II GZ 811/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "B." Spółki z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 września 2014 r.; sygn. akt VI SA/Wa 926/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "B." Spółki z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2013 r.; nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 24 września 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 926/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił "B." Spółce z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi wniesionej przez tę Spółkę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2013 r., którą nałożono na nią karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Sąd I instancji podał, że wraz ze skargą skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną stratą za ubiegły rok w wysokości ponad 200 000 zł. oraz stanem rachunku bankowego, na którym znajdują się środki w kwocie 448 zł. Podała również, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 5 000 zł., zaś wartość środków trwałych to 0 zł. Ze sprawozdania z działalności skarżącej Spółki za 2012 r. wynika, że działalność gospodarczą w sektorze usług ochrony mienia dla firm oraz dla osób fizycznych rozpoczęła w marcu 2012 r. Mimo poniesionej w 2012 r. straty w wysokości 206.720,83 zł, na przestrzeni poszczególnych miesięcy następował systematyczny wzrost sprzedaży usług ochrony na rzecz osób fizycznych. Prognozowany rozwój został potwierdzony przedłożonym do sprawy rachunkiem zysków i strat na dzień 31 grudnia 2013 r., z którego wynika, że w 2013 r. zdecydowanie zwiększył się przychód Spółki (647.900,97 zł) w porównaniu z rokiem 2012 (287.682,75 zł). Zarazem nastąpił wzrost kosztów działalności operacyjnej strony z kwoty 535.590,69 zł w 2012 r. do kwoty 941.372,86 zł na koniec 2013 r. Wzrost ten dotyczył zarówno wypłacanych wynagrodzeń dla pracowników a także wartości usług obcych z kwoty 123.258,63 zł do kwoty 249.300,93 zł w 2013 r. Zdaniem Sądu I instancji nierozstrzygnięta pozostaje wątpliwość co do rzeczywistego wpływu kosztów poniesionych przez Spółkę w celu zakupu kas fiskalnych w 2012 r., na jej kondycję finansową, w sytuacji, gdy aktywa na dzień 31 grudnia 2012 r. wyniosły 54.378 zł. Ponadto dokonana przez Sąd analiza transakcji dokonywanych na rachunku bankowym wskazuje, że rachunek ten jest zasilany regularnymi wpłatami dokonywanymi przez Prezesa Zarządu skarżącej, (kwoty od kilkuset do kilku tysięcy złotych), co czyni niejasnym faktyczny stan środków pieniężnych posiadanych przez Spółkę. Sąd I instancji wskazując na przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, określone w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: ppsa) uznał, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Spółka "B." ciągle funkcjonuje w obrocie gospodarczym, odprowadza świadczenia na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz należności na rzecz Urzędu Skarbowego. Spółka nie wykazała trudności w spłacie bieżących zobowiązań. W takich warunkach koszty sądowe, które jest obowiązana ponieść w sprawie winny być traktowane na równi z innymi zobowiązaniami, wynikającymi z prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu I instancji przedstawiona w sprawie analiza kondycji finansowej skarżącej Spółki wskazuje, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie a skarżąca jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego. Spółka z o.o. "B." zaskarżyła zażaleniem postanowienie Sądu I instancji w całości, zarzucając mu naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ppsa polegające na stwierdzeniu, że Spółka nie wykazała, iż nie posiada dostatecznych środków finansowych, pozwalających na stwierdzenie zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym wpis sądowy od skargi. Podnosząc ten zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ppsa prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a więc stosownie do treści art. 245 § 3 ppsa, obejmującego zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków i opłat sądowych lub obejmującego ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jego sytuacja majątkowa i zdolności płatnicze nie są wystarczające dla poniesienia pełnych kosztów postępowania przed sądem. W przypadku osoby prawnej oznaczać to będzie wykazanie sytuacji, w której pomimo bycia zobowiązaną na mocy generalnej zasady ponoszenia przez strony postępowania kosztów swojego w nim uczestnictwa (art. 199 ppsa), nie ma ona realnej możliwości wygospodarowania środków finansowych niezbędnych na pokrycie pełnych kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Ocenę, jakiej dokonał Sąd I instancji w związku z rozpoznaniem wniosku skarżącej o zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej - wpisu od skargi należy podzielić. Mając na uwadze okoliczności dotyczące osiągniętego przychodu, danych wynikających z bilansu i sprawozdania skarżącej wskazującego na wzrost sprzedaży świadczonych usług, stwierdzić należy, że wnioskodawczyni nie może zostać uznana za podmiot nieposiadający lub niemogący wygospodarować odpowiednich środków na poniesienie kosztów swojego uczestnictwa w postępowaniu sądowym. Tym samym Sąd I instancji po zbadaniu przedstawionych przez skarżącą dokumentów prawidłowo stwierdził, że nie wystąpiła przesłanka określona w art. 246 § 2 pkt 2 ppsa, warunkująca udzielenie skarżącej Spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niezasadne jest stanowisko skarżącej zawarte w uzasadnieniu zażalenia, dotyczące oparcia się przez Sąd I instancji przy rozpoznawaniu wniosku o domniemane, "na wyrost" prognozowane dochody Spółki. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji swoją ocenę zdolności do poniesienia kosztów sądowych skarżącej oparł o informacje zawarte we wniosku i dokumentach do niego dołączonych, zatem ocena ta obejmowała wyłącznie analizę rzeczywistego stanu majątkowego i finansowego Spółki przedstawionego przez samą skarżącą. Dokonanej oceny nie zmienia również wykazana przez wnioskującą Spółkę strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem powstaje ona wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Innymi słowy, wykazanie jedynie straty w bilansie nie przesądza automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy. Odnosząc się do argumentu skarżącej, że wpłaty dokonywane na jej konto: "są niczym innym, jak próbą ratowania Spółki", która: "aby w pełni funkcjonować musi otrzymywać pomoc finansową z zewnątrz", nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż jak trafnie zauważył Sąd I instancji, wpis sądowy w rozpoznawanej sprawie stanowi niewielką część kwoty, która jest comiesięcznie wpłacana na konto Spółki. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku, uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku, bowiem jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium finansowe. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.