I C 48/24

<p>Sygn. akt I C 48/24</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 16 kwietnia 2024 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny:<br/>Przewodniczący: sędzia Tadeusz Kotuk<br/>Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Szymańska</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2024 r. w <span class="anon-block">G.</span> sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> przeciwko <span class="anon-block">P. B.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I.  oddala powództwo;</p> <p>II.  zasądza od powoda <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz pozwanego <span class="anon-block">P. B.</span> kwotę 5.417 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Sygn. akt I C 48/24</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Stan faktyczny</strong> </p> <p>W dniu 19 marca 2008 r. strony zawarły umowę kredytową, która na mocy wyroku sądowego z 2021 r. została uznana za nieważną, skutkiem czego zasądzono na rzecz kredytobiorcy 203.970,45 zł. Wyrok uprawomocnił się w 2023 r. W/w kwotę bank zapłacił pozwanemu.</p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">O.</span> ści bezsporne</em> </p> <p>Kredytobiorca osobiście podpisanym pismem z dnia 16 maja 2023 r. złożył bankowi oświadczenie o potrąceniu. Przedstawił do potrącenia przysługujące mu wierzytelności: z tytułu świadczeń spełnionych z tytułu nieważnej umowy za okres od kwietnia 2021 r. do kwietnia 2023 r. (40.533,17 zł), prowizji i opłaty pobranych przez bank w związku z zawarcie umowy (1.269,02 zł oraz 507,61 zł), wskazując jednocześnie, że powyższe potrącenie prowadzi do umorzenia wierzytelności banku w zakresie żądania zwrotu kapitału wypłaconego kredytu.</p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">D.</span> ód: pismo z 16 maja 2023 r., k. 61</em> </p> <p>Pełnomocnik banku (adwokat <span class="anon-block">M. B.</span>) pismem z dnia 26 czerwca 2023 r. zakwestionowała skuteczność potrącenia twierdząc m.in., że wierzytelność kredytobiorcy nie jest wymagalna, bo nie wystosowano wcześniej wezwania do zapłaty.</p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">D.</span> ód: pismo z 26 czerwca 2023 r., k. 65-66</em> </p> <p>Pozwany pismem z dnia 21 lipca 2023 r. nie zgodził się ze stanowiskiem pełnomocnika banku.</p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">D.</span> ód: pismo z 21 lipca 2023 r., k. 62</em> </p> <p>Pismem z dnia 23 października 2023 r. pełnomocnik banku ponownie zakwestionował skuteczność potrącenia, przyznał jednocześnie, że z kwotowego porównania wzajemnych wierzytelności bezspornie pozwanemu przysługuje wierzytelność (nadwyżka) w kwocie 56.058,76 zł.</p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">D.</span> ód: pismo z 23 października 2023 r., k. 68-69</em> </p> <p>Dwoma pismami z dnia 27 listopada 2023 r. pełnomocnik pozwanego ponowił oświadczenie o potrąceniu i wezwał bank do zapłaty wszystkich przysługujących mu przeciwko bankowi wierzytelności.</p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">D.</span> ód: pisma z 27 listopada 2023 r., k. 63, 64</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Ocena dowod ów</strong> </p> <p>Wymienione wyżej dowody z dokumentów prywatnych nie były kwestionowane co do autentyczności i wartości dowodowej.</p> <p> <strong> <!-- -->Kwalifikacja prawna</strong> </p> <p>Ocena zasadności części powództwa pozostałego do rozpoznania (punkt I. petitum pozwu) ma charakter czysto prawny.</p> <p>Zdaniem Sądu oświadczenie o potrąceniu złożone przez pozwanego powodowi w dniu 16 maja 2023 r. było skuteczne, gdyż wyraźne przedstawienie określonych wierzytelności do potrącenia zawiera w sobie dorozumianą wolę postawienia ich w stan wymagalności, w szczególności jeżeli jest składane osobiście przez osobę nie będącą profesjonalnym prawnikiem i taka właśnie interpretacja ustalonych faktów ma umocowanie przy zastosowaniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 60)">art. 60 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65 § 1 k.c.</a> Można więc stwierdzić, że to oświadczenie woli miało podwójny skutek, pierwszy – potrącenie (wyrażony <em> <!-- -->expressis verbis</em>) i drugi – <em> <!-- -->per facta concludentia</em> – obejmujący postawienie wierzytelności w stan wymagalności, czyli wezwania do ich spełnienia przez adresata (niezwłocznie – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a>).</p> <p>Jedynym skutkiem takiej interpretacji jest to, że potrącenie nie miało mocy wstecznej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 499)">art. 499</a> zd. drugie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a>), lecz należało przyjmować jego skuteczność <em> <!-- -->ex post</em>, tj. z bezskutecznym upływem terminu do spełnienia wierzytelności. Można więc z pewnością przyjąć, że oświadczenie o potrąceniu wywołało skutek przed sporządzeniem przez bank odpowiedzi je kwestionującej, czyli przed dniem 26 czerwca 2023 r., a więc dobre kilka miesięcy przed wniesieniem pozwu.</p> <p>Marginalnie już tylko można zauważyć, że poprawnie umocowany (w tym: do czynności materialnoprawnych) pełnomocnik kredytobiorcy (por. 107-108) złożył w odpowiedzi na pozew zarzut potrącenia i gdyby nie uznanie przez sąd, że skutek potrącenia nastąpił już wcześniej, byłoby ono także w pełni skuteczne (tym bardziej, że w listopadzie 2023 r. bank został wezwany do zapłaty – w tym przypadku skutek tego zarzutu byłby więc wsteczny (tj. z dniem 29 lub 30 listopada 2023 r., a więc także poprzedzającym datę wniesienie pozwu).</p> <p>Reasumując, roszczenie banku o zwrot wypłaconego kapitału już w chwili wniesienia pozwu nie istniało, gdyż zostało wcześniej umorzone na skutek potrącenia, czyli w wyniku zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498)">art. 498 k.c.</a>, co skutkowało oddalenie powództwa na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410)">art. 410 k.c.</a>, gdyż pozwany nie jest bezpodstawnie wzbogacony, i na podstawie tych przepisów powództwo oddalono (punkt I.).</p> <p> <strong> <!-- -->Koszty</strong> </p> <p>Powód jest stroną przegrywającą proces w całości, stąd zasądzono na rzecz jego przeciwnika należne koszty w odsetkami, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>, na które składa się: opłata za czynności adwokackie w stawce minimalnej (5.400 zł, § 2 pkt 6 rozp. MS z dnia 22/10/2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, ze zm.), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) punkt II sentencji. Sprawa nie była skomplikowana, obszerna dowodowo lub co do nakładu pracy stron i ich pełnomocników.</p> <p>Nie stwierdzono, aby powód uczestniczył w przedprocesowych próbach rozwiązania sporu w złej wierze, skoro opierał się na stanowisku swojego pełnomocnika będącego profesjonalnym prawnikiem (adwokat <span class="anon-block">M. B.</span>). Wadliwość tego poglądu ujawniła się dopiero po rozpoznaniu sprawy przez niezależny i niezawisły sąd. Reasumując, nie miał w sprawie zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 45816)">art. 45816 k.p.c.</a> </p> </div>