II SO/Po 6/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 20 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. J. o wymierzenie Zarządowi Dróg Powiatowych w S. grzywny w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia wymierzyć Zarządowi Dróg Powiatowych w S. grzywnę w wysokości 1000,00 zł (słownie: tysiąc złotych). /-/ E. Podrazik UZASADNIENIE W piśmie z dnia 28 lipca 2022 r. K. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o wymierzenie grzywny Zarządowi Dróg Powiatowych w S. w oparciu o art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "P.p.s.a.") w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902), z powodu nieprzekazania do sądu skargi z dnia 6 lipca 2022 r. na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (załatwienia wniosku z dnia 8 listopada 2021 r.). W odpowiedzi na wniosek z dnia 5 sierpnia 2022 r. Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w S. wniósł o oddalenie wniosku i nienakładanie grzywny. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że pismem z dnia 12 lipca 2022 r. udzielił K. J. odpowiedzi zgodnej z jego wnioskiem z dnia 8 listopada 2021 r. W związku z rozpatrzeniem sprawy zgodnie z wnioskiem K. J. organ uznał, że skarga ma charakter przedwczesny, a dostarczenie żądanych informacji zamyka sprawę. Dalej organ odniósł się do zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania wskazując, że podjęte czynności materialno-techniczne wymagały czasu – aby udzielić żądanej informacji publicznej należało zebrać i przetworzyć dane. Końcowo organ podkreślił, że K. J. otrzymał żądane informacji zgodnie ze złożonym wnioskiem po wniesieniu skargi. Do dnia wydania niniejszego postanowienia Zarząd Dróg Powiatowych w S. nie przekazał do Sądu skargi K. J. z dnia 6 lipca 2022 r. na bezczynność organu wraz z odpowiedzią na tę skargę i aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek okazał się zasadny. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 P.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Natomiast w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 P.p.s.a.). Dodatkowo w przypadku skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej termin wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. został zmodyfikowany w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902) i wynosi 15 dni od dnia otrzymania skargi. Dalej wyjaśnić należy, że ratio legis komentowanej normy jest – z uwagi na przyjęty pośredni tryb wnoszenia skargi – zabezpieczenie sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej. Odbywa się to przez dyscyplinowanie organu do terminowego wykonywania obowiązku określonego w treści art. 54 § 2 P.p.s.a. Obowiązek ten istnieje przy tym niezależnie od tego, czy sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych, czy też nie, czy skarga jest dopuszczalna, bądź też – w przypadku skargi na bezczynność organu – czy organ zalatwił sprawę po wniesieniu skargi. Wymierzona grzywna stanowi więc sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy sądowoadministracyjnej bez nieuzasadnionej zwłoki, a jej wymierzenie pełni nie tylko funkcję represyjną, ale ma ono także funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Następnie wyjaśnienia wymaga, że sfomułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyte w § 1 powołanego przepisu wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Przy rozstrzygnięciu wniosku sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków i czy zobowiązany wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy, skarga na bezczynność kierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Zarządu Dróg Powiatowych w S. wpłynęła do tego organu w dniu 7 lipca 2022 r. (jak wskazał organ w odpowiedzi na wniosek). Organ był zatem zobowiązany przekazać Sądowi przedmiotową skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę najpóźniej do dnia 22 lipca 2022 r. Tymczasem do dnia wydania niniejszego postanowienia organ nie wykonał obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a. i nie przekazał do Sądu wskazanej skargi. Odnosząc się do wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Sąd zaznacza, że problemy, takie jak niewłaściwe rozeznanie organu co do jego obowiązków, czy okoliczności sprawy, w świetle których organ zakłada, że żądaniom skargi zadośćuczyniono, nie mogą co do zasady usprawiedliwiać organów administracji w zakresie wykonywania obowiązków przekazywania skarg do sądów administracyjnych. Chodzi bowiem o obowiązki, od których zależy uruchomienie procedury gwarantującej prawo do sądu. Okoliczności przedstawione przez organ mają natomiast znaczenie w procesie miarkowania nałożonej grzywny. Wedle wyjaśnień organu można założyć, że nieprzekazanie skargi nie było podyktowane intencjonalnym działaniem, ale okolicznościami postępowania i błędnym założeniem, że załatwienie pierwotnego wniosku z dnia 8 listopada 2021 r. i udostępnienie żądanej informacji zwalnia organ z obowiązku przekazania do Sądu skargi na bezczynność organu. Tym niemniej Sąd musiał wziąć pod uwagę, że pomimo doręczenia organowi wniosku o wymierzenie grzywny w dniu 2 sierpnia 2022 r. (k. [...] akt sąd.), organ do dnia wydania niniejszego postanowienia skargi nie przekazał i pozostaje w zwłoce począwszy od dnia 23 lipca 2022 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 i art. 16 § 2 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji. /-/ E. Podrazik