II GZ 401/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 13 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2022 r. sygn. akt V SPP/Wa 178/20 w zakresie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 5 marca 2020 r. nr 1401-IOA.4246.6.2020.BM w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z 27 maja 2022 r., sygn. akt V SPP/Wa 178/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił sprzeciw R. D. od postanowienia referendarza sądowego WSA w Warszawie z 11 września 2020 r., którym to odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podał, że odpis postanowienia z 11 września 2020 r. został doręczony skarżącemu w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) w dniu 2 października 2020 r. W związku z powyższym postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy z dnia 11 września 2020 r. uprawomocniło się z dniem 10 października 2020 r. Pismem procesowym z dnia 14 grudnia 2020 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, dołączając jednocześnie sprzeciw z tej samej daty. Mocą postanowienia WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2021 r., a następnie postanowienia NSA z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt II GZ 302/21 skarżącemu odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. Odrzucając sprzeciw strony Sąd I instancji stwierdził, że kierowana do skarżącego przesyłka zawierająca odpis postanowienia referendarza sądowego z 11 września 2020 r. wraz z pouczeniem o środku zaskarżenia, terminie jego wniesienia oraz skutkach niedochowania terminu, uznana została za doręczoną w dniu 2 października 2020 r. Wobec tego, przewidziany w art. 259 § 1 p.p.s.a. siedmiodniowy termin na wniesienie sprzeciwu upłynął z dniem 9 października 2020 r. (piątek). Wniesienie sprzeciwu do Sądu w dniu 14 grudnia 2020 r., skutkowało zatem uznaniem tej czynności za dokonaną już po upływie wymaganego terminu, a w konsekwencji jego odrzuceniem na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. D., zaskarżając orzeczenie w całości oraz podnosząc, że postanowienie to jest bezprzedmiotowe. Wnoszący zażalenie stwierdził, że w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 651/22 otrzymał w dniu 25 kwietnia 2022 r. wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 9000 zł. W dniu 28 kwietnia 2022 r. wniósł żądaną kwotę tytułem wpisu sądowego, a zatem w jego ocenie zaskarżone postanowienie w sposób rażący narusza przepisy postępowania administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi na to, że nie ma ono już bytu prawnego i nie było zasadności jego wydania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 259 § 1 p.p.s.a., od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. Zgodnie z treścią art. 259 § 2 p.p.s.a. sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W rozpoznawanej sprawie odpis postanowienia z dnia 11 września 2020 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wraz z pouczeniem o dopuszczalności, terminie i sposobie jego zaskarżenia, został stronie doręczony w dniu 2 października 2020 r. Z akt sprawy wynika, iż skarżący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia WSA pismem nadanym w dniu 14 grudnia 2020 r. (vide: karty akt sądowych – nr 27-32). Oznacza to, że przedmiotowy środek zaskarżenia został złożony z uchybieniem terminu zakreślonego w art. 259 § 1 p.p.s.a. i z tych względów podlegał on odrzuceniu przez Sąd I instancji na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a. Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu. Wskazać na marginesie należy na nieprawidłowość stanowiska skarżącego, wyrażonego w rozpoznawanym zażaleniu, odnośnie bezzasadności wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia o odrzuceniu sprzeciwu. Zdaniem strony, orzeczenie to stało się bezprzedmiotowe i nie ma już żadnego bytu prawnego z uwagi na fakt, iż skarżący uiścił wymagany w sprawie wpis sądowy od skargi. Podkreślić jednak należy, że uwadze strony skarżącej umknęło, iż jego wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy został złożony w zakresie częściowym i obejmował zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z art. 211 p.p.s.a. koszty sadowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Z kolei art. 212 § 1 p.p.s.a. stanowi, że opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna, zaś w art. 213 p.p.s.a. ustawodawca wskazał co w szczególności zalicza się do wydatków (należności tłumaczy, kuratorów, a także koszty ogłoszeń oraz diety i koszty podróży należne sędziom i pracownikom sądowym /.../). Jak wynika zatem z przytoczonych przepisów koszty sądowe, to nie tylko wpis od skargi, a wnioskowanie o zwolnienie od nich w ramach przyznanego prawa pomocy obejmuje zwolnienie od wszystkich możliwych kosztów sądowych, których obowiązek uiszczenia powstanie w toku procedowania sprawy. Tym samym stwierdzić należy, że samo następcze uiszczenie wymaganego w sprawie wpisu sądowego od wniesionej skargi, nie oznacza bezprzedmiotowości postanowienia kończącego zainicjowane uprzednim wnioskiem strony postępowanie wpadkowe, prowadzone w zakresie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na dalszych etapach postępowania mogą bowiem pojawić się kolejne koszty sądowe, takie jak np. opłata kancelaryjna od uzasadnienia wyroku sądu I instancji, czy też wpis od skargi kasacyjnej. W świetle przedstawionych okoliczności stwierdzić należy, że zachodziła podstawa do wydania przez WSA postanowienia w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, bowiem istniała konieczność doprowadzenia postępowania toczącego się w zakresie przyznania prawa pomocy do prawomocnego zakończenia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.