III FZ 731/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SAB/Lu 1/21 odrzucające skargę J. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SAB/Lu 1/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę J. P. (dalej: skarżący) na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Białej Podlaskiej w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. Stan sprawy przedstawia się następująco: W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z dnia 18 czerwca 2021 r. T. P. - pełnomocnik skarżącego została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia. Doręczenie wezwania nastąpiło w dniu 25 czerwca 2021 r. do rąk dorosłego domownika - skarżącego. Termin na uiszczenie wpisu upływał z dniem 2 lipca 2021 r. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę skarżącego, ponieważ uznał, że wpis od skargi został uiszczony w dniu 5 lipca 2021 r., a zatem z uchybieniem wymaganego terminu. Sąd wskazał przy tym, że uiszczenie wpisu od skargi po terminie jest równoznaczne z jego nieuiszczeniem (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 302/12). Odpis zaskarżonego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 14 września 2021 r. Na powyższe postanowienie, w ustawowym terminie, pełnomocnik skarżącego złożyła zażalenie. W piśmie tym pełnomocnik wskazała, że w dniu 2 lipca 2021 r. dokonała czterech wpłat wpisu sądowego w łącznej kwocie 409 zł za sprawy: 1) o sygn. akt III SAB/Lu 11/21 - 100 zł; 2) o sygn. akt III SAB/Lu 11/21 - 100 zł; 3) o sygn. akt I SAB/Lu 1/21 - 100 zł; 4) o sygn. akt I SA/Lu 244/21 - 109 zł. Pełnomocnik skarżącego podała również, że Sąd pierwszej instancji uznał trzy z czterech wpłat dokonanych przelewem w dniu 2 lipca 2021 r., a nie uznał czwartej wpłaty dokonanej tego samego dnia. Na dowód dokonanej wpłaty od wpisu sądowego w dniu 2 lipca 2021 r. pełnomocnik przedłożyła kserokopię potwierdzenia wykonanej operacji bankowej. Pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy. W myśl art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej P.p.s.a.) sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Z zastrzeżeniem wypadków wymienionych w § 2 i § 3 przewodniczący wydziału wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Przepis § 3 stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania podlegają odrzuceniu, jeżeli pomimo wezwania nie zostanie uiszczony należny wpis. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 220 § 3 P.p.s.a. został przez Sąd pierwszej instancji zastosowany przedwcześnie. Zgodnie z art. 219 § 1 P.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Z kolei art. 219 § 2 P.p.s.a. stanowi, że opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Ponadto stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) przy uiszczaniu wpisu - zarówno gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego, jak i na rachunek bankowy tego sądu - należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany oraz sygnaturę akt sądowych. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę skarżącego, ponieważ uznał, że została ona opłacona z uchybieniem wymaganego terminu, tj. w dniu 5 lipca 2021 r. Informację te Sąd ustalił na podstawie wtórnika otrzymanych zleceń płatniczych, znajdującego się na k. 25 akt sądowych. Z dokumentu tego wynika, że rachunek pełnomocnika skarżącej został obciążony z tytułu wpisu od skargi na bezczynność SKO w sprawie o sygn. akt I SAB/Lu 1/21 w dniu 5 lipca 2021 r. Co jednak istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, wraz z zażaleniem na zaskarżone postanowienie skarżąca przedłożyła potwierdzenie wykonania operacji bankowej w Banku w B.(k. 37 akt sądowych). Z dokumentu tego wynika jednoznacznie, że nadanie przelewu bankowego tytułem wpisu od skargi na bezczynność SKO w sprawie o sygn. akt I SAB/Lu 1/21 nastąpiło w dniu 2 lipca 2021 r., zaś jego księgowanie w dniu 5 lipca 2021 r. Podkreślenia przy tym wymaga, że ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że momentem mającym znaczenie dla oceny daty uiszczenia opłaty sądowej przelewem jest moment złożenia dyspozycji przez stronę, a nie dzień realizacji przelewu (czyli zaksięgowania wpłaconej kwoty pieniężnej na rachunku bankowym zleceniodawcy). Przy uiszczeniu opłaty przelewem decyduje data złożenia przez stronę zlecenia dokonania przelewu w banku lub instytucji uprawnionej do przyjmowania zleceń, pod warunkiem, że w tej dacie, a przynajmniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty istniało pokrycie tej kwoty na rachunku strony. Nie ma wówczas znaczenia to, kiedy bank lub instytucja finansowa faktycznie wykonała polecenie przelewu (por. postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 542/17, CBOSA). Celem uznania, iż datą istotną dla stwierdzenia, że wpis został uiszczony w terminie, jest data zlecenia przelewu, a nie data jego wykonania przez bank zlecającego, jest uniknięcie zamknięcia drogi sądowej w sytuacji, gdy podmiot dokonał wszystkich zależnych od siebie czynności w celu wykonania wezwania w terminie, zaś faktyczna realizacja płatności nastąpiła po terminie z przyczyn leżących wyłącznie po stronie banku (głównie ze względu na odgórnie określone pory realizacji przelewów). W takim przypadku przyjęło się uważać, że złożenie polecenia przelewu w terminie oznacza wypełnienie wezwania w terminie, jeśli strona posiadała w momencie składania zlecenia (lub najpóźniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty) odpowiednie środki na rachunku na pokrycie tej opłaty, a przelew został rzeczywiście zrealizowany (por. postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt I FZ 130/19, publik. CBOSA). Zaakcentowania w tym zakresie wymaga również uchwała NSA w składzie siedmiu sędziów z dnia 22 stycznia 2018 r., sygn. akt I FPS 3/17, w której przyjęto, że w przypadku uiszczania opłaty sądowej na rachunek bankowy właściwego sądu administracyjnego, stosownie do art. 219 § 2 zdanie pierwsze P.p.s.a., za pośrednictwem krajowej instytucji płatniczej w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1572, ze zm.), dzień przekazania środków pieniężnych tej instytucji lub jej agentowi jest równoznaczny z dniem uiszczenia opłaty, o ile doszło do uznania rachunku bankowego sądu należną kwotą. Mając na uwadze dane wynikające z dokumentu potwierdzenia wykonania operacji bankowej w Banku w B. oraz ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd pierwszej instancji przedwcześnie odrzucił skargę skarżącego z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego w terminie. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji uwzględni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w niniejszej sprawie. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.