III SAB/Gd 163/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo dotyczące warunków bytowych osadzonych w areszcie śledczym postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia 15 lipca 2022 r. A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę dotyczącą bezczynności Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo dotyczące warunków bytowych osadzonych w areszcie śledczym. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 13 lutego 2022 r. za pośrednictwem Sądu Okręgowego w Gdańsku nadał do Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku pismo, na które uzyskał odpowiedź dopiero 2 maja 2022 r. (pismo było datowane na 20 kwietnia 2022 r.). Skarżący wyjaśnił, że zgodnie z przepisem § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r., termin na udzielenie odpowiedzi wynosi 14 dni. Ponadto odpowiedź nie pochodziła od Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku, lecz od Sądu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego w Gdańsku wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Natomiast z ostrożności procesowej organ podniósł, że w sprawie nie wystąpiła bezczynność ani przewlekłość postępowania i przytoczył okoliczności faktyczne ten stan potwierdzające. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skargi sąd administracyjny przed merytorycznym rozpoznaniem jest zobowiązany zbadać jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.". Zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [...], postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa [...], postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej [...], oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Regułą postępowania sądowoadminstracyjnego, wynikającą między innymi z cytowanych wyżej regulacji, jest to, że sądy administracyjne są rzeczowo właściwe w sprawach ściśle przez ustawę zakreślonych. Przedstawione wyliczenie stanowi bowiem katalog zamknięty. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. W takiej sytuacji również bezczynność w takim zakresie nie może być poddana kontroli sądowoadministracyjnej. Odnosząc treść przywołanych przepisów do materii objętej badaną skargą, wskazać należy, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kategorii bezczynności podlegających kognicji sądów administracyjnych. Analiza złożonej skargi jak i odpowiedzi na skargę prowadzi do wniosku, że bezczynności Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku skarżący upatruje w nieterminowej reakcji na jego pismo dotyczące warunków pobytu w areszcie. Aktem, który do dnia 17 września 2022 r. regulował kwestie związane z rozpatrywaniem skarg i wniosków składanych przez osoby osadzone w aresztach śledczych było rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r., poz. 647), które szczegółowo określało sposób postępowania przy rozpatrywaniu skarg i wniosków, wskazując jednocześnie podmioty zobowiązane do ich załatwienia (obecnie problematykę tę normuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 września 2022 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, Dz. U. z 2022 r., poz. 1960). W myśl art. 1 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t.j.: Dz.U. z 2021 r. poz. 53 ze zm.), zwanej dalej jako "k.k.w.", wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności odbywa się, co do zasady, według przepisów tej ustawy. Zgodnie natomiast z art. 6 § 2 k.k.w., skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie. Skazany, składając wniosek, skargę lub prośbę, jest obowiązany do uzasadnienia zawartych w niej żądań w stopniu umożliwiającym jej rozpoznanie, w szczególności do dołączenia odpowiednich dokumentów. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 13 sierpnia 2003 r., skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza Służby Więziennej i pracownika Służby Więziennej, załatwiają: 1) kierownik jednostki organizacyjnej - jeżeli skarga jest do niego adresowana, a nie dotyczy jego bezpośredniej działalności lub bezpośredniej działalności jego zastępcy i podjętych przez nich decyzji, chyba że w tym zakresie zostanie uznana za zasadną; 2) dyrektor okręgowy Służby Więziennej – jeżeli skarga dotyczy działalności nadzorowanej przez niego jednostki organizacyjnej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1 lub w ust. 2; 3) Dyrektor Generalny Służby Więziennej lub osoba przez niego wyznaczona - jeżeli skarga dotyczy działalności okręgowego inspektoratu Służby Więziennej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1; 4) Minister Sprawiedliwości lub osoba przez niego wyznaczona – jeżeli skarga dotyczy działalności Centralnego Zarządu Służby Więziennej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1. Skazany może także, jeżeli Kodeks nie stanowi inaczej, na podstawie art. 7 § 1 k.k.w. zaskarżyć do sądu decyzje organów postępowania wykonawczego, wymienionych w art. 2 pkt 3-6 i 10 k.k.w., w tym decyzje dyrektora zakładu karnego, aresztu śledczego, a także dyrektora okręgowego i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Stosownie do treści przepisu art. 7 § 2 k.k.w., skargi takie rozpoznaje właściwy sąd powszechny. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że żaden przepis prawa nie przewiduje, aby czynności organów postępowania karnego wykonawczego były dokonywane w formie aktów o charakterze administracyjnym, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Także żaden z przepisów powołanego wyżej Kodeksu karnego wykonawczego nie stanowi o stosowaniu, w zakresie regulowanym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy prawa nie przewidują kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku, jakiego dotyczy skarga. W konsekwencji, skarżący nie mógł skutecznie wnieść skargi na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku. Wobec powyższego, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego