II FZ 704/18

SENTENCJA Dnia 19 grudnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 97/18 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 29 listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. postanawia: uchylić pkt 3 zaskarżonego wyroku i w tym zakresie przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 97/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 97/18 (1), odrzucił skargę (2) oraz zwrócił z urzędu z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 1 373 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (3). Zażalenie na zawarte w punkcie trzecim wyroku postanowienie w przedmiocie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi zarzucając naruszenie: 1) przepisu art. 179a p.p.s.a. w zw. z art. 203 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 i w zw z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265) a to w zw. z art. 199 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy przepisy te winny mieć zastosowanie, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w trybie autokontroli uwzględnił skargę kasacyjną organu podatkowego w wyniku czego uchylił wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę, a zatem winien zwrócić skarżącemu kasacyjnie organowi podatkowemu od skarżącego niezbędne koszty postępowania kasacyjnego, czyli zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. wynagrodzenie radcy prawnego wynikające z ww. odrębnych przepisów oraz koszty sądowe (wpis sądowy od skargi kasacyjnej), co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do nieuzasadnionego nie zasądzenia od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego zgodnie z wnioskiem; 2) przepisów postępowania w postaci art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wadliwe uzasadnienie postanowienia, nieodpowiadające wymogom tego przepisu, gdyż Sąd nie podał pisemnych motywów, ani podstawy prawnej rozstrzygnięcia zawartego w pkt 3 wyroku, nie wyjaśnił dlaczego w niniejszej sprawie nie zasądził kosztów postępowania kasacyjnego zgodnie ze złożonym w skardze kasacyjnej wnioskiem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z treści art. 203 p.p.s.a. wynika, iż stronie, która wniosła skargę kasacyjną, należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego od skarżącego, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. Zażalenie dotyczy postanowienia obejmującego swym zakresem zasądzenie kosztów za postępowanie kasacyjne, przeprowadzone w rozpoznawanej sprawie w trybie autokontroli, na podstawie art. 179a p.p.s.a. Z art. 179a p.p.s.a. wynika, iż wojewódzki sąd administracyjny orzekając w trybie autokontroli rozstrzyga na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego. Jak wynika z art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. prawidłowość rozstrzygnięcia zasądzonych kosztów można poddać ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzez wniesienie zażalenia na postanowienie orzekające o zwrocie kosztów, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu brak pisemnych motywów oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia zawartego w pkt 3 wyroku oraz, że w niniejszej sprawie nie zasądzono kosztów postępowania kasacyjnego zgodnie ze złożonym w skardze kasacyjnej wnioskiem. Zarzut ten Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za uzasadniony, albowiem kontrolowane uzasadnienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie zawiera ani wskazania podstawy prawnej ani jakiejkolwiek argumentacji pozwalającej ustalić przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że zaskarżone orzeczenie nie czyni zadość wymogom określonym w art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie postanowienia zamieszczonego w wyroku powinno zawierać co najmniej podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro brak uzasadnienia zaskarżonego postanowienia o kosztach postępowania, zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., to orzeczenie to uchyla się spod kontroli instancyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, czyniąc niemożliwym ustosunkowanie się merytoryczne do zarzutów zawartych w zażaleniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania zażaleniowego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ zgodnie z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie od postanowienia w zakresie kosztów postępowania.