I C 828/21

Sądy powszechne2024-04-17

Sygnatura

I C 828/21

Data orzeczenia

2024-04-17

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Marek Dziwiński (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

Sygnatura akt I C 828/21 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 17 kwietnia 2024 r. Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:  Przewodniczący: sędzia Marek Dziwiński  Protokolant: Joanna Pulkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 r. w K. sprawy z powództwa B. T. przeciwko (...) z siedzibą w W. o zapłatę I zasądza od strony pozwanej (...) z siedzibą w W. na rzecz powoda B. T. kwotę 28.600,00 zł (słownie złotych: dwadzieścia osiem tysięcy sześćset i 00/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi następująco: - od kwoty 28.400,00 zł od dnia 10.11.2020 r. do dnia zapłaty, - od kwoty 200,00 zł od dnia 31.01.2022 r. do dnia zapłaty; II dalej idące powództwo oddala; III zasądza od strony pozwanej (...) z siedzibą w W. na rzecz powoda B. T. kwotę 3.369,08 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty; IV nakazuje powodowi B. T., aby uiścił na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze kwotę 771,23 zł tytułem zwrotu wydatków wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa, zaś stronie pozwanej (...) z siedzibą w W. nakazuje, aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa z tego tytułu kwotę 1.888,17 zł. Sygn. akt I C 828/21 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Przedstawiciel ustawowy małoletniego B. T. wystąpił o zasądzenie od strony pozwanej (...) z siedzibą w W. na rzecz powoda kwoty 40.266,00 zł, na którą składały się: 40.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 11 stycznia 2019 r. do dnia zapłaty i 266,00 zł tytułem odszkodowania za poniesione koszty leczenia od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Wniósł także o zasądzenie od strony pozwanej na jego rzecz kosztów procesu. Uzasadniając swoje żądanie powód podał, że w dniu 4.12.2019 r. kierująca pojazdem marki F. (...) najechała na przejściu dla pieszych na małoletniego B. T.. Wskutek tego zdarzenia poszkodowany doznał złamania kości podstawy czaszki, wstrząśnienia mózgu, złamania nasady dalszej piszczeli i licznych ran powierzchniowych. Powód wskazał, że sprawca zdarzenia był ubezpieczony u strony pozwanej w ramach ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Powód podniósł, że jego stan psychiczny i fizyczny był zły, bardzo cierpiał, wymagał całodobowej opieki. Zdarzenie spowodowało utratę kontaktu z przyjaciółmi, stał się apatyczny i obojętny, a w wyniku złamania nogi odczuwał ból w czasie wysiłku. Powód podał, że zgłosił fakt wypadku u strony pozwanej w dniu 16.10.2020 r. i ubezpieczyciel przyznał i wypłacił poszkodowanemu 11.600 zł tytułem zadośćuczynienia po czym powód pismem z 2.11.2021 r. wezwał stronę pozwaną do dalszej zapłaty tytułem zadośćuczynienia kwoty 40.000,00 zł oraz 266.,00 zł jako zwrot kosztów leczenia. Strona pozwana (...) z siedzibą w (...) wniosła oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda zwrotu kosztów procesu. Uzasadniając swoje stanowisko strona powodowa potwierdziła okoliczności wypadku z dnia 4.12.2019 r. uznając co do zasady swoją odpowiedzialność za skutki zdarzenia. Wskazała, że przyznała poszkodowanemu tytułem zadośćuczynienia kwotę 11.600,00 zł, zaś z tytułu zwrotu kosztów leczenia wypłaciła 216,00 zł. Strona powodowa podniosła, że przyznanie zadośćuczynienia ponad wypłacone byłoby rażąco wygórowane i nadmierne w stosunku do doznanej krzywdy. Przede wszystkim – zdaniem strony pozwanej – leczenie małoletniego trwało 6 miesięcy i zostało zakończone. Przybrało ono postać obserwacji i rehabilitacji, a następstwa wypadku nie mają postaci trwałych uszkodzeń ciała. Według strony pozwanej samo odczuwanie bólu miało charakter przejściowy i trwało około 6 tygodni. Jeśli chodzi o żądanie zwrotu kosztów leczenia strona powodowa wskazała, ze zapłaciła już powodowi cześć dochodzonej z tego tytułu należności t. j. 216,00 zł, na która opiewa rachunek dołączony do pozwu. Co do kosztów konsultacji psychologicznej, to zdaniem strony pozwanej, powód nie wykazał konieczności korzystania z prywatnej praktyki w tej mierze. Strona pozwana podniosła na koniec, że odsetki od ewentualnie zasądzonej kwoty na rzecz powoda powinny być naliczane od dnia orzekania, albowiem wówczas będą przedstawione i analizowane wszystkie okoliczności sprawy. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 4 grudnia 2019 r. na przechodzącego przejściem dla pieszych 10 letniego B. T. najechała kierująca pojazdem marki F. (...). Kierująca była ubezpieczona u strony pozwanej w ramach odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. /okoliczności bezsporne/ Bezpośredni po zdarzeniu małoletni został przewieziony do szpitala w L. i przyjęty na Oddział Chirurgiczny (...). Poszkodowany doznał w wyniku wypadku złamania łuski kości potylicznej, wstrząśnienia mózgu, złamania nasad dalszych kości podudzia prawego i stłuczeń ogólnych. Leczenie polegało głównie na obserwacji i przeprowadzaniu badań. Występowały u niego dolegliwości bólowe głowy, złamaną kończynę dolną unieruchomiono w opatrunku gipsowym, a przy ustawianiu odłamów przeprowadzono przy powtarzanych badaniach rtg. Pacjent przebywał w szpitalu do 12 grudnia 2019 r. i został wypisany w stanie ogólnym dobrym. Był zmuszony chodzić o kulach dla odciążenia złamanej nogi, miał zwolnienie z zajęć szkolnych do 10.01.2020 r., a zwolnienie z w-f było przewidziane do 27 marca 2020 r. Dowód: - karta informacyjna leczenia szpitalnego – k-13-16. W związku z urazami głowy i wstrząśnienia mózgu małoletni cierpiał bóle głowy, nudności, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji. Nie wystąpiły uszkodzenia organiczne, lecz pojawiły się objawy nerwicowe. Złamanie łuski kości potylicznej skutkuje 5% trwałym uszczerbkiem na zdrowiu powoda, a samo zdarzenie i doznane urazy prowadziło do 3% długotrwałego uszczerbku na zdrowiu małoletniego Dowód: - opinia biegłej z zakresu neurologii – lek. med. A. D., k – 106-110, opinia uzupełniająca, k – 156. Po wyjściu ze szpitala (...) przebywał w domu, miał zwolnienie od zajęć szkolnych. Małoletni zamknął się w sobie, ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający uczęszczanie do szkoły (...) Pedagogiczna orzekła w dniu 7 stycznia 2020 r. o potrzebie indywidualnego nauczania. Na skutek wypadku powód cierpi na zaburzenia adaptacyjne z elementami stresu pourazowego. Uraz psychiczny spowodował zaburzenia w sferze emocjonalno – motywacyjnej wyrażającej się podwyższonym poziomem leku, niepokojem, napięciem wywołanym każdorazowym wspomnieniem o wypadku, nadmiernej czujności, zaburzeń snu, drażliwości, wycofaniem z kontaktów rówieśniczych. Ponadto jego hospitalizacja i absencja w szkole wpłynęły na obniżenie wyników w nauce, nauczanie indywidualne ograniczyło kontakty z rówieśnikami, co spowodowało przygnębieni i zniechęcenie. Trudności w akceptowaniu siebie po utracie swoich zainteresowań, możliwości uprawiania dawnych aktywności sportowych sprawiły, że dominowały u małoletniego myśli rezygnacyjne, dlatego był konsultowany psychiatrycznie oraz był w terapii psychologicznej. Leczenie psychiatryczne i terapię psychologiczną powód odbywał w 2020 r. w L. i w 2022 r. w B.. Ta traumatyczna sytuacja spowodowała długotrwały uszczerbek na zdrowiu powoda w wysokości 4%. Dowód: - zeznania świadka W. T. złożone na rozprawie w dniu 23.02.2022 r., k – 87, - opinia psychiatryczno – psychologiczna mgr K. B. i lek. med. B. K., k- 185-201, - zaświadczenie psychologiczne z 30.09.2020 r., k – 204, 207, - orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania, k – 205-206, - historia wizyt małoletniego w (...) dla (...), k - 34-37. Leczenie złamania nogi miało postać leczenia zachowawczego, opatrunek gipsowy usunięto w dniu 29.01.2020 r. zalecając noszenie ortezy przez cztery tygodnie. Powód podlegał kilkukrotnym kontrolom w Poradni Chirurgicznej, leczenie tego urazu zostało zakończone w 2020 r. – uraz kończyny dolnej uległ wyleczeniu, nie powinny wystąpić dalsze następstwa wypadku. Obrażenia w tym zakresie doprowadziły do 10% długotrwałego uszczerbku na zdrowiu małoletniego. Dowód: - opinia biegłego z zakresu ortopedii i traumatologii lek. med. R. B. – k – 233-236. W związku z dolegliwościami powoda rodzice kupili mu kule ortopedyczne za 66,00 zł. Dowód: - faktura nr. (...), k – 43. Za konsultacje psychologiczne połączone z sesją terapeutyczna odbyte w dniu 6.10.2020 r. rodzice zapłacili kwotę 200,00 zł. Dowód: - faktura nr (...), k -44. Pismem z 28 września 2020 r., które wpłynęło do strony pozwanej 10.10.2020 r. występujący w imieniu małoletniego pełnomocnik zgłosił żądanie zapłaty 200.000 zł tytułem zadośćuczynienia i kwoty 340,00 zł zwrotu kosztów leczenia. Dowód: pismo z 28.09.2020 r. znajdujące się w aktach szkodowych, Strona pozwana przyznała powodowi zadośćuczynienia w kwocie 11.600, zł, a także zwrot kosztów leczenia w kwocie 216,00 zł. Zwrot kosztów leczenia obejmował m.in. koszty zakupu kul ortopedycznych, potwierdzonych fakturą nr. (...). Dowód: - pismo strony pozwanej 16.10 2020 r. znajdujące się w aktach szkodowych. Sąd zważył co następuje: Ustaleń powyższych sad dokonał w głównej mierze na podstawie dokumentów przedłożonych przez powoda i opinii biegłych, których rzetelność - w ocenie sądu - nie budziła wątpliwości. Biegła z zakresu neurologii odniosła się w uzupełniającej opinii do zastrzeżeń strony pozwanej co do treści opinii i wyjaśniła w sposób rozwiewający wszelkie wątpliwości swoje przedstawione ustalenia i wnioski. Zeznania świadka W. T. dotyczyły oceny skutków wypadku jakie miały wpływ na sferę mentalną małoletniego i w tej mierze w znacznej mierze pokrywają się z ustaleniami biegłych z zakresu psychiatrii i psychologii. Strona pozwana nie kwestionowała co do zasady swej odpowiedzialności za skutki zdarzenia z 4 grudnia 2019 r. Wypłaciła powodowi tytułem zadośćuczynienia kwotę 11.600,00 zł, a odszkodowanie w wysokości 216,00 zł W tych warunkach istota sporu sprowadza się do oceny wysokości zadośćuczynienia za doznaną w związku ze zdarzeniem z 4 grudnia 2019 r. krzywdę oraz należnego odszkodowania, w tym wypadku dotyczących zwrotu kosztów leczenia małoletniego. Podstawę roszczenia o zadośćuczynienie stanowi przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 k.c.</a> Ustawodawca nie s[precyzował kryteriów, jakimi należy kierować się przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia. Zostały one jednak określone w orzecznictwie, a także w doktrynie, gdzie podkreśla się, ze ustalenie odpowiedniej sumy z tytułu zadośćuczynienia powinno być dokonane z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danego wypadku, mających wpływ na rozmiar doznanej krzywdy. Należą do nich: nasilenie i czas trwania cierpień fizycznych i psychicznych, stopień kalectwa, oszpecenia, poczucie bezradności życiowej i nieprzydatności , wiek poszkodowanego, prognozy na przyszłość, w tym także co do możliwości nauki, zdobycia i wykonywania zawodu, uprawiania sportów, utrzymywania kontaktów towarzyskich, możliwości wyjazdów, wycieczek. Zadośćuczynienie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445)">art. 445 k.c.</a> ma głównie charakter kompensacyjny, a więc powinno stanowić ekonomicznie odczuwalna wartość, adekwatna do warunków gospodarki rynkowej. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zawartym w uchwale z 8.12.1973 r. w sprawie III CZP 37/73, ze nie można przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia stosować taryfikatora według procentowego trwałego uszczerbku na zdrowiu, bowiem zdrowie ludzkie jest dobrem szczególnie wysokiej wartości, w związku z czym zadośćuczynienie z tytułu uszczerbku na zdrowiu powinno być odpowiednio wysokie (patrz. OSN 1974 nr 2 poz. 145). Z drugiej strony, szczególne w przypadku osoby młodej stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu powstałego w związku wypadkiem ma szczególne znaczenie dla rozwoju takiej osoby. W przypadku powoda, stwierdzono trwały uszczerbek związany z uszkodzeniami w obrębie czaszki na poziomie 5%, co niewątpliwie ma bardzo istotne znaczenia dla przyszłości małoletniego. Istotne wpływ na samopoczucie powoda po wypadku i zakres jego cierpień miał fakt istotnych (wysokich) wskaźników długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Warto w tym miejscu przytoczyć fragment opinii psychiatryczno – psychologicznej, w której wskazano, że „bezpośrednimi konsekwencjami doznanego urazu wskutek wypadku były ból i cierpienia spowodowane doznanymi urazami fizycznymi, leczeniem: pobyt w szpitalu, unieruchomienie poprzez noszenie gipsu, częste konsultacje lekarskie. U dzieci i młodzieży każdy poważniejszy uraz może powodować następstwa emocjonalne i behawioralne. Ograniczenie sprawności ruchowej spowodowane urazem fizycznym spowodowało u chłopca szereg zaburzeń w funkcjonowaniu, co wpłynęło negatywnie na sferę emocjonalną i społeczną dziecka. Doznane przez chłopca cierpienia i ograniczenie potrzeby ruchu ze względu na uraz kończyny dolnej spowodowały niepokój i wyzwoliły negatywne emocje. Chłopiec w chwili wypadku był w okresie intensywnego rozwoju fizycznego i psychicznego, każda przeszkoda, trauma powoduje zahamowanie zahamowanie rozwoju emocjonalnego dziecka”. Powyższe okoliczności dotyczące cierpień powoda w wyniku wypadku, fakt doznania złamania kości potylicznej w obrębie czaszki, wskazują na znaczny zakres cierpienia i krzywdy doznanych prze małoletniego powoda. Niewątpliwie wypłacona przez stronę pozwaną kwota 11.600,00 zł z tytułu zadośćuczynienia nie rekompensuje dolegliwości z jakimi się musiał zmierzyć 10- letni chłopiec. Z drugiej strony, przy poważnych skutkach wypadku, stosowane leczenie nie przybrało charakteru inwazyjnego, a skutki wypadku w zakresie złamanej nogi, czy wpływu na emocje małoletniego w zasadzie ustąpiły. W tych warunkach należy ocenić, że właściwą kwotą spełniającą funkcję kompensacyjna zadośćuczynienia, będzie suma 40.000,00 zł. Skoro strona pozwana zapłaciła z tego tytułu na rzecz powoda kwotę 11.600,00 zł, to do zapłaty z tego tytułu pozostała kwota 28.400,00 zł. Odsetko ustawowe za opóźnienie od powyższej kwoty zostały zasądzone na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2)">art. 481 § 1 i 2 k.c.</a> Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że świadczenie z tytułu zadośćuczynienia ma charakter bezterminowy i przekształcenie go w zobowiązanie terminowe następuje po wezwaniu dłużnika do jego wykonania przez wierzyciela. Skoro powód wezwał stronę pozwaną do zapłaty określonej kwoty w dniu 9 października 2020 r., to przy uwzględnieniu regulacji z art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych…, przewidujących 30 dniowy termin zapłaty zobowiązania, odsetki od zasadzonej kwoty należały się od 10.11.2020 r. Dalej idące żądanie powoda w tym względzie podlegało oddaleniu. Zapewne omyłkowo powód sformułował swoje żądanie w zakresie odsetek, żądając ich od 11.01.2019 r., a więc z daty, gdy jeszcze nie nastąpiło zdarzenie powodujące szkodę. Jeśli chodzi o żądanie odszkodowania w związku z poniesionymi kosztami leczenia, to podstawę prawną tego typu roszczenia stanowi przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1)">art. 444 § 1 k.c.</a> Stanowi on, ze w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Jeśli chodzi o kwotę 66,00 zł z tytułu zakupu kul ortopedycznych, to strona pozwana wypłaciła tę należność w toku postępowania likwidacyjnego i znajduje to odzwierciedlenie w dokumentach znajdujących się w aktach szkodowych. Co do zapłaty pozostałej kwoty 200,00 zł za podjęte konsultacje i sesję relaksacyjną w (...), to niewątpliwie koszty te zostały poniesione w związku z wypadkiem z 4 grudnia 2019 r. Nie można podzielić zarzutu strony pozwanej, by koszty te nie były celowe, a powód mógł skorzystać z bezpłatnego leczenia. Powszechnie znane jest, że zakres usług w zakresie terapii psychologicznej w ośrodkach, gdzie terapia jest bezpłatna, jest trudno dostępny im korzystanie z odpłatnych usług w tym względzie należy traktować jako uzasadnione i jako normalną praktykę korzystania Z pomocy specjalistów z zakresu psychologii. W tych warunkach zasądzono z tego tytułu na rzecz powoda kwotę 200,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 31.01.2022 r. oddalając dalej idące powództwo w tej mierze. Powód zgłosi to żądanie w pozwie dlatego odsetki od zasądzonej kwoty należały się po upływie 30 dni od doręczenia odpisu stronie pozwanej t. j. od dnia 31.01.2022 r. O kosztach procesu orzeczono na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100;art. 100 zd. 1)">art. 100 zd. 1 k.p.c.</a> rozdzielając je wzajemnie stosunkowo do zakresu wygrania i przegrania sprawy. Powód wygrał sprawę w 71%, a przegrał w 29%. Odwrotne proporcje dotyczyły strony pozwanej. Łączne koszty poniesione prze powoda z tytułu opłaty sądowej od pozwu, kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i zaliczki na opinie biegłych, wyniosły 6.631,00 zł. Przy wygranej w 79% należność z tytułu zwrotu kosztów to 4.708,01 zł. Strona pozwana poniosła z powyższych tytułów (za wyjątkiem opłaty od pozwu) wydatki w kwocie 4.617,00 zł. Przy wygranej w 29 % należność strony pozwanej z tytułu zwrotu kosztów procesu wynosiła 1338,93 zł. Przy kompensacji powyższych należności zasądzono od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 3.369,08 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W toku procesu Skarb Państw poniósł tymczasowo wydatki na uregulowanie należności biegłych i wyniosły one 2.659,40 zł. Stosownie do regulacji wynikającej z treści przepisu art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych kosztami tymi obciążono strony stosownie do wyniku postepowania. W związku z tym nakazano powodowi uiścić na rachunek Skarbu Państwa kwotę 771,23 zł, zaś stronie pozwanej kwotę 1.888,17 zł. </div>