III SAB/Gl 175/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" w B. na bezczynność Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. dotyczącą odwołania od decyzji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ruchu zakładu górniczego oddala skargę. UZASADNIENIE Pismem z [...] r., "A" z siedzibą w B. (dalej: strona skarżąca,) wniosło za pośrednictwem Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. (dalej: organ) skargę na bezczynność tego organu w załatwieniu odwołania z [...] r. wniesionego m.in. od decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w G. z [...] r., znak: [...], Idz. [...], zmieniającej decyzję zatwierdzającą "Plan ruchu odkrywkowego zakładu górniczego "[...]", położonego na części działki ewidencyjnej nr [...] oraz na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości G., gmina L., powiał [...], województwo [...], z terminem obowiązywania do dnia [...] r.“, W skardze strona skarżąca podniosła, że organ zaniechał wydania i doręczenia orzeczenia oraz wniosła o bezzwłoczne doręczenie wydanej decyzji lub postanowienia. Ze skargi wynikało, że organ podobnie postępuje w przypadku odwołań od innych rozstrzygnięć Dyrektora Urzędu Górniczego w G.. Strona skarżąca wskazała na potrzebę wyeliminowania z obrotu prawnego m.in. ww. decyzji organu z [...] r., ponadto wniosła o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania wg norm przepisanych. Pismem z [...] r., strona skarżąca jednocześnie, zwróciła się do organu o niezwłoczne wydanie i doręczenie orzeczenia (decyzji lub postanowienia), w związku z wniesionym odwołaniem z [...] r. Organ odpowiadając na zarzuty podniesione w skardze wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że zarzuty są nieuzasadnione. W szczególności wskazał, że zgodnie z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, z późn. zm., dalej: k.p.a. ), załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Dalej wyjaśnił, że odwołanie skarżącego z [...] r od decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w G. z [...] r., znak: [...], Idz. [...], zmieniającej decyzję zatwierdzającą "Plan ruchu odkrywkowego zakładu górniczego "[...]", położonego na części działki ewidencyjnej nr [...] oraz na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości G., gmina L., powiat [...], województwo [...]", wpłynęło do Wyższego Urzędu Górniczego w dniu [...] r. przy piśmie Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego z dnia [...] r., znak: [...], Idz. [...]. Dalej wskazał, że od dnia 31 marca 2020 r. zaczął obwiązywać art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm.), przewidujący m.in. w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii z powodu COVID zawieszenie biegu terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych oraz w postępowaniach administracyjnych. W myśl art. 15zzs ust. 10 tej ustawy, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organów, prowadzących postępowanie, do powiadamiania stron lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosowało się (art. 15zzs ust. 10 pkt 1 cyt. ustawy) oraz nie wymierzało się kar, grzywien ani nie zasądzało się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (art. 15zzs ust. 10 pkt 2 cyt. ustawy). Zaś zaprzestanie przez organ, prowadzący postępowanie w ww. okresie, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia praw strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 15zzs ust. 11 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych). Jednocześnie czynności dokonane przez organ w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii w postępowaniach administracyjnych są skuteczne (art. 15 zzs ust. 7 cyt. ustawy). Ponadto przypomniał, że zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. poz. 491, ze zm.), od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej obowiązuje stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Wyżej wskazany art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, został na podstawie art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, ( Dz. U. poz. 875) uchylony z dniem 16 maja 2020 r. Zgodnie z art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Z kolei, stosownie do art. 68 ust. 7 cyt. ustawy, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Powyższe oznacza, że termin rozpatrzenia odwołania skarżącego "A" rozpoczęty w dniu [...] r., a zawieszony na mocy art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych od dnia 31 marca 2020 r., zaczął biec dalej od dnia 25 maja 2020 r. Rozstrzygnięcie sprawy zainicjowanej odwołaniem z dnia [...] r. nastąpiło postanowieniem Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r., znak: [...], Idz. [...]. Odwołanie zostało więc rozpatrzone przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., mając na uwadze art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COYłD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz art. art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Skoro odwołanie zostało rozpatrzone w terminie, skarga jest nieuzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Wskazać także należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W świetle przepisu art. 37 § 1 k.p.a. przyjmuje się, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wnosząc do organu administracji publicznej żądanie określonej treści, strona może domagać się rozstrzygnięcia o swoich prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa, przy zachowaniu ogólnych zasad regulujących problematykę terminów załatwiania spraw administracyjnych. Należy podkreślić, że dla stwierdzenia stanu bezczynności nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich przyczyn akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym lub też niezawinionym brakiem działania organu, przy czym okoliczności te mogą mieć znaczenie w razie rozstrzygania przez sąd o konieczności zastosowania oraz skali środków mających dyscyplinować organ przed popadaniem w powyższy stan na przyszłość. Argumentacja organu w przedmiotowej sprawie nie usprawiedliwia zatem braku wydania decyzji (korzystnej bądź niekorzystnej dla strony) w ustawowym terminie i przedłużania terminu zakończenia sprawy ponad rozsądne granice. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, w świetle przedstawionych na wstępie okoliczności faktycznych, nie ulega wątpliwości, że organ w przedmiotowej sprawie nie dopuścił się bezczynności, bowiem w szczególnych okolicznościach wywołanych pandemią i w zgodzie z obowiązującymi i przywołanymi przepisami prawa, rozpatrzył odwołanie skarżącego w możliwie najkrótszym terminie. W szczególności z akt sprawy wynika, że postępowanie zainicjowane odwołaniem skarżącego z [...] r. zostało zakończone wydaniem przez organ postanowienia z [...] r. stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, przy czym postanowienie to podlega odrębnemu zaskarżeniu o czym strona skarżąca została pouczona. Organ wyjaśnił, a akta sprawy to potwierdzają, że odwołanie od decyzji z [...] r. otrzymał [...] r. W orzecznictwie przyjmuje się, że termin do rozpatrzenia odwołania rozpoczyna bieg od dnia otrzymania przez organ II instancji odwołania wraz z aktami administracyjnymi (zob. np. wyrok NSA z 3 stycznia 2012 r., I OSK 111/11, LEX nr 1111757). Miesięczny termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym, w przeciwieństwie do terminów załatwiania spraw przed organami pierwszej instancji, nie jest terminem maksymalnym. W postępowaniu odwoławczym należy bowiem załatwić sprawę "w ciągu miesiąca", a nie, jak to przyjęto w odniesieniu do spraw rozstrzyganych w pierwszej instancji, "nie później" niż w ciągu miesiąca, i to niezależnie od tego, czy sprawa wymaga postępowania wyjaśniającego i czy jest szczególnie skomplikowana. Tymczasem od 31 marca 2020 r. zaczął obowiązywać art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm.), przewidujący m.in. w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii z powodu COVID zawieszenie biegu terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych oraz w postępowaniach administracyjnych. W myśl art. 15zzs ust. 10 ww. ustawy, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organów, prowadzących postępowanie, do powiadamiania stron lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosowało się (art. 15zzs ust. 10 pkt 1 cyt. ustawy) oraz nie wymierzało się kar, grzywien ani nie zasądzało się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (art. 15zzs ust. 10 pkt 2 cyt. ustawy). Zaś zaprzestanie przez organ, prowadzący postępowanie w ww. okresie, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia praw strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 15zzs ust. 11 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych). Jednocześnie czynności dokonane przez organ w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii w postępowaniach administracyjnych są skuteczne (art. 15 zzs ust. 7 cyt. ustawy). Ponadto, zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. (Dz.U. poz. 491, ze zm.), od 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej obowiązuje stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Powołany wyżej przepis art. 15 zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, został na podstawie art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) uchylony z dniem 16 maja 2020 r. Zgodnie z art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Z kolei, stosownie do art. 68 ust. 7 cyt. ustawy, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Powyższe oznacza, że termin rozpatrzenia odwołania "A" z [...] r., które organ otrzymał [...] r., a zawieszony na mocy art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych od dnia 31 marca 2020 r., zaczął biec dalej od dnia 25 maja 2020 r. (24 maja 2020 r. przypadał w niedzielę). Rozstrzygnięcie sprawy zainicjowanej odwołaniem z [...] r. nastąpiło postanowieniem Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. Odwołanie zostało zatem rozpatrzone przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z zachowaniem miesięcznego terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a., mając na uwadze art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz art. art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, a wydane rozstrzygnięcie może być przedmiotem kontroli Sądu w odrębnym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.