II OZ 1262/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 260/13 w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE W dniu 16 stycznia 2013r. M. N. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] nr [...] znak [...] uchylającą w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Brzesku z dnia [...]. i przekazującą do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Następnie skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. 29 sierpnia 2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pozostawił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania. M. N. w ustawowym terminie złożyła sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego. Postanowieniem z dnia 9 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z przedstawionych we wniosku M. N. informacji wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dorosłych dzieci. Dochód z tytułu zatrudnienia skarżącej wynosi 2000 zł, natomiast w przypadku jej męża- 1800 zł. Skarżąca jest właścicielką domu o pow. 180 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 1,25 ha. Skarżąca stwierdziła, że większa część wspólnych dochodów przeznaczana jest na utrzymanie rodziny i opłatę za studia zaoczne niepracujących dzieci. Ponadto skarżąca wskazała, że z uwagi na chorobę jej męża znajduje się ona w trudnej sytuacji materialnej. Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała należycie, że zachodzi w jej przypadku uzasadniona potrzeba zwolnienia jej od kosztów sądowych postępowania sądowoadministracyjnego. Z wypełnionego przez skarżącą wniosku nie wynika jaka jest jej faktyczna sytuacja majątkowa. Nie wynika z niego m.in. to, w jaki sposób wykorzystuje ona nieruchomości gruntowe, jakie są koszty, które ponosi ona w związku z opłatami za studia dzieci. Skarżąca nie przedłożyła także zeznań podatkowych własnych oraz męża za rok 2012 ani zaświadczeń z urzędu komunikacji o pojazdach zarejestrowanych na nazwisko skarżącej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym z ostatnich trzech miesięcy. W ocenie Sądu oświadczenia M. N. zawarte w złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie stanowią wystarczającej podstawy do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Wobec niemożliwości ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, że strony nie stać na poniesienie jakichkolwiek kosztów uczestnictwa w inicjowanym postępowaniu sądowym Sąd stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 października 2014 r. wniosła M. N. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, że zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 p.p.s.a., ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Wymaga podkreślenia, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, stosowana jest bowiem wyłącznie w przypadku osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji majątkowej, wskazującej na to, że osoby te pozbawione są środków do życia bądź też środki te są tak znacząco ograniczone, że zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe. Przy ocenie, czy sytuacja materialna strony kwalifikuje ją do skorzystania z prawa pomocy Sąd bierze pod uwagę wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów oraz jej stan majątkowy. Skarżąca wskazała, że jej dochód z tytułu zatrudnienia wynosi 2000 zł, natomiast w przypadku jej męża- 1800 zł. Należy także zaznaczyć, że jest ona właścicielką nieruchomości o pow. 180 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 1,25 ha. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest prezentowane stanowisko, zgodnie z którym niedopełnienie przez wnioskodawcę obowiązku przedstawienia na podstawie art. 255 p.p.s.a. dodatkowych wyjaśnień odnośnie do swojej sytuacji majątkowej, gdy ta w oparciu o przedłożone dotychczas informacje jest uznawana za niepełną bądź budzącą wątpliwości (niewiarygodną), uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ocena ta znajduje uzasadnienie w stwierdzeniu, że orzeczenie sądu w zakresie przyznania stronie postępowania prawa pomocy nie może zostać oparte na ustaleniach faktycznych o charakterze fragmentarycznym lub hipotetycznym. Strona, która nie realizuje obowiązków wynikających z wezwania sądu, nie ma podstaw, by oczekiwać rozstrzygnięcia zgodnego ze złożonym wnioskiem (por. postanowienie NSA z 20 stycznia 2006 r. sygn. I OZ 1551/05). Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja materialna kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy, dlatego też jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać oddalony. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.