I OZ 991/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1933/10 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi A. S. na pismo Szefa Służby Cywilnej z dnia (...) stycznia 2002 r. znak: (...) postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1933/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek A. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. S. na pismo Szefa Służby Cywilnej z dnia (...) stycznia 2002 r. znak: (...) . W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w dniu 13 października 2010 r. do Sądu wpłynęła skarga A. S. na "stanowisko, decyzję, inny akt czy, czynności lub bezczynność Szefa Służby Cywilnej w przedmiocie konkursu na stanowisko Biura Dyrektora Generalnego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów – konkurs (...) zawarte w piśmie z dnia 14 marca 2001 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminie do wniesienia tej skargi. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że Sąd Okręgowy w Warszawie XXI Wydział Pracy wydał w dniu 28 lipca 2010 r. wyrok w sprawie XXI Pa 165/10, w którym wywiódł, iż prawidłowość przeprowadzenia konkursu i jego wynik ...rozpatrywane być mogą wyłącznie przez sądy administracyjne " czyli, że w sprawie nie był i nie jest właściwym sąd powszechny tylko był i jest sąd administracyjny. Skarżący podkreślił, że w pismach organu brak jest stosownych pouczeń o możliwości wniesienia skargi na wynik postępowania konkursowego, terminie do jej wniesienia oraz wniosku o przywróceniu terminu. Zatem, w ocenie skarżącego nie doszło do uchybienia terminowi, a tym bardziej brak jest winy skarżącego w uchybieniu terminu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub ewentualne oddalenie. Zarządzeniem z dnia 25 lutego 2011 r. zobowiązano pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu do wskazania jakiego aktu prawnego dotyczy wniesiona skarga lub też w wydaniu jakiego rozstrzygnięcia organ pozostaje w bezczynności i jednocześnie zobowiązano do wykazania, że został wyczerpany tryb postępowania administracyjnego przed wniesieniem skargi w terminie 14 dni pod rygorem zawieszenia postępowania. Pismem 17 lutego 2011 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że "głównym przedmiotem zaskarżenia jest rozstrzygnięcie Szefa Służby Cywilnej zawarte w piśmie z dnia (...) stycznia 2002 r. ( sygn. (...)) w przedmiocie zarządzenia ponownego konkursu z uwagi na naruszenie zasad prowadzenia konkursu. Kolejnym zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2011 r. wezwano do wskazania w terminie 7 dni kiedy dowiedział się o treści uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 28 lipca 2010 r. sygn. akt XXI Pa 165/10, daty otrzymania pisma Szefa Służby Cywilnej z dnia (...) stycznia 2002 r. znak: (...) W dniu 22 września 2011 r. wpłynęła odpowiedź pełnomocnika skarżącego na powyższe. Pełnomocnik wskazał, że zgodnie z oświadczeniem skarżącego wyrok Sądu Okregowego w Warszawie z dnia 28 lipca 2010 r., sygn. akt XXI Pa 165/10 wraz z uzasadnieniem został przesłany skarżącemu na jego wniosek pismem z dnia 27 sierpnia 2010 r. Skarżący nie jest w stanie jednak podać konkretnej daty doręczenia wyroku. Pełnomocnik skarżącego poinformował również, że z uwagi na znaczny upływ czasu skarżący nie jest w stanie ustalić a tym samym podać dokładnej daty otrzymania pisma Szefa Służby Cywilnej z dnia (...) stycznia 2002 r. (...). Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż w niniejszej sprawie z akt sprawy wynika, że skarżący nie dochował terminu do wniesienia skargi. Okoliczność tę można w rozpatrywanej sprawie stwierdzić mimo braku dowodu doręczenia skarżonego pisma skarżącemu, dokonując zestawienia dat tj. daty podjęcia zaskarżonego pisma przez organ i daty wniesienia skargi przez skarżącego. Zaskarżone przez skarżącego pismo zostało wydane przez organ w dniu (...) stycznia 2002 r., natomiast skarga została wniesiona w dniu 14 września 2010 r. Skarżący nie kwestionuje przy tym, że pismo z dnia (...) stycznia 2002 r. zostało mu doręczone ( pismo skarżącego z dnia 2 listopada 2010 r. k.13) Dalej Sąd pierwszej instancji wskazał, iż dokonując oceny spełnienia formalnych warunków wniosku należy wskazać, że skarżący wnosząc skargę wraz z wnioskiem do Sądu za pośrednictwem organu, którego działanie skarży spełnił przesłankę wynikającą z przepisu art. 87 § 3 i 4 P.p.s.a. Na podstawie zgromadzonych akt sprawy nie sposób jednak ustalić, czy wniosek ten nie jest spóźniony, tj. nie został złożony po upływie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu ( art. 87 § 1 P.p.s.a). Niewątpliwie natomiast można, stwierdzić, iż wniosek został złożony po upływie ponad roku od uchybionego terminu, a to stosownie do art. 87 § 5 P.p.s.a oznacza , iż jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w wyjątkowym przypadku. W ocenie Sądu pierwszej instancji wyjątkowa sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Wskazane przez skarżącego okoliczności nie mogły być uznane za "wyjątkowy przypadek", o którym mowa w art. 87 § 5 P.p.s.a. W niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony po upływie ponad ośmiu lat, a więc ze znacznym przekroczeniem roku od uchybienia terminu do wniesienia skargi, a ponadto wnioskodawca nie wskazał wyjątkowych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przywrócenia terminu, Z tego tez względu Sąd pierwszej instancji uznał, iż przedmiotowy wniosek podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalny. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. S. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania tj. art. 88 oraz art. 87 § 5 P.p.s.a. poprzez błędne uznanie w okolicznościach niniejszej sprawy, że złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest niedopuszczalny i jako taki podlega odrzuceniu. W motywach zażalenia wskazał, iż jako uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżący wskazał na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie XXI Wydział Pracy z dnia 28.07.2010 r. (sygn. akt: XXI Pa 165/10), w którym sąd orzekł, że prawidłowość przeprowadzenia konkursu i jego wynik mogą być rozpatrywane wyłącznie przezsądy administracyjne. Mając powyższe na uwadze oraz biorąc pod uwagę brak wcześniejszego pouczenia skarżącego o możliwości oraz sposobie zaskarżenia rozstrzygnięć konkursowych do sądu, skarżący w zakreślonym w art. 87 §1 P.p.s.a. terminie złożył powyższy wniosek o przywrócenie terminu. W trakcie postępowania skarżący wskazał, że głównym przedmiotem zaskarżenia jest rozstrzygnięcie Szefa Służby Cywilnej zawarte w piśmie z dnia (...) stycznia 2002 r. (sygn.: (...)) w przedmiocie zarządzenia ponownego konkursu. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego, zgodnie z jego oświadczeniem, podniósł, że skarżący nie jest w stanie podać dokładnej daty doręczenia powyższego pisma. Wyjaśnił jednocześnie, że dokładna data doręczenia powinna wynikać z akt postępowania konkursowego nr (...) i (...), do przedłożenia których zobowiązany został przez sąd Szef Służby Cywilnej. Ponadto pełnomocnik skarżącego wskazał, że wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 28.07.2010 r. został skarżącemu przesłany pismem sądu z dnia 27.08.2010 r. i podniósł niemożliwość podania dokładnej daty jego doręczenia. W związku z tym fakt, iż na podstawie akt sprawy nie sposób ustalić, czy wniosek skarżącego nie jest spóźniony nie uzasadniał wydania przez WSA postanowienia o odrzuceniu wniosku. W takiej sytuacji sąd zobligowany jest do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie skarżącego wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ustawowym siedmiodniowym terminie liczonym od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jak zostało wyżej wskazane, wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 28.07.2010 r. został przesłany skarżącemu dopiero pismem z dnia 27.08.2010 r. Oznacza to, że do zachowania terminu, doręczenie skarżącemu przedmiotowego wyroku do wiadomości powinno nastąpić najwcześniej w dniu 07.09.2010 r. Biorąc pod uwagę brak jednolitego czasu doręczania przesyłek poleconych, przy jednoczesnym braku informacji dotyczącej daty nadania oraz możliwości dwukrotnego awizowania przesyłki przed jej odbiorem, zachowanie przez skarżącego terminu do wniesienia przedmiotowego wniosku tj. otrzymanie ww. wyroku najwcześniej w dniu 07.09.2010 r. należy uznać zdaniem skarżącego za uprawdopodobnione. Za uprawdopodobniony, w okolicznościach niniejszej sprawy, należy zdaniem skarżącego uznać również brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi do WSA. W tym zakresie, czego nie kwestionował WSA w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, aktualne pozostają twierdzenia skarżącego dotyczące braku stosownych pouczeń skarżącego o możliwości i prawie zaskarżania przebiegu oraz wyniku postępowania konkursowego do sądów administracyjnych. Skarżący na żadnym etapie postępowania nie został pouczony o możliwości oraz terminie złożenia skargi do WSA, a tym bardziej o terminie i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania ww. czynności. Skarżący wskazał również na niedopuszczalność poczynionego przez WSA domniemania, że wniosek został złożony po upływie ponad roku od uchybionego terminu. W ocenie pełnomocnika skarżącego do zastosowania art. 87 § 5 P.p.s.a. niezbędne jest ustalenie przez sąd konkretnej daty upływu uchybionego terminu. Wyprowadzone przez WSA z daty sporządzenia pisma organu w dniu 23.01.2002 r. oraz daty wniesienia skargi w dniu 14.09.2010 r. domniemanie, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie ponad ośmiu lat nie może być podstawą do zastosowania wobec skarżącego surowszej przesłanki oceny dopuszczalności przywrócenia terminu z ograniczeniem do przypadków wyjątkowych. Fakt niekwestionowania przez skarżącego okoliczności doręczenia pisma z dnia 23.01.2002 r. nie może obciążać skarżącego. Skarżący nie jest bowiem w stanie podać konkretnej daty doręczenia, która powinna wynikać z akt konkursowych. Z uzasadnienia skażonego postanowienia nie wynika nawet, aby sąd ustalił na podstawie akt konkursowych daty nadania ww. pisma do skarżącego. Pozostawiając powyższe rozważania, pełnomocnik skarżącego podniósł, że dla zastosowania normy art. 87 § 5 P.p.s.a. konieczne jest ustalenie konkretnej daty uchybienia terminu. Tym samym brak takiego ustalenia wyklucza możliwość uznania wniosku o przywrócenie terminu za niedopuszczalny w rozumieniu art. 87 § 5 P.p.s.a. i jego odrzucenia na podstawie art. 88 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zarazem łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 P.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Ponadto zgodnie z art. 87 §5 P.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił pismo Szefa Służby Cywilnej z dnia (...) stycznia 2002 r. w przedmiocie konkursu na stanowisko Dyrektora Generalnego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Sąd pierwszej instancji uznał, iż złożenie skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia po upływie ośmiu lat od wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia stanowi uchybienie terminu określonego w art. 87 §1 P.p.s.a. Wbrew jednak temu stanowisku skarżący podniósł, iż przyczyna uchybienia terminu w niniejszej sprawie ustała w dniu 28 lipca 2010 r. tj. w momencie wydania przez Sąd Okręgowy w Warszawie wyroku ustalającego właściwość sądów administracyjnych dla zbadania prawidłowości przeprowadzenia zaskarżonego konkursu i jego wyniku. Skarżący nie był przy tym w stanie podać dokładnej daty doręczenia przedmiotowego wyroku, jednak powołał się na fakt, iż wyrok ten został mu przesłany dopiero pismem z dnia 27 sierpnia 2010 r., co przy braku możliwości określenia dokładnego czasu doręczenia przesyłek poleconych przy możliwości ich dwukrotnego awizowania może - jego zdaniem - uprawdopodabniać brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 P.p.s.a., umożliwiający przywrócenie terminu po upływie roku od uchybienia temu terminowi. Ustawa nie określa co należy rozumieć pod pojęciem "przypadek wyjątkowy", pozostawiając to uznaniu Sądu. Należy przyjąć że są to nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2008 r., s. 197). Rozpoznając taki wniosek o przywrócenie terminu należy wyważyć argumenty wspierające wniosek i argumenty przemawiające za stabilizacją sytuacji ugruntowanej przez upływ czasu, a powstałej w następstwie niedokonania czynności procesowej w terminie oraz ustalić, czy przedstawione we wniosku argumenty uzasadniają, że w sprawie zachodzi przypadek, który można uznać za wyjątkowy. Należy przy tym podkreślić, iż pojęcie wyjątkowego przypadku jest wprawdzie pojęciem niedookreślonym, jednakże należy je wykładać ścieśniająco, w przeciwnym razie oznaczałoby to obowiązek przywrócenia terminu w niemalże każdym przypadku (por. postanowienie NSA z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt II OZ 961/06, niepublikowane). Należy podzielić argumentację Sądu pierwszej instancji, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został w niniejszej sprawie złożony po upływie ośmiu lat od uchybionego terminu. Co prawda w trakcie postępowania skarżący podnosił, iż przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała w dniu 28 lipca 2010 r., a nie po doręczeniu pisma Szefa Służby Cywilnej z dnia (...) stycznia 2002 r., jednak skarżący nie podał we wniosku żadnej wyjątkowej przyczyny w rozumieniu art. 87 §5 P.p.s.a., wskazującej, iż ponad ośmioletnie uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. Na podstawie zgromadzonych w niniejszej sprawie akt nie sposób bowiem ustalić, czy wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie nie jest spóźniony, tj. czy nie został złożony po upływie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił tego faktu. W tej sytuacji jedynie wystąpienie "wyjątkowego przypadku" uzasadniałoby przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Tymczasem jak wynika z akt sprawy skarżący już w 2001 r. składał odwołania od wyników zaskarżonego konkursu, a w październiku 2001 r. wniósł pozew przeciwko Szefowi Służby Cywilnej do Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Tak więc od momentu doręczenia pisma Szefa Służby Cywilnej z dnia (...) stycznia 2002 r. skarżący odwoływał się od zawartego w nim rozstrzygnięcia i trudno byłoby w tej sytuacji przyjąć, iż bez swej winy nie złożył skargi w niniejszej sprawie w ustanowionym w art. 86 §1 P.p.s.a. terminie. Również brak znajomości daty doręczenia powołanego w skardze wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 28 lipca 2010 r. nie może przemawiać za występowaniem w niniejszej sprawie "wyjątkowego przypadku" w rozumieniu art. 87 §5 P.p.s.a., gdyż konsekwencje tego obciążają skarżącego i nie mogą powodować przerzucenia na Sąd obowiązku uprawdopodobnienia zachowania przez niego terminu do wniesienia skargi. Reasumując, wniosek skarżącego został złożony z przekroczeniem roku od uchybienia terminu do wniesienia skargi i skarżący nie wskazał wyjątkowych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przywrócenia tego terminu. W tej sytuacji uznać należy, iż wniosek ten podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny (por. postanowienia NSA z dnia 22 stycznia 2009 roku, II OZ 26/09; z dnia 28 listopada 2008 roku, II OZ 1258/08; z dnia 27 października 2008 roku, I FZ 398/08; z dnia 16 października 2008 roku, II FZ 442/08; z dnia 3 września 2008 roku, I FZ 350/08, źródło: orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.