I OSK 2119/20

SENTENCJA Dnia 25 listopada 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta [...] o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 października 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 194/19 w sprawie ze skargi ze skargi A. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie wypłaty odszkodowania postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 października 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 194/19: 1. zobowiązał Prezydenta Miasta [...] do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego A. S. z dnia 31 sierpnia 2018 r. i 3 września 2018 r. w przedmiocie wypłaty odszkodowania w terminie 1 miesiąca od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 3. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. S.. Pismem z dnia 21 września 2020 r. Prezydent Miasta [...] wniósł o zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 30 sierpnia 2019 r. rozpoznał wniosek A. S. z dnia 31 sierpnia 2018 r. oraz 3 września 2018 r. dotyczący ustalenia i wypłaty odszkodowania i wydał w sprawie rozstrzygnięcie. A. S. był w tym postępowaniu uznany przez organ za stronę postępowania. Następnie Wojewoda [...] decyzją częściową z dnia [...] maja 2020 r. umorzył postępowanie odwoławcze w części dotyczącej odwołania złożonego przez A. S. od ww. decyzji, ponieważ, zdaniem Wojewody, nie mógł on być traktowany jako strona w tej sprawie. Na wymienioną decyzję Wojewody [...] oraz decyzję końcową z dnia [...] maja 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. (w zakresie odwołania złożonego przez pozostałe strony A. Ś., A. P. i P.S.), skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył A. S. i E. S., reprezentowana przez A. S.. W tym stanie rzeczy zostało poddane w wątpliwość prawo A. S. wynikające z art. 50 § 1 p.p.s.a., opierające się na jego statusie strony w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed Prezydentem Miasta [...]. O tym, że skargę na przewlekłość postępowania czy też bezczynność organu, może złożyć tylko strona, świadczy także sama treść art. 37 k.p.a., przewidującego prawo wniesienia ponaglenia przez stronę w przypadku przewlekłości lub bezczynności. Wobec powyższego, zdaniem organu, zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania przez Sąd z urzędu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., bowiem obecnie wynik niniejszego postępowania zależy od postępowania zainicjowanego skargą na decyzję częściową Wojewody [...] z dnia [...] maja 2020 r. umarzającą postępowanie odwoławcze w części dotyczącej odwołania złożonego przez A. S.. W przypadku ostatecznego uznania w prowadzonym postępowaniu sądowoadministracyjnym, iż A. S. nie jest stroną w sprawie znak [...], zasadnym będzie oddalenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej (art. 173 § 2 p.p.s.a.), pozbawionej usprawiedliwionych podstaw, z uwagi na to, że zaskarżenie wyroku sądu wojewódzkiego przez wskazanie określonych podstaw kasacyjnych jest ściśle związane z interesem prawnym wnoszącego skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o zawieszenie postępowania nie jest zasadny. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), "p.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Powyższy przepis ma zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. W rozpoznawanej sprawie przyczyną zawieszenia postępowania, według twierdzeń organu, miałaby być okoliczność, że obecnie przed sądem administracyjnym zawisła sprawa ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2020 r. umarzającą postępowanie odwoławcze w części dotyczącej złożonego przez niego odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r, a którą to decyzją Kolegium odmówiło A. S. przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, będącym z kolei w niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu pod kątem przewlekłości. Zdaniem bowiem wnioskodawcy, ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Kolegium dokonana przez sąd administracyjny co do kwestii przymiotu strony A. S. będzie miała bezpośredni wpływ na ocenę dopuszczalności skargi kasacyjnej wniesionej przez niego w niniejszej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższa okoliczność, wbrew stanowisku organu, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. dającego podstawę do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Wskazać bowiem należy, że w myśl art. 173 § 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną może wnieść strona. W uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt OPS 1/04 (ONSAiWSA z 2005 r., z. 4, poz. 62) wyjaśniono, że Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, może z urzędu badać, czy skarga została wniesiona przez stronę. W sytuacji gdy skarga kasacyjna pochodzi od osoby traktowanej przez Sąd I instancji jako strona (osoba ta została dopuszczona do udziału w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym i brała udział w tym postępowaniu jako strona), wymaga rozstrzygnięcia kwestia, czy w rozpoznawanej sprawie osoba ta może być stroną z uwagi na własny interes prawny. Okoliczność, że Sąd I instancji dopuścił taką osobę do udziału w postępowaniu sądowym nie przesądza sama przez się o posiadaniu przez tę osobę statusu strony. Ocena, że osoba taka nie miała i nie ma statusu strony prowadzi do oddalania skargi kasacyjnej z tego tylko powodu, co oznacza, że zarzuty podniesione w skardze kasacyjne nie mogą być rozpoznawane. W realiach niniejszej sprawy, powyższe oznacza, że rozpoznając skargę kasacyjną A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 października 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 194/19, Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu zbada w pierwszej kolejności, czy pochodzi ona od strony postępowania. Ocena statusu strony wnoszącego skargę kasacyjną nie jest więc w przedmiotowej sprawie zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., lecz stanowi samodzielną kompetencję Sądu Kasacyjnego rozpoznającego tę skargę. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł potrzeby zawieszania niniejszego postępowania i na podstawie art. art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.