III SA/Gl 483/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 28 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K., M. K. na regulamin Prezydenta Miasta P. w przedmiocie regulaminu naboru wniosków postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia 2 lipca 2020 r. R. K. i M. K. wnieśli za pośrednictwem prezydenta Miasta P. skargę do tutejszego sądu administracyjnego. Strona sformułowała w sposób następujący przedmiot skargi: "W związku ze złożeniem wniosków/ankiet jako współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...] w P. ok. dwa lata temu, a obecnie w formie ustnej poinformowano mnie w trakcie wizyty w Wydziale Ekologii i Rolnictwa tutejszego Urzędu Miasta o rzekomym wykluczeniu i zakwalifikowaniu do wniosków rezygnujących pn. Łączy nas energia. Montaż instalacji OZE w budynkach mieszkalnych w zakresie montażu wnosimy o uznanie udziału wnioskodawców na liście podstawowej przedmiotowego projektu; zabezpieczenie interesów strony przez utrzymanie wnioskodawców w przedmiotowym programie; uchylenie regulaminu naboru "Łączy nas energia. Montaż instalacji OZE w budynkach mieszkalnych" w całości". Strona stwierdziła w skardze, że poinformowano ją w urzędzie o tym, że brak złożenia umów do 14 dni traktowane jest jako rezygnacja. Informacja ta wynika z pisma przewodniego, którego, jak twierdzi, nie dostała. Strona stwierdziła, że regulamin ten jest źródłem i narzędziem do arbitralnego działania organu w celu wykluczenia lub/i dyskryminacji uczestników programu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi w całości z uwagi na to, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego – ewentualnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Organ wniósł również o zasądzenie od skarżących solidarnie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Organ podniósł w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, że zgodnie z regulacją zawartą w dziale IV ust. 8 pkt 2 regulaminu – wnioskodawca zostaje wykluczony z projektu również w przypadku niepodpisania umowy uczestnictwa w projekcie w terminie czternastu dni od daty doręczenia dokumentów na adres wskazany przez mieszkańca w dokumentacji złożonej w ramach naboru. Dwa komplety stosownych dokumentów (tj. dwa egzemplarze umowy wraz z oświadczeniami) zostały wysłane na adres wskazany w ankiecie przez skarżących. Z uwagi na fakt, że pismo powyższe zawierające te dwa komplety dokumentów (umowy i oświadczenia) nie zostały skutecznie doręczone adresatom, przesyłkę zostawiono w Urzędzie Miasta P., pozostawiając adresatowi odpowiednie zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie i możliwości jego odbioru. Pismo to strona odebrała w dniu 8 czerwca 2020 r. w Urzędzie Miasta. Termin czternastodniowy upłynął więc w dniu 22 czerwca 2020 r., a strona złożyła wymagane dokumenty dopiero w dniu 1 lipca 2020 r., czyli z uchybieniem wskazanego, czternastodniowego terminu. W piśmie z dnia 19 września 2020 r. strona skarżąca, po otrzymaniu odpowiedzi na skargę, stwierdziła, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu oraz przedstawionym przez niego stanem faktycznym. W ocenie strony skarżącej "WSA jest właściwy dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity w Dz. U. z 2019, poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Ponadto zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) zwana dalej ,,P.p.s.a" – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Jednocześnie, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W ocenie Sądu, zaskarżone przez stronę skarżącą kwestie dotyczące regulaminu naboru wniosków dla mieszkańców P. w projekcie "Łączy nas energia. Montaż instalacji OZE w budynkach mieszkalnych" nie należy do żadnej ze wskazanych wyżej kategorii aktów prawnych ani też czynności, podejmowanych przez organy administracji publicznej w ramach ich działalności, a tym samym podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Z treści skargi wynika, że R. K. i M. K. są niezadowoleni z samego regulaminu naboru wniosków – chcą jego uchylenia w całości. Jednocześnie wnioskują o uznanie ich udziału na liście podstawowej tego wniosku oraz zabezpieczenie ich interesów przez utrzymanie w tym programie. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że nabór do projektu określonego przedmiotowym regulaminem jest procesem przyjmowania od mieszkańców umów uczestnictwa w projekcie prowadzonym przez P. w celu zweryfikowania beneficjentów ostatecznych projektu pod nazwą: "Gmina pełna energii. Montaż instalacji OZE w budynkach mieszkalnych" stanowiącego część projektu partnerskiego pod nazwą "Łączy nas energia. Montaż instalacji OZE w budynkach mieszkalnych" realizowanego wspólnie przez Gminę K., Gminę G., Gminę L. oraz Miasto P. w ramach działania 4.1. odnawiane źródła energii, objętego Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014 – 2020. Zaskarżony przez stronę skarżącą regulamin określa procedurę naboru wniosków dla mieszkańców P.. Należy jednocześnie podkreślić, że przedmiotem naboru określonego w przedmiotowym regulaminie jest finalnie umowa uczestnictwa w projekcie. Wynika z tego, że nabór do projektu następuje na podstawie umowy, tym samym wykluczone jest podejmowanie decyzji administracyjnej, czy też szeroko pojętego aktu administracyjnego w tym zakresie. Skoro zatem działanie podmiotu ma charakter umowy cywilnoprawnej, to zawarcie tej umowy oraz czynności negocjacyjne poprzedzające zawarcie takiej umowy nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej (tak postanowienie NSA z dnia 21 lutego 1997 r., sygn. akt: I SA 264/97). Wobec powyższego, będący przedmiotem niniejszej skargi regulamin naboru oraz kwestie związane ze złożeniem w zakreślonym czternastodniowym terminie dokumentów (podpisanych umów wraz ze stosownymi oświadczeniami) nie stanowi decyzji, ani też żadnego innego aktu, który mógłby być przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z samego bowiem faktu, że Miasto P. wykonuje zadania publiczne i dysponuje środkami publicznymi nie wynika jeszcze, że są to zadania z zakresu administracji publicznej. Nie wszystkie bowiem zadania z zakresu tradycyjnie pojmowanej administracji publicznej muszą być wykonywane w formach władczych (decyzja, postanowienie), gdyż dopuszcza się w tym zakresie także formy cywilnoprawne, jak np. umowa (tak w wyroku NSA z dnia 5 marca 2010 r., sygn. akt: II OSK 390/09). Przedmiot skargi inicjującej niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne nie jest także czynnością dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Uprawnienie do zawarcia tej umowy nie wynika bowiem wprost z przepisów prawa. Powstaje ono na skutek realizacji stosownego projektu, objętego Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014 – 2020 (a więc ze środków unijnych). Ponadto treść ww. regulaminu również wskazuje, że czynności wykonywane na jego podstawie mają charakter cywilnoprawny. Podkreślenia wymaga, że czynności poprzedzające zawarcie umowy nie statuują zobowiązania Gminy, a nadto nie są rozstrzygnięciem władczym – mają natomiast na celu podpisanie umowy uczestnictwa w projekcie. Reasumując, procedura naboru nie przewiduje formy decyzji, ani innego aktu administracyjnego (władczego) po stronie organu administracji publicznej. Procedura w przedmiotowej sprawie ma charakter cywilnoprawny, gospodarowanie środkami publicznymi (unijnymi) ma miejsce w tym przypadku wyłącznie w sferze cywilnoprawnej, a podejmowane przez organ administracji publicznej czynności nie są w tym stanie rzeczy czynnościami z zakresu administracji publicznej. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że regulamin zaskarżony przez stronę oraz fakt niezawarcia umowy uczestnictwa w projekcie nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Mając powyższe na uwadze, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Należy stwierdzić, że wniosek pełnomocnika procesowego organu o zasądzenie od strony skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych nie zasługuje na uwzględnienie. Wynika to z zawartej w art. 200 P.p.s.a. konstrukcji ustanawiającej przesłanki zwrotu kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji jedynie dla strony skarżącej, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji.