IV SA/Gl 242/06

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędzia NSA Szczepan Prax Protokolant sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2007r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Kierownik Działu Ewidencji, Świadczeń i Informacji Powiatowego Urzędu Pracy w Z., działając z upoważnienia Starosty Powiatu Z. odmówił przyznania M. O. prawa do świadczenia przedemerytalnego z dniem [...]r. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś jej materialnoprawną podstawę stanowiły przepisy art. 150a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) w związku z art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r., Nr 6, poz. 56 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. W uzasadnieniu podano, iż zgodnie z przywołanym art. 150a ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osobie, która spełniła warunki do nabycia świadczenia przedemerytalnego do dnia 12 stycznia 2002 r., przysługuje prawo do tego świadczenia na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu według stanu prawnego na dzień 31 grudnia 2001 r. Dotyczy to także osób, które do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniły warunku posiadania okresu uprawniającego do nabycia świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierały zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia czasu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do świadczenia przedemerytalnego uzyskałyby prawo do rzeczonego świadczenia. Mając na względzie powyższe organ administracyjny podniósł, iż skarżąca nie zachowuje wymogów warunkujących przyznanie świadczenia, o które się ubiegała. Stosownie bowiem do art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługiwało osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat (kobieta) i 63 lata (mężczyzna) i posiadała okres uprawniający do emerytury, lub 2) w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat (kobieta) i 60 lat (mężczyzna) oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1 ze zm.) Tymczasem M. O. udokumentowała okres zatrudnienia wynoszący [...] lata [...] miesięcy oraz [...]dni i zarejestrowała się w urzędzie pracy w dniu [...]r. mając [...] lata. Przed rejestracją w urzędzie zatrudnienia, a mianowicie w okresie od [...]r. do [...]., pobierała rentę z tytułu niezdolności do pracy. Następnie, to jest od [...]r. do [...]r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych. W tym stanie rzeczy okres uprawniający do świadczenia przedemerytalnego, którym legitymuje się wyżej wymieniona wynosi [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. Równocześnie strona nie udokumentowała żadnego okresu nieskładkowego oraz uzupełniającego, które można by zaliczyć do okresu uprawniającego do emerytury. W odwołaniu złożonym do Wojewody [...] M. O. dała wyraz swemu niezadowoleniu z rozstrzygnięcia zapadłego w I instancji a nadto nawiązała do kwestii związanych z postępowaniem w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy i poddała krytyce pracę Starosty Z., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz wybranych placówek służby zdrowia. Równocześnie podniosła, iż od [...]r. do [...]r. pracowała w A w Z. a następnie pobierała zasiłek dla bezrobotnych. W jej ocenie, po upływie okresu pobierania omawianego zasiłku powinna więc nabyć prawo do pobierania świadczenia przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że M. O. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. w dniu [...]r. i od tej daty została uznana za osobę bezrobotną. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych uzyskała natomiast od dnia [...]r. zaś utraciła z dniem [...]r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. W złożonym wniosku o przyznanie spornego świadczenia wyżej wymieniona oświadczyła, że ukończyła 58 lat życia i posiada udokumentowany staż pracy w wymiarze [...] lat jako okresy składkowe a nadto [...] lata okresu nieskładkowego. Tymczasem z dokumentów, które przedłożone zostały przez skarżącą w dniu rejestracji wynika, że legitymuje się ona okresem uprawniającym do zasiłku wynoszącym [...] lata [...] miesięcy i [...] dni, na co składa się zatrudnienie: - od [...]r. do [...]r. w Przedsiębiorstwie B; - od [...]r. do [...]r. w Przedsiębiorstwie C; - od [...]r. do [...]r. w Przedsiębiorstwie D; - od [...]r. do [...]r. w E w Z.; - od [...]r. do [...]r. w F w Z.; - od [...]r. do [...]r. w A w Z.; W tym stanie rzeczy Powiatowy Urząd Pracy w Z. wezwał stronę do udokumentowania okresu zatrudnienia, na który się powołała. W odpowiedzi na powyższe strona stawiła się wprawdzie w tym Urzędzie w wyznaczonym terminie, jednak nie złożyła żadnych nowych dokumentów, które dotyczyłyby stażu pracy lub okresów uprawniających do emerytury. Zważywszy powyższe Wojewoda [...] podkreślił, iż okoliczności sprawy uzasadniały odmowę przyznania skarżącej świadczenia przedemerytalnego. Podniósł bowiem, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uwzględniające nowelizację wprowadzoną ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 164, poz. 1366). Zgodnie zaś z treścią art. 150a ust. 1 ustanowionego mocą rzeczonej nowelizacji, prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia a nadto osobie, która do tego dnia nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, lecz w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. W konsekwencji kwestia uprawnień M. O. do pobierania świadczenia przedemerytalnego podlega ocenie w kontekście zachowania przesłanek wynikających z art. 37k cytowanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r., według stanu prawnego na dzień 31 grudnia 2001 r. Tymczasem zdaniem Wojewody [...] skarżąca wymogów tych nie spełnia albowiem jak prawidłowo ustalił organ I instancji, w dniu 12 stycznia 2002 r. nie posiadała wymaganego ustawą wieku, to jest ukończonych 58 lat i nie wykazywała się koniecznym okresem uprawniającym do emerytury. Z dołączonego do akt sprawy świadectwa pracy wynika natomiast, że stosunek pracy, na podstawie którego była zatrudniona w A ustał w wyniku rozwiązania, po wyczerpaniu zasiłku chorobowego trwającego 180 dni, a zatem nie została także spełniona przesłanka rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo wskutek niewypłacalności pracodawcy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. O. oświadczyła iż nie zgadza się z wydanym w sprawie rozstrzygnięciem. Skarżąca podniosła, iż zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. z prawem do zasiłku dla bezrobotnych w [...]r., to jest po utracie świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy. Zasiłek dla bezrobotnych otrzymywała przez okres jednego roku, co w jej ocenie było nieprawidłowe albowiem w pierwszej kolejności Urząd ten powinien ją skierować do ostatniego pracodawcy czyli do A w Z., aby mogła tam przepracować okres brakujący do uzyskania uprawnień do spornego świadczenia. Nadto strona opisała relacje łączące ją z wybranymi organami administracyjnymi, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i innymi instytucjami. Wskazała także, iż osoba nosząca jej imię i nazwisko rodowe (M. S.) zmarła w [...] roku w [...] w S., co przekłada się obecnie na ustalenie prawa do świadczenia stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy ponownie wskazał, że M. O. nie spełnia kryteriów, od których art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. uzależnia nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Podkreślił bowiem, że skarżąca w dacie 12 stycznia 2002 r. nie miała ukończonych 58 lat, nie posiadała okresu uprawniającego do emerytury wymaganego z mocy ust. 1 pkt 2, 3, 4 tego przepisu, zaś jej stosunek pracy z A nie ustał z przyczyn dotyczących zakładu pracy lub wskutek niewypłacalności pracodawcy lecz w wyniku rozwiązania, po wyczerpaniu okresu zasiłkowego trwającego 180 dni. Następnie, to jest w dniu [...]r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe datowane na [...]r., w treści którego M. O. poparła zarzuty skargi raz jeszcze wyrażając dezaprobatę wobec zaskarżonej decyzji. Nadto ponownie skrytykowała pracę Powiatowego Urzędu Pracy w Z. oraz innych instytucji podnosząc, iż mylą ją one z inną, nieżyjącą już osobą, która nosiła takie samo nazwisko jak jej nazwisko rodowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Stosownie przy tym do treści art. 134 §1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że decyzja ta odpowiada wymogom prawa. Odnosząc się do problematyki stanowiącej przedmiot rozpoznanej sprawy należy w pierwszej kolejności nawiązać do kwestii dotyczących zasad przyznawania świadczeń i zasiłków przedemerytalnych na gruncie obowiązujących w tym zakresie regulacji intertemporalnych. Trzeba zatem wyjaśnić, że wskazane należności ustanowione zostały mocą przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1995 r., Nr 1, poz. 1) i podlegały one uregulowaniom zawartym w rozdziale 3c tej regulacji, który początkowo nosił tytuł zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne, zaś od dnia 1 stycznia 2002 r. (po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół - Dz. U. Nr 154, poz. 1793) - świadczenia przedemerytalne. Tryb i zasady nabywania prawa do świadczenia przedemerytalnego określone zostały w art. 37k i art. 37l cytowanej ustawy, przy czym warto odnotować, iż treść tych przepisów była wielokrotnie zmieniana na skutek licznych nowelizacji. Ostatecznie ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu działaniu bezrobociu uchylona została mocą art. 151 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.). Uchylając rzeczoną ustawę z dnia 14 grudnia 1994 r. ustawodawca postanowił równocześnie w sposób jednolity i kompleksowy uregulować zagadnienie przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych wydając nową ustawę z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252), która weszła w życie w dniu 1 czerwca 2004 r. (art. 2 -12, 14, 16, 18, 20, 21, 23, 25 ust. 1 - 4 i 6 oraz art. 26 -28 weszły w życie dopiero 1 sierpnia 2004 r.). Zgodnie jednak z art. 150a ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (dodanego do tej ustawy z dniem 1 listopada 2005 r., mocą nowelizacji wynikającej z ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 164, poz. 1366), prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługiwało osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki jego nabycia. Prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego przysługiwało również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Ustawodawca postanowił zatem poddać reżimowi nieobowiązującej już ustawy zasady przyznawania świadczeń przedemerytalnych osobom, które do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniały wymogi określone tym aktem prawnym w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2001 r. W niniejszej sprawie jest poza sporem, że przedmiotem żądania skarżącej było przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego właśnie w omawianym trybie. Taka intencja M. O. wynika bowiem z treści jej wniosku, w którym określiła, iż ubiega się o świadczenie przedemerytalne "z datą wsteczną, w związku z nowelizacją (ustawy) o promocji zatrudnienia" wywodząc, iż w grudniu 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i posiadała stosowny okres niezbędny do uzyskania tego świadczenia. Uwzględnienie żądania wyżej wymienionej było zatem możliwe jedynie w sytuacji gdyby do dnia 12 stycznia 2002 r. zachowywała ona przesłanki warunkujące nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego, które określone zostały w art. 37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, według stanu prawnego na dzień 31 grudnia 2001 r. Zgodnie zaś z przywołanym unormowaniem świadczenie przedemerytalne przysługiwało osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli (w przypadku kobiety): 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat i posiadała okres uprawniający do emerytury, lub 2) w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1 ze zm.). Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy słusznie odmówiły przyznania skarżącej świadczenia przedemerytalnego. Z akt sprawy wynika bowiem, że do dnia 12 stycznia 2002 r. nie ukończyła ona 58 lat (wymóg określony w pkt 1 przywołanego unormowania), a równocześnie jest bezspornym, że ostatni stosunek pracy, na podstawie którego była zatrudniona nie ustał w związku z niewypłacalnością pracodawcy ani z innych przyczyn dotyczących pracodawcy lecz został rozwiązany w efekcie upływu maksymalnego okresu pobierania zasiłku chorobowego. W konsekwencji jest jednoznaczne, że w dacie 12 stycznia 2002 r. M. O. nie spełniała wymogów warunkujących nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w ustawie o zatrudnieniu i bezrobociu w brzmieniu na dzień 31 grudnia 2001 r. Także podnoszona przez stronę argumentacja dotycząca uchybień polegających na błędnym ustaleniu jej tożsamości nie mogła przesądzić o uwzględnieniu jej skargi. Z akt sprawy wynika bowiem, że zarówno decyzje wydane w obydwu instancjach jak i inne pisma adresowane do wyżej wymienionej w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego skierowane zostały na jej prawidłowe nazwisko – M. O.. Właśnie tym nazwiskiem zostały wszak podpisane wszystkie pisma wnoszone przez nią w rzeczonym postępowaniu a także skarga oraz pozostałe pisma procesowe, które złożyła w zakresie niniejszej sprawy do tutejszego Sądu. Należy zatem wskazać, że wbrew twierdzeniom skarżącej, nic nie wskazuje aby w omawianym zakresie doszło do omyłek mogących rzutować na zasadność decyzji o odmowie przyznania jej świadczenia przedemerytalnego. Tylko na marginesie trzeba wyjaśnić, że o zastrzeżeniach dotyczących mylenia skarżącej z inną osobą noszącą takie samo nazwisko jak jej nazwisko rodowe (S.), strona może (jeżeli uzna to za niezbędne) poinformować organ administracyjny właściwy do prowadzenia akt stanu cywilnego, który jest zobowiązany do udzielenia stosownych wyjaśnień w tej kwestii oraz do podjęcia niezbędnych działań zmierzających do usunięcia ewentualnych nieprawidłowości. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującym prawem i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.