I OW 199/15

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Ostródzkiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Ostródzie a Starostą Ostródzkim w przedmiocie wskazania organu właściwego do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu postanawia wskazać Starostę Ostródzkiego jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Działając na podstawie art. 22 § 2 K.p.a. oraz art. 4 P.p.s.a., Starosta Ostródzki wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Ostródzie a Starostą Ostródzkim przez wskazanie organu właściwego w przedmiocie likwidacji pojazdów marki: Suzuki Maruti - nr rej. [...] Keeway - nr rej [...] Daewoo Nexia - nr rej. [...] Ranault Clio - nr rej. [...] Nissan Sunny- nr rej. [...] Żuk - nr rej. [...] Mazda 626 - nr rej. [...] Fiat 126p - nr rej. [...] Volkswagen Golf- nr rej. [...] Mercedes 220D - nr rej. [...] Volkswagen Golf - nr rej. [...] Fiat 126p - nr rej. [...] Daewoo Tico - nr rej. [...] W uzasadnieniu wniosku Starosta wskazał, że w dniu 10 marca 2015 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ostródzie wpłynęło pismo Komendanta Powiatowego Policji w Ostródzie, który stwierdził, że organem właściwym do przeprowadzenia likwidacji w/w pojazdów, które uległy przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa w latach 2009-2010 na mocy postanowień Sądu Rejonowego w Ostródzie, jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ostródzie, jako organ reprezentujący interesy Skarbu Państwa w datach nabycia tych pojazdów przez Skarb Państwa. Pismem z dnia 10 kwietnia 2015 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ostródzie, na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.), przekazał pismo Komendanta Powiatowego Policji z dokumentacją Staroście Ostródzkiemu, celem załatwienia zgodnie z właściwością. W ocenie Starosty, wykonanie postanowień Sądu Rejonowego w Ostródzie, którymi stwierdzono przejście 13 pojazdów na rzecz Skarbu Państwa, należy do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. W ocenie wnioskodawcy, pomimo nowego Sygn. akt I OW 199/15 brzmienia art. 130a ust. 10f Prawa o ruchu drogowym, obowiązującego od dnia 4 września 2010 r. (ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 152, poz. 1018), starosta nie stał się organem właściwym do bycia organem egzekucyjnym w stosunku do pojazdów, których przepadek na rzecz Państwa orzekł sąd. Tak więc w nowym stanie prawnym organy skarbowe nie utraciły kompetencji do bycia organem egzekucyjnym, jako że na mocy wskazanych wyżej orzeczeń właścicielem pojazdu stał się Skarb Państwa, a nie powiat. Starosta nadmienił, że zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237), przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące organu egzekucyjnego stosuje się odpowiednio do likwidacji ruchomości, które zostały przejęte na rzecz powiatu na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Biorąc powyższe pod uwagę oraz brzmienie § 4 ust. 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia, naczelnik urzędu skarbowego pozostaje organem egzekucyjnym do likwidacji pojazdów, gdyż ich przepadku nie orzeczono na rzecz powiatu. Starosta argumentował dalej, że w poprzednim stanie prawnym art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym stanowił, że pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez osobę nieuprawnioną w terminie 6 miesięcy uznaje się za porzucony. Pojazd ten przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. W niniejszym stanie faktycznym upłynął sześciomiesięczny termin wymagany w poprzednim stanie prawnym. W odpowiedzi na wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ostródzie wniósł o wskazanie jako organu właściwego do przeprowadzenia likwidacjo przedmiotowych pojazdów Starosty Ostródzkiego. Przypomniał, że w dniu 10 marca 2015 r. wpłynęło do niego pismo Komendanta Powiatowego Policji w Ostródzie, który wskazał, że organem właściwym do przeprowadzenia likwidacji pojazdów, które uległy przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa w latach 2009-2010 na mocy postanowień Sądu Rejonowego w Ostródzie, jest Naczelnik Urzędu Skarbowego, jako organ reprezentujący interesy Skarbu Państwa w datach nabycia tych pojazdów przez Skarb Państwa. Naczelnik argumentował, że w wyniku nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, dokonanej ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018), zadania z tego zakresu wykonują starostowie jako ich zadanie własne (art. 130a ust. 5f Prawa o ruchu Sygn. akt I OW 199/15 drogowym), m. in. zabezpieczając pojazdy i kierując do sądów wnioski o nabycie ich własności (art. 130a ust. 10), wykonują orzeczenia sądów (art. 130a ust. 10f) i wydają decyzje o zapłacie kosztów przechowywania pojazdów (art. 130a ust. 10h). Podsumował, ze w aktualnym stanie prawnym zasadą jest właściwość starostów w sprawach wykonywania orzeczeń sądów o przepadku pojazdów, zgodnie z art. 130a ust. 10f Prawa o ruchu drogowym. Poprzednie regulacje zostały uchylone, zatem w braku przepisów przejściowych brak jest podstaw do ich stosowania do aktualnie rozpoznawanych spraw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają, na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.), spory o właściwość oraz spory kompetencyjne. Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). Spór o właściwość może toczyć się między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi (art. 22 § 1 K.p.a.), natomiast spór kompetencyjny między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 22 § 2 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów kompetencyjnych objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Wniosek został złożony w trakcie obowiązywania przepisu art. 130a ust. 10f ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.)., a więc po wejściu w życie noweli tego Prawa, dokonanej ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018). Samochody: Suzuki Maruti - nr rej. [...], Keeway - nr rej [...], Daewoo Nexia - nr rej. [...], Ranault Clio - nr rej. [...], Nissan Sunny - nr rej. [...], Żuk - nr rej. [...], Mazda 626 - nr rej. [...], Fiat 126p - nr rej. [...], Volkswagen Golf - nr rej. [...], Mercedes 220D - nr rej. [...], Volkswagen Golf - nr rej. [...], Fiat 126p - Sygn. akt I OW 199/15 nr rej. [...], Daewoo Tico - nr rej. [...]wyczerpują przesłanki hipotezy normy zawartej w tym przepisie. Brzmienie art. 130a ust. 10f wskazuje, że nie tylko reguluje on właściwość do spraw wszczętych po wejściu w życie noweli, ale nie ma także w jego treści przeszkód do stosowania go do stanów przeszłych. Hipoteza obejmuje wykonanie orzeczenia sądu o przepadku pojazdu. Oznacza to, że jeśli doszło do przepadku pojazdu, to właściwy jest starosta, niezależnie od tego, czy do tego usunięcia doszło przed, czy po wejściu noweli w życie. W ustawie nowelizującej z dnia 22 lipca 2010 r. zawarte są przepisy materialne, procesowe i kompetencyjne odnoszące się do orzekania przepadku i przejęcia pojazdów (art. 11 i 12) oraz przepis dotyczący kosztów przechowywania pojazdów (art. 13) - por. uzasadnienie wyroku składu siedmiu sędziów NSA z dnia 13 kwietnia 2015 r, sygn. akt I OPS 4/14, ONSA i wsa 2015/5/83). Z przepisów przejściowych ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. należy wyprowadzić jednolitą regułę właściwości wykonywania orzeczeń sądu, przyjętą w art. 103a ust. 10f Prawa o ruchu drogowym, według której, do wykonywania orzeczeń sądu o przepadku pojazdu obowiązany jest starosta. Wykonywanie orzeczeń następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy (por. postanowienie NSA z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt I OW 207/12; postanowienie NSA z dnia 7 grudnia 2012 r. sygn. akt I OW 156/12). Dodać jeszcze można, że przepisy kompetencyjne, co do zasady obowiązują od daty wejścia w życie, chyba że przepisy przejściowe wyraźnie regulują właściwość organów inaczej (por. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 5 czerwca 2000 r, sygn. akt OPS 7/00, ONSA 2000/4/139; uzasadnienie uchwały NSA z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OPS 1/12, ONSA i wsa 2012/4/60). Takiej odmiennej regulacji w zakresie wykonania orzeczeń sądu o przepadku pojazdu, przepisy przejściowe noweli, jak wynika z powyższych uwag, nie zawierają. Odnosząc się do argumentacji Starosty powtórzyć należy utrwalone stanowisko, zgodnie z którym, w razie gdy ustawa expressis verbis reguluje właściwość organów, zmiany tej właściwości nie można wyprowadzić z rozporządzenia Rady Ministrów z 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237) - patrz: cyt. postanowienie NSA z dnia 5 lutego 2013 r, sygn. akt I OW 207/12. Odnotowując kontrowersje związane z utrzymaniem, w niektórych sytuacjach, właściwości urzędu skarbowego (patrz: uchwała Sygn. akt I OW 199/15 NSA z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10; wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OPS 4/14), skonstatować należy, że po wejściu w życie noweli, do spraw z zakresu wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu, zarówno co do sytuacji nowych, jaki i tych przypadków, w których do orzeczenia przepadku pojazdu doszło przed dniem 4 września 2010 r., co do zasady właściwy jest starosta (patrz: postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OW 96/11; postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OW 152/11; postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2012 r, sygn. akt I OW 164/11). Nie można wobec tego pomocniczo posługiwać się w tym zakresie rozumowaniem dotyczącym właściwości do orzekania o kosztach dozoru za okres sprzed wejścia w życie noweli, gdy o przejęciu rozstrzygał organ skarbowy (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OPS 4/14). Zasadą jest właściwość według unormowania obecnego i z żadnych przepisów nie wynika, aby w odniesieniu do sytuacji uregulowanej w art. 130a ust. 10f miało być inaczej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.