II SA/Wa 190/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2020 r. sprawy ze skargi G.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę UZASADNIENIE Komendant Główny Policji (zwany dalej "organem"), po rozpatrzeniu odwołania G. K. T.K. (zwanej dalej "skarżącą") od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (zwanego dalej "organem I instancji") z dnia [...] września 2019 r. nr[...], nakazującej skarżącej opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul [...] , w dniu [...] listopada 2019 r. wydał decyzje nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ działał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 - k.p.a.); - art. 6a, art. 95 ust. 3 pkt 3 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161 ustawa o Policji); - § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1170 rozporządzenie), decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]. Ustalono, że na podstawie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] przydziału z dnia [... lutego 1995 r. nr [...] r. przedmiotowy lokal mieszkalny został przydzielony Z. K., która zmarła [...] lutego 2015 r. W lokalu zamieszkuje G. K., która zalega z opłatami czynszowymi.r Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając w trybie art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego, powiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie opróżnienia zajmowanego lokalu i możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2019 r. organ pierwszej instancji nakazał skarżącej opróżnienie przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, (dalej "ustawa o Policji"), zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ustawy (czyli pozostającego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów) wydaje się w przypadku zajmowania takiego lokalu przez policjanta lub członków jego rodziny albo przez inne osoby - bez tytułu prawnego. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie do Komendanta Głównego Policji. Organ podzielił ustalenia organu pierwszej instancji. Uznał, że fakt zajmowania przez skarżącą lokalu bez tytułu prawnego znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Wskazał, że określone w art. 44 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej i ich rodzin (identycznie jak w art. 29 ustawy emerytalnej t.j. Dz. U. 1983 r., Nr 46, poz. 210 z dnia 12 sierpnia 1983 r. akt utracił moc) nabycie prawa do lokalu mieszkalnego po zmarłym emerycie, byłym funkcjonariuszu Milicji Obywatelskiej, następuje z mocy prawa pod warunkiem posiadania przez członków rodziny zmarłego uprawnień do renty rodzinnej po nim. Podniósł, że Sąd Najwyższy stwierdził, że w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów, prawa i obowiązki najemcy ze stosunku najmu nie wygasają lecz stosownie do art. 44 ustawy emerytalnej przechodzą na członków rodziny uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym. Zatem szczególna ochrona skarżącej, nieuprawnionej do renty rodzinnej po zmarłym ojcu Panu M.K., rozciągała się na okres, w którym najemcą lokalu była jego żona Pani k.k. Jej śmierć, jako uprawnionej do renty rodzinnej, spowodowała, zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego, wygaśnięcie najmu przedmiotowego lokalu. Skutkiem tego, uprawnienia i obowiązki wynikające z umowy najmu nie przeszły na osobę wspólnie zamieszkałą z głównym najemcą, lecz wygasły. Jego zdaniem zasadne jest twierdzenie organu I instancji o braku tytułu prawnego do lokalu, pozostającego w dyspozycji Komendanta (...) Policji. W tym stanie rzeczy organ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca podnosząc, że jest ona niesłuszna. W uzupełnieniu skargi, ustanowiony z urzędu pełnomocnik zarzucił rażące naruszenie art. 19 k.p.a. w zw. z art. 90 oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji prowadzące do nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez orzekanie w sprawie, w której organ nie był właściwy rzeczowo. Podnosząc ten zarzut, pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] listopada 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2019 r., którą nakazano skarżącej opróżnienie przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Przedmiotowy lokal w roku 1995 został przydzielony wdowie po emerycie policyjnym. W lokalu miała prawo zamieszkiwać skarżąca. Po śmierci Z. K. skarżąca w dniu [...] maja 2015 r. skarżąca zawarła z Zarządem Nieruchomości Komunalnych w L. umowę najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego, która został wypowiedziana i rozwiązana ze skutkiem prawnym na dzień [...] marca 2019 r. z uwagi na zaległości w opłatach miesięcznego czynszu oraz opłat za świadczenia. W ocenie sądu organ zasadnie twierdzi, że organy Policji nie muszą zgodnie z art. 90 ustawy o Policji wykazywać swojego prawa własności do danego lokalu mieszkalnego. Prawo do jego dysponowania jest przesłanką faktyczną i ma charakter niezależny od prawa własności danego lokalu. Należy zauważyć, że tytuł prawny do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale może otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji. Osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, nie posiada samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, a ich uprawnienie do zamieszkania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego przyznanego decyzją administracyjną głównemu najemcy, tj. policjantowi. Wyjątkowo tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może uzyskać członek rodziny zmarłego funkcjonariusza, emeryta lub rencisty. Możliwość taką przewiduje art. 29 ust. 1 ustawy emerytalnej, który stanowi, że funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, maja prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych, w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Ust. 2 tego przepisu stanowi, że prawo do lokalu mieszkalnego, określonego w ust. 1 przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Przywołany przepis przewiduje zatem możliwości uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przez członków rodziny, ale tylko i wyłącznie w takim przypadku, gdy byliby uprawnieni do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. A zatem tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, po śmierci emeryta policyjnego może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym. Przepis art. 29 ust. 3 ustawy emerytalnej nie kreuje dożywotniego prawa do lokalu zastępczego. Zasadniczą funkcją tych przepisów - jest zapewnienie lokalu mieszkalnego policjantom, a nie pomoc (po ich śmierci) dorosłym dzieciom z uwagi na ich trudną sytuację mieszkaniową czy zdrowotną. Pomoc taka - jako wyjątek od zasadniczej funkcji przepisów dotyczących pomocy mieszkaniowej dla policjantów - przysługuje dzieciom tylko przez czas pobierania renty rodzinnej. Uprawnienia rencistów i emerytów policyjnych są ograniczone względem uprawnień funkcjonariuszy czynnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie II SA/Wa 1159/09 z dnia 5 stycznia 2010 r. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie należy do kategorii osób określonych w powyżej przytoczonym przepisie, a tym samym nie może uzyskać tytułu prawnego do spornego lokalu mieszkalnego. Tytułu tego nie może również uzyskać na podstawie art. 691 kodeksu cywilnego, gdyż nie ma on zastosowania w sprawach dotyczących mieszkań, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. W myśl art. 95 ust. 4 przywołanej ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Dodatkowo, art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, stanowi, że przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94, i 95 ust. 2-4 ustawy o Policji następuje w formie decyzji administracyjnej. Przywołana norma ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że decyzje wydane na jej podstawie mają status orzeczeń o charakterze związanym i nie są wydawane w ramach tzw. uznania administracyjnego. To zaś przesądza, że bez wpływu na prawidłowość wydawanych w tym trybie decyzji administracyjnych pozostaje sytuacja socjalno-bytowa, problemy zdrowotne, wiek, czy też nawet brak innego lokalu mieszkalnego osób będących ich adresatami. W zakresie prowadzenia przez organ Policji postępowania administracyjnego polegające na opróżnieniu lokalu mieszkalnego na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji jest zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz nie znajdują tu zastosowania - wynikające z przepisów powszechnych - gwarancje ochronne związane z procedurą eksmisji z lokalu mieszkalnego, a dotyczące tzw. zakazu eksmisji donikąd (...). Lokal mieszkalny będący do dyspozycji Policji musi zostać opróżniony przez osobę niemającą do tego lokalu tytułu prawnego i postępowanie w tej sprawie ma charakter czysto administracyjny". Szczegółowe zasady przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji Policji, a także organy właściwe do wydawania decyzji w tych sprawach określa rozporządzenie. W kontekście powyższego nie ulega wątpliwości, że skarżącej przedmiotowy lokal nie został przydzielony w formie decyzji administracyjnej. Członkowie rodziny policjanta pomimo tego, że na podstawie art. 89 ustawy o Policji, są uwzględniani przy przydziale lokalu mieszkalnego, ale nie posiadają samodzielnego, odrębnego tytułu prawnego do lokalu, a ich uprawnienie do zamieszkania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego przyznanego policjantowi. Skarżąca nie należy do żadnej z grup osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji, wymienionych w art. 88 ustawy o Policji. Należy, zatem stwierdzić, że zajmuje lokal bez tytułu prawnego i bez możliwości jego uzyskania. Dodatkowo przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, zawiera nakaz wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, gdy osoba go zajmująca nie posiada do niego żadnego tytułu prawnego. Decyzja taka ma charakter obligatoryjny i nie została pozostawiona organowi do uznania administracyjnego. Uwzględniając powyższe organy Policji są zobowiązane przepisami prawa do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu. Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, uzasadniono w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Sąd za całkowicie chybiony uznał zarzut pełnomocnika skarżącej o rażącym naruszeniu art. 19 k.p.a. Postępowanie zakończone zaskarżona decyzją prowadziły właściwe rzeczowo organy Policji Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.