formalnych skargi. Dokumentem potwierdzającym doręczenie skarżącej spółce było doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, jest znajdujące się w aktach sprawy wezwanie (k: 16 akt). Wynika z niego, że pismo skierowane do skarżącej spółki odebrał 18 sierpnia 2016 r. L. S. osobiście potwierdzając to własnoręcznym podpisem. W zażaleniu w żaden sposób nie podważono tego, że L. S. nie był upoważniony do odbioru pism kierowanych do skarżącej spółki. Wobec powyższego nie sposób uznać, że spółka nie miała możliwości usunięcia braku skargi przez przedłożenie dokumentu wykazującego umocowanie L. S. do podpisania skargi. 4.6. Odnotować należy, że z obowiązku przedłożenia przy pierwszej czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym stosownego dokumentu nie zwalnia ani fakt, że został on przedłożony w postępowaniu administracyjnym. Przepis art. 49 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie upoważnia bowiem sądu do samodzielnego uzupełniania braków, lecz wprost zobowiązuje do wezwania strony o przedstawienie stosownych informacji. Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z art. 29 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na osobie wnoszącej skargę ciąży obowiązek przedstawienia dokumentu, z którego wynika jej umocowanie. Wbrew bowiem twierdzeniom pełnomocnika skarżącej spółki w aktach sprawy brak jest dokumentów, które potwierdzałyby uprawnienia likwidatora L. S. do wniesienia skargi i reprezentowania skarżącej spółki. Zarzut naruszenia art. 29 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego błędne zastosowanie przejawiające się uznaniem sądu, że pomimo zalegania w znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wskazujących umocowanie L. S. do podpisania w imieniu skarżącej skargi, był zatem całkowicie chybiony, gdyż żadne dokumenty, z których wynikałoby umocowanie L. S. w aktach sprawy "nie zalegały". 4.7. Chybiony był także podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 31 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego błędne niezastosowanie, gdyż nie zachodzi sytuacja przewidziana w tym przepisie. Żądanie przedłożenia dokumentu określającego wykazanie umocowania do podpisania skargi, tj. reprezentowania skarżącej spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie zmierza do usunięcia braków w składzie organu strony, a jedynie do usunięcia braku formalnego pisma procesowego wynikającego z braku formalnego. Z treści art. 34 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Przepis art. 37 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje, aby pełnomocnik przy pierwszej czynności procesowej dołączył do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. W orzecznictwie sądowym ugruntował się pogląd, że pełnomocnik ma obowiązek dołączyć do akt pełnomocnictwo, a także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa stosownie do art. 29 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 27 listopada 2003 r., sygn. akt III CZP 74/03, opubl. OSNC 2005/1/6 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2006 r., sygn. akt I FSK 389/05, Lex nr 179410). 4.8. Reasumując, w sytuacji gdy do akt sprawy nie został przedłożony dokument wykazujący umocowanie do wniesienia skargi i do reprezentowania skarżącej spółki przez L. S., pomimo wezwania w przewidzianym do tego terminie, który zgodnie z art. 49 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynosi siedem dni, zasadnie sąd I instancji zastosował art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i odrzucił skargę. Stąd też podniesione w zażaleniu zarzuty ocenić należy jako nieuzasadnione. 4.9. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym.