IV SA/Po 336/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skargi G.J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 września 2021 r. o sygn. akt IV SA/Po 438/21 w sprawie ze skargi G. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę w całości. UZASADNIENIE IV SA/Po 336/22 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 438/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi P. Sp. z o.o. sp. j. z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, oddalił skargę. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 17 grudnia 2021 r., co zostało stwierdzone postanowieniem z dnia 29 grudnia 2021 r. G.J. – będąca uczestnikiem postępowania wyżej opisanego postępowania – pismem z dnia 19 maja 2022 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z 16 września 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 438/21. Oświadczyła, że w postępowaniu zakończonym ww. wyrokiem zaistniała przesłanka nieważności, o której mowa w art. 271 pkt 2 ustawy z 30.8.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ na skutek naruszenia art. 33 § 1 w zw. z art. 67 § 1 i 69 § 1 p.p.s.a. oraz art. 163 § 2 p.p.s.a. została ona pozbawiona możliwości działania w sprawie. W związku z powyższym wniosła o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z 16 września 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 438/21 i jego zmianę poprzez uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lutego 2021 r., nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca była stroną postępowania toczącego się przed Prezydentem Miasta P. pod znakiem sprawy [...] z wniosku P.sp. z o.o. sp.j w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na lokalizacji budynku magazynowego hali na działce [...]przy ul. [...], albowiem jej nieruchomości, jako sąsiadująca (położonej przy ul. [...],) znajdowała się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. G.J. była również stroną w postępowaniu wywołanym zażaleniem R. Z. z dnia 4 stycznia 2021 r., zakończonym wydaniem postanowienia z 12 lutego 2021 r. Dnia 21 lutego 2022 r. skarżąca dowiedziała się o tym, że od ww. postanowienia został wniesiony sprzeciw przez wnioskodawcę i po zaznajomieniu się w tym dniu z aktami sprawy uzyskała informację, że w sprawie wywołanym tym sprzeciwem został wydany wyrok oddalający skargę z dnia 16 września 2021 r. W aktach sprawy sądowoadministracyjnej wskazany był następujący adres G.J.: ul. [...]. Skarżąca oświadczyła, że nigdy nie mieszkała pod ww. adresem, adres ten nigdy nie był przez nią wskazywany jako adres do korespondencji, jak również pod tym adresem nigdy nie były jej doręczane jakiekolwiek pisma w toczących się postępowania administracyjnych, zarówno w postępowaniu głównym dotyczące ustalenia warunków zabudowy, jak i w postępowaniu wpadkowym. Jej adres był zawsze ten sam: [...]. W uzasadnieniu skarżąca nie wskazała natomiast jakichkolwiek zarzutów ani wywodów podważających zasadność przedmiotowego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wskazuje, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego stanowi tryb nadzwyczajny, w którym obowiązują szczególne reguły. Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") dotyczy ono wyłącznie orzeczeń prawomocnych, a podstawy jego wszczęcia i prowadzenia są ściśle określone w ustawie (art. 271-273 p.p.s.a.), na złożenie skargi o wznowienie strona ma określony termin (art. 277 p.p.s.a.), zaś sąd przystępuje do jej załatwienia dwuetapowo: najpierw bada na posiedzeniu niejawnym czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia - w braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (art. 280 § 1 p.p.s.a), na której rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca skargę, jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia (zachowanie terminu, wskazanie ustawowej podstawy wznowienia) z rozpoznaniem sprawy (art. 281 p.p.s.a.). Również rozstrzygnięcia sądu po merytorycznym rozpoznaniu skargi o wznowienie postępowania są ściśle określone przez ustawę (art. 282 § 2 p.p.s.a.), przy czym sąd orzekający w postępowaniu ze skargi o wznowienie nie rozpoznaje sprawy na nowo w całości, ale w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca żądała wznowienia postępowania na podstawie nieważności z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. zarzucając, że na skutek naruszenia przepisów prawa (art. 33 § 1 p.p.s.a.) była pozbawiona w sprawie o sygn. IV SA/Po 438/21 możności działania (została pominięta przez Sąd jako uczestnik na prawach strony w całym postępowaniu sądowym). W tym miejscu wskazać należy, że pozostałe naruszenia, jakich dopatruje się skarżąca, tj. naruszenie art. 67 § 1 i 69 § 1 oraz art. 163 § 2 p.p.s.a. stanowią oczywistą konsekwencję pominięcia jej w tamtym postępowaniu. Należy wskazać, że pominięcie jej w postępowaniu sądowym polegało na doręczaniu jej pism procesowych na nieprawidłowy adres. Wstępna analiza skargi o wznowienie, akt sprawy IV SA/Po 438/21 (wraz z aktami administracyjnymi), uzasadniała oznaczenie jako uczestników niniejszego postępowania wszystkich stron biorących udział w postępowaniu w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 438/21, jak również uzasadniała połączenie badania dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. W przypadku podstawy wznowienia z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. polegającej na pozbawieniu możności działania, termin do złożenia skargi o wznowienie wynosi trzy miesiące od dnia dowiedzenia się o orzeczeniu przez stronę, jej organ lub przedstawiciela ustawowego. Termin ten skarżąca zachowała. Sąd dał wiarę twierdzeniom skarżącej, że o wyroku z dnia 16 września 2021 r. dowiedziała się w dniu 21 lutego 2022 r. Skarga o wznowienie wniesiona została natomiast w dniu 19 maja 2022 r. (data stempla pocztowego), a zatem w ustawowym terminie. Spełniona została również druga formalna przesłanka dopuszczalności wznowienia tj. wskazanie ustawowej podstawy wznowienia. Skarżąca wskazała bowiem jako podstawę wznowienia art. 271 pkt 2 p.p.s.a. i wyczerpująco uzasadniła, w jaki sposób doszło do naruszenia prawa pozbawiającego jej możności działania w sprawie IV SA/Po 438/21. W sprawie objętej skargą o wznowienie, tj. sprawie o sygn. akt IV SA/Po 438/21, G.J. była uczestnikiem postępowania. Wszelka korespondencja była wysyłana na adres ul. [...]. W skardze o wznowienie wskazano, że skarżąca nigdy nie wskazywała tego adresu jako adres do korespondencji. Prawidłowy adres to ul. [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organy wielokrotnie wysyłały korespondencję na adres ul. [...]. Przesyłki te każdorazowo wracały do organu nieodebrane z informacją, że G.J. nie zamieszkuje pod tym adresem od wielu lat. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez G.J. M. Z. do reprezentowania jej w przedmiotowej sprawie prowadzonej przez Prezydenta Miasta P.. Organ po zgłoszeniu pełnomocnika prawidłowo doręczał korespondencję na adres jego kancelarii. W pełnomocnictwie G.J. wskazała swój adres jako: ul. [...]. Biorąc to pod uwagę należy wskazać, że w postępowaniu sądowym o sygn. akt IV SA/Po 438/21 Sąd doręczał pisma procesowe na nieprawidłowy adres, co skutkowało zaistnieniem przesłanki nieważności. Zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Odnosząc się do kwestii wznowienia postępowania, stwierdzić przyjdzie, że wskazana przez skarżącą podstawa wznowieniowa wystąpiła. Skarżąca w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją brała udział jako strona. Nie może być zatem wątpliwości, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym toczącym się na skutek skargi wniesionej prze inną stronę postępowania, winna być jego uczestnikiem na prawach strony (art. 33 § 1 p.p.s.a.). Stąd też nie ulega wątpliwości, że brak jej uczestnictwa w postępowaniu w sprawie o sygn. IV SA/Po 438/21 (doręczanie wszelkiej korespondencji na nieprawidłowy adres) stanowił naruszenie art. 33 § 1 p.p.s.a. Spełnienie wymogów formalnych skargi o wznowienie i potwierdzenie podstawy wznowienia podanej w skardze o wznowienie oraz wydanie postanowienia na podstawie art. 281 p.p.s.a. skutkowało koniecznością rozpoznania obecnie na nowo sprawy ze skargi . sp. z o.o. sp. j. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lutego 2021 r., nr [...]nw przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Z ponownego rozpoznania tej skargi nie zwalnia okoliczność, że obecnie skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania wznowieniowego jakichkolwiek merytorycznych zarzutów pod adresem rozstrzygnięcia zawartego w wyroku z dnia 16 września 2021 r. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a., który w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie na podstawie art. 276 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując zatem ponownej oceny decyzji będącej przedmiotem skargi w sprawie o sygn. IV SA/Po 438/21, Sąd w składzie obecnie orzekającym w pełni podziela rozstrzygnięcie i argumentację zaprezentowaną w wyroku z dnia 16 września 2021 r. i przyjmuje ją jako własną. Przypomnieć należy, że kontroli Sądu w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 16 września 2021 r. zostało poddane postanowienie z dnia 12 lutego 2021 r., nr [...], którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia 22 grudnia 2020 r., nr [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na lokalizacji budynku magazynowego (hali) na działce nr [...], ark. 02 obr. K., przy ul. [...]i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zgodnie z treścią art. 98 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Fakultatywne zawieszenie postępowania przewidziane w powyższym przepisie dotyczy postępowania administracyjnego wszczętego przez organ na wniosek uprawnionej strony. Co więcej, wyłącznie ta strona, z inicjatywy której zostało wszczęte postępowanie, jest legitymowana do złożenia wniosku o zawieszenie postępowania. Wskazać jednakże należy, że wola strony, która zainicjowała postępowanie nie może automatycznie przesądzić o wystąpieniu żądanego skutku procesowego, a więc o zawieszeniu postępowania. Wystąpienie o zawieszenie jest co prawda zasadniczym elementem proceduralnym składającym się na podstawę rozstrzygania w przedmiocie zawieszenia, niemniej organ, obok żądania strony, ma obowiązek zbadać wystąpienie także innych przesłanek zawieszenia wymienionych w art. 98 § 1 k.p.a. (por. G. Łaszczyca, Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego, Kraków 2005, s. 129). Przesłankami tymi są zaś brak sprzeciwu pozostałych stron oraz brak zagrożenia dla interesu społecznego. Skuteczność wniosku o zawieszenie postępowania złożonego przez stronę, z inicjatywy której postępowanie zostało wszczęte, zależy od braku sprzeciwu pozostałych stron postępowania. Przepis art. 98 § 1 k.p.a. nie określa formy prawnej wyrażenia sprzeciwu wobec żądania zawieszenia postępowania, stąd też przyjmuje się, że zgłoszenie sprzeciwu może nastąpić w dowolnej formie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I OSK 2999/14, Baza NSA). Jak wynika z akt sprawy, po złożeniu wniosku o zawieszenie organ prowadzący postępowanie, choć powinien, to jednak nie wystąpił do pozostałych stron, pouczając o prawie złożenia sprzeciwu i jego skutkach, a także o skutkach zawieszenia postępowania. Tym samym wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania było przedwczesne, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo orzekło o uchyleniu rozstrzygnięcia z dnia 22 grudnia 2020 r., gdyż strony postępowania nie miały możliwości ewentualnego wniesienia sprzeciwu wobec wniosku o zawieszenie postępowania. W ocenie Sądu obecnie rozpoznającego skargę o wznowienie brak jest potrzeby uwzględniania skargi o wznowienie postępowania i uchylania zaskarżonego wyroku mimo prawidłowości zawartego w nim rozstrzygnięcia, ewentualnie brak jest potrzeby uchylania zaskarżonego wyroku i zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia poprzez orzeczenie po ponownym rozpoznaniu sprawy jeszcze raz w sposób identyczny - gdy można skargę o wznowienie oddalić po ponownym rozpoznaniu sprawy po wznowieniu (w innym składzie) i wyeliminowaniu przyczyny wznowienia oceniając, że mimo wady nieważności końcowe jej rozstrzygnięcie było trafne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2836/15 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając wszystko powyższe na uwadze skarga o wznowienie postępowania podlegała oddaleniu na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., bowiem wznowione postępowanie w spawie IV SA/Po 438/21, mimo wady nieważności, zakończyło się prawidłowym rozstrzygnięciem sądowym.