II SA/Lu 619/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Ł. i T. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2012 r., nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie - w zakresie wniosku E. Ł. i T. Ł. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku postanawia oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 12 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę w niniejszej sprawie. W dniu 27 listopada 2015 r. skarżący, reprezentowani przez adwokata W. O., złożyli do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, składając jednocześnie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik skarżących podkreślił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, wskutek nagłej choroby aplikantki adwokackiej, która odpowiadała za prowadzenie czynności w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Wniosek skarżących o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Zgodnie zaś z art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być zatem oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Skarżący nie uprawdopodobnili braku swojej winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Mówiąc o winie przy uchybieniu terminu, należy wskazać, że zakres tego pojęcia obejmuje również winę osób trzecich upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności procesowej w postępowaniu. W orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Komentarz do art. 86 P.p.s.a., w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, SIP Legalis, nb. 4). Okoliczności podniesione przez pełnomocnika skarżących we wniosku o przywrócenie terminu, to jest pobyt w szpitalu aplikantki adwokackiej, która w imieniu pełnomocnika skarżących podejmowała czynności procesowe w sprawie, a także liczne obowiązki zawodowe podejmowane przez pełnomocnika skarżących osobiście w dniu 19 listopada 2015 r., nie mogą świadczyć o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu. Skoro bowiem skarżący w niniejszej sprawie reprezentowani są przez fachowego pełnomocnika, to oznacza, że kryterium braku winy w uchybieniu terminu – jak wskazano wyżej – powinno być oceniane z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności przez profesjonalnego pełnomocnika, i to niezależnie od tego, czy pełnomocnik miał dokonać danej czynności samodzielnie, czy też jej wykonanie powierzył innym osobom, nawet nieposiadającym waloru profesjonalizmu (zob. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2012 r., II OZ 2/12, CBOSA; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Komentarz..., nb. 4). Wskazać trzeba, że w sytuacji gdy pełnomocnik powierzył innej osobie wykonanie czynności procesowych ze skutkiem dla jego mocodawców, wobec których zobowiązał się do najwyższej staranności przy podejmowaniu w ich imieniu działań w sprawie sądowoadministracyjnej, oczywistym jest, że winien on jednocześnie sprawować – stosowny do okoliczności danej sprawy – nadzór nad należytą realizacją tych zadań, albowiem to jego osobę obciążać będą skutki ewentualnych nieprawidłowości powstałych przy podejmowaniu wspomnianym czynności. Niewątpliwie zatem skoro czynności te pełnomocnik skarżących mógł i – co do zasady powinien – wykonać samodzielnie, to podjęty przez niego wybór wyrażający się w zleceniu podjęcia tych działań innej osobie, rodzi określone konsekwencje w rozpoznawanej sprawy. Z powyższego wynika, że mając na względzie konieczność rozważenia zasadności złożenia w niniejszej sprawie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 12 listopada 2015 r., co do czego decyzja leżała wyłącznie w gestii skarżących, albowiem możliwość złożenia takiego wniosku stanowiła ich uprawnienie procesowe, pełnomocnik skarżących winien tak rozplanować swoją pracę oraz pracę podległych mu osób, w tym działającej w jego imieniu aplikantki adwokackiej, by zapewnić należyte, to jest zgodne z dobrze rozumianym interesem swoich mocodawców, dokonanie tej czynności. W sytuacji zatem, gdy decyzja co do ewentualnego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego przez Sąd wyroku została odłożona na ostatni dzień siedmiodniowego terminu dla dokonania opisanej czynności procesowej (art. 141 § 2 P.p.s.a.) racjonalnie i logicznie działający pełnomocnik, świadomy konsekwencji zaniechania podjęcia tej czynności dla swoich mocodawców, obowiązany był przedsięwziąć takie konieczne środki, które ograniczyłyby – w sposób adekwatny do okoliczności sprawy – niebezpieczeństwo powstania komplikacji, choćby takich jakie – w świetle wyjaśnień pełnomocnika skarżących – miały miejsce w rozpoznawanej sprawie. Należy mieć na względzie, że jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2014 r., II SA/Lu 1069/13, profesjonalny pełnomocnik strony skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, kierując się logiką i doświadczeniem zawodowym związanym z prowadzeniem spraw sądowych, winien podejmować takie działania, by zredukować możliwość powstania negatywnych konsekwencji procesowych działań związanych z uczestnictwem stron w sprawie sądowoadministracyjnej. Trudno zatem uznać za przekonujące wyjaśnień pełnomocnika skarżących, który wskazał, że z uwagi na udział przez niego w dniu 19 listopada 2015 r. w obradach [...], które to obrady trwały do godziny 21:15, w sposób obiektywny wyłączona była możliwość złożenia przez niego w niniejszej sprawie samodzielnie bądź przy pomocy innych osób wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Nie budzi wątpliwości Sądu, że rzeczą profesjonalnego pełnomocnika jest takie zorganizowanie swoich obowiązków, by przy podejmowaniu przezeń czynności procesowych zachowany został najwyższy miernik staranności wymagany od osoby zaufania publicznego, jaką jest adwokat. Ponownie należy przy tym podkreślić, że wobec pozostawienia innej osobie zadania złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w niniejszej sprawie, na pełnomocnika skarżących spoczywał obowiązek sprawowania właściwych czynności nadzorczych służących uniknięciu negatywnych dla skarżących konsekwencji procesowych zaniechania podjęcia tej czynności. Z tych względów, wobec braku przesłanek określonych w art. 86 § 1 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu.