I SA/Ke 177/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi T.G.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2020 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata J.G. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium) decyzją z [...]nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy (dalej: Burmistrza) z [...] nr [...] ustalającą T.G.K. wymiar podatku rolnego i od nieruchomości na rok 2020 pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 584 zł. Opodatkowaniem podatkiem rolnym objęto użytki rolne o powierzchni 0,53 ha fizycznego, tj. 0,4975 ha przeliczeniowego. Podatkiem od nieruchomości objęto budynek mieszkalny o powierzchni 60 m2, zwolniony na podstawie uchwały nr VIII/44/2019 Rady Miejskiej w Stopnicy, budynki pozostałe o powierzchni 16,80 m2 (stawka 8,05 zł/m2) oraz grunty pozostałe o powierzchni 1100 m2 (stawka 0,30 zł/m2). W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podatniczka wskazała, że decyzję tą otrzymała 14 lutego 2020 r., w ten sposób, że została umieszczona w skrzynce pocztowej bez koperty, luzem. Zarzuciła, że rozstrzygnięcie nie odzwierciedla rzeczywistego stanu posiadania gruntów. Nie zgodziła się z okolicznością, że pod grunt zabudowaniami o powierzchni 76,8 m2 został sklasyfikowany jako pozostały w wielkości 0,11 ha. Kolegium powołując art. 144 § 1 Ordynacji podatkowej wyjaśniło, że przepis ten rozróżnia doręczanie pism za pokwitowaniem oraz za urzędowym poświadczeniem odbioru. W przedmiotowej sprawie doręczanie pisma miało być dokonane za pomocą pierwszej metody tj. poświadczeniem odbioru, czyli metodą tradycyjną (za pośrednictwem operatora pocztowego, pracowników urzędu obsługującego organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów). Tryb doręczeń odbywa się za pokwitowaniem, co oznacza, że pokwitowanie zawiera w sobie własnoręczny podpis odbierającego oraz wskazanie daty doręczenia. W aktach niniejszej sprawy takiego dokumentu nie ma. Przy każdym z wymienionych w art. 144 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i równoprawnych względem siebie sposobów doręczanie pism organu następuje zawsze za pokwitowaniem, a przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości doręczania pisma bez pokwitowania. Pokwitowanie jest dowodem doręczenia pisma odpowiedniej osobie. W przedmiotowej sprawie w aktach sprawy brak jest potwierdzenia odbioru przez stronę przesyłki zawierającej decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z [...] nr [...] Organ pierwszej instancji nie zaprzeczył twierdzeniom strony, że znalazła przedmiotową przesyłkę wrzuconą do skrzynki pocztowej w dniu 14 lutego 2020 r. Zdaniem Kolegium, doręczenie decyzji było wadliwe i nastąpiło z oczywistym naruszeniem przepisów o doręczeniach, jednak nie zaszedł brak doręczenia w ogóle. Wadliwe doręczenie decyzji nie wywołało dla strony ujemnych skutków procesowych, gdyż odwołanie zawierające zarzuty zostało wniesione w terminie do Kolegium. Kolegium powołało art. 6c 1 ustawy o podatku rolnym, i wskazało, że w aktach dokumentu urzędowego, jakim jest wypis z rejestru gruntów Starosty Powiatowego w [...] z 9 lutego 2016 r. działka nr 315 położona w obrębie K., stanowiąca własność podatniczki, posiada ogólną powierzchnię 0,6400 ha w tym: - grunty orne sklasyfikowane jako R Illb poosiadają powierzchnię 0,0100 ha, - grunty orne sklasyfikowane jako RIVa posiadają powierzchnię 0,3000 ha, - sady oznaczone w ewidencji gruntów jako S-R IVa posiadają powierzchnię 0,2200 ha. Do opodatkowania podatkiem od nieruchomości organ podatkowy przyjął: - grunty sklasyfikowane w ewidencji jako tereny mieszkaniowe "B" o powierzchni 0,1100 ha, - budynek mieszkalny o powierzchni 60,00 m2 (zastosował zwolnienie na podstawie uchwały), - budynki pozostałe o powierzchni 16,80 m2. Ustalenie wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2020 dokonane zostało w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów. Do opodatkowania organ wykorzystał dane złożone przez samą stronę w informacji podatkowej z 20 stycznia 2015 r., prawidłowo określając zarówno podmiot jak i przedmiot opodatkowania. W informacji podatniczka wykazała grunty o ogólnej powierzchni 0,52 ha. (powierzchnia ta zawiera jednak błąd rachunkowy, gdyż wykazane poszczególne powierzchnie: 0,01 ha + 0,30 ha+ 0,22 ha = 0,53 ha ) tj.: wykazała do opodatkowania podatkiem rolnym i do opodatkowania podatkiem od nieruchomości grunty o powierzchni 1100 m2 , budynki o powierzchni 60 m2 i budynki pozostałe o powierzchni 16,80 m2. Organy nie mają możliwości przyjęcia do wymiaru podatku odmiennych danych od tych, które wynikają z ewidencji gruntów. Związane są danymi wynikającymi z ewidencji gruntów. Dopóki te dane nie ulegną zmianie, nie będzie możliwe inne opodatkowanie przedmiotowych gruntów. Nie jest możliwe w postępowaniu podatkowym przeprowadzenie postępowania zmieniającego dane zawarte w przedmiotowej ewidencji w przedmiocie wadliwego według strony oznaczenia terenów mieszkaniowych B. Podważenie tych zapisów może nastąpić jedynie w odpowiednim trybie, przed uprawnionymi organami administracji. Wśród uprawnionych organów organy podatkowe nie zostały wymienione. Odmienne opodatkowanie posiadanej przez podatniczkę nieruchomości uzasadnione będzie dopiero po dokonaniu zmian w ewidencji gruntów. Na decyzję Kolegium T.G.K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wynika z niej, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem decyzji. Podniosła, że zapis księgi wieczystej z 2012 r. potwierdza, że działka nr 315 o powierzchni 0,64 ha jest rolno-użytkowa. Skarżąca nie składała wniosku do Starosty [...] o jej odrolnienie. W 2015 r. działka w nakazie płatniczym została zakwalifikowana jako grunty pozostałe. Na składanej przez nią informacji o nieruchomościach urzędnicy dokonali nieuprawnionych zmian co do powierzchni 0,11 ha, przez opisanie go jako grunty pozostałe. Podatniczka zakwalifikowała je jako grunt rolny. W związku z tym wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii grafologa. Do pisma procesowego z 22 kwietnia 2020 r. skarżąca załączyła wypis z rejestru gruntów z 29 listopada 2011 r. oraz wypis z mapy ewidencyjnej. W kolejnych pismach procesowych powtórzyła argumentacje, że posiada tylko grunt rolny o klasie B-R IVa. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), określanej dalej jako "P.p.s.a.", postanowił odmówić przeprowadzenia dowodu z opinii grafologa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uprawnienia sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem postępowania podatkowego był wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2020 r. z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości dla T.G.K.. Zgodnie bowiem z treścią art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym: Osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego, dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisy art. 6a ust. 6a i 10a stosuje się odpowiednio. Wyjaśnienia także wymaga, że art. 3 ust. 1 u.p.o.l. określa zakres podmiotowy podatku od nieruchomości, określając w pkt 1, że podatnikami tego podatku są w szczególności osoby fizyczne, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Z treści art. 2 ust. 1 u.p.o.l. wynika, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stosownie zaś do art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi powierzchnia, natomiast podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi powierzchnia użytkowa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 u.p.o.l. wysokość stawek podatku od nieruchomości określa rada gminy w drodze uchwały i uzależniona jest od rodzaju nieruchomości oraz jej przeznaczenia. Według art. 1 ustawy o podatku rolnym: Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Z kolei po myśli art. 3 ust. 1 pkt 1 tej samej ustawy: Podatnikami podatku rolnego są (....) osoby fizyczne, będące właścicielami gruntów (...). Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy: Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi: 1) dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; natomiast 2) dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Mając zatem na uwadze przytoczone wyżej przepisy ustaw podatkowych należy wskazać, że podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym czy też leśnym jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Dlatego należy zgodzić się ze stanowiskiem SKO, że ustalając wymiar podatku organ jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Przyjęcie przez organ podatkowy innych danych niż te, które wynikają z tej ewidencji naruszałoby art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a więc byłoby działaniem sprzecznym z prawem. Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne: Podstawę wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2020 r. , sygn. akt II FSK 1816/19). Wobec powyższego, wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego została wyliczona przez organ I i zaakceptowana przez organ II instancji prawidłowo bo na podstawie danych, wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Z wypisów z ewidencji gruntów i budynków prowadzonych przez Starostwo Powiatowe w [...] z [...] r., wynika, że skarżąca jest właścicielem działki nr 315 położonej w obrębie K. o ogólnej powierzchni 0,6400 ha w tym: grunty orne sklasyfikowane jako b R IIIb o pow. 0,0100 ha; grunty orne sklasyfikowane jako RIVa o pow. 0,3000 ha; sady oznaczone w ewidencji gruntów jako S-R IVa o pow. 0,2200 ha; grunty sklasyfikowane jako tereny mieszkaniowe "B" o pow. 0,1100 ha; budynek mieszkalny o pow. 60,00 m2; budynki pozostałe o pow. 16,80 m2. Do opodatkowania zostały także wykorzystane dane podane przez samą skarżącą w informacji podatkowej z 20.01.2015 r., w którym określono podmiot jak i przedmiot opodatkowania. Skarżąca w informacji podatkowej za 2020 r. wykazała do opodatkowania podatkiem rolnym grunty o ogólnej pow. 0,52 ha, do opodatkowania podatkiem od nieruchomości grunty o pow. 1100 m2, budynki o pow. 60 m2 i budynki pozostałe o pow. 16,80 m2. Jednakże organ zasadnie stwierdził błąd rachunkowy, gdyż wykazane w informacji podatkowej poszczególne powierzchnie dają następujący wynik: 0,01 ha + 0,30 ha+ 0,22 ha = 0,53 ha, a nie jak podaje skarżąca 0,52 ha. Zatem właściwie organ I instancji ustalił skład zobowiązania podatkowego na 2020 rok, opodatkowując podatkiem rolnym użytki rolne o ogólnej powierzchni 0,53 ha, zaś podatkiem od nieruchomości grunty pozostałe o powierzchni 1100,00 m2 oraz budynki pozostałe o pow. 16,80 m2. Natomiast budynek mieszkalny o pow. 60,00 m2 został zwolniony od podatku od nieruchomości mocą uchwały Rady Miasta i Gminy [...]. Po zastosowaniu ustawowych przeliczników powierzchni użytków rolnych oraz uchwalonych stawek, prawidłowo organ wymierzył skarżącej na rok 2020 zobowiązanie podatkowe w łącznej kwocie 584 zł. Szczegółowe wyliczenie łącznego zobowiązania pieniężnego zawiera decyzja organu I instancji, które w pełni i zasadnie zostało zaakceptowane przez organ II instancji w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, a to wobec skutecznie wniesionego przez stronę odwołania. Podnoszone przez skarżącą argumenty, w zakresie nie składania wniosku do Starostwa w [...] o odrolnienie nieruchomości o powierzchni 1100 m2, a która ta okoliczność powinna być wzięta pod uwagę przy wymiarze podatku, który jest zależny od powierzchni gruntu - nie mogą skutecznie podważyć legalności działania organów podatkowych zobowiązanych ustalać wysokość podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego w oparciu o dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. Aby podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany podmiot powinien zainicjować stosowny tryb ich korekty, powołując się na to, że wpis w ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Dopóki dane nie zostaną zmienione w ewidencji, organy podatkowe mają obowiązek wyliczenia podatku na ich podstawie i co do zasady nie są władne do kwestionowania, czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków (wyrok NSA z 30 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 738/16). W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, organy podatkowe nie są bowiem powołane do rozstrzygania tych kwestii oraz do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. W konsekwencji Sąd nie stwierdził: naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, ponieważ organ ustalił stan faktyczny na podstawie wypisów z ewidencji gruntów i budynków, jak i na podstawie złożonej informacji podatkowej; naruszenia prawa materialnego, gdyż wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2020 dokonano w oparciu o przytoczone wyżej przepisy ustawy o podatku rolnym i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sąd na rozprawie odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii grafologa, jako niedopuszczalnego w świetle art. 106 § 3 P.p.s.a. Wobec powyższego skarga okazała się niezasadna i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. O przyznaniu adwokatowi kwoty 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd orzekł na postawie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2019 r.poz.18).