II FSK 1269/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędziowie NSA Edyta Anyżewska (sprawozdawca), WSA del. Sławomir Presnarowicz, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 28 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Op 104/07 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 23 stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie ustalenia wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej p o s t a n a w i a oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Op 104/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 23 stycznia 2007 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w zakresie podatku dochodowego w formie karty podatkowej. W motywach postanowienia Sąd podniósł, że stronę wezwano do uzupełnienia wpisu od skargi (w kwocie 200 zł) w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie zostało doręczone reprezentującemu skarżącego doradcy podatkowemu w dniu 15 marca 2007 r. Termin do uiszczenia należnej opłaty sądowej upływał zatem w dniu 22 marca 2007 r., tymczasem do dnia wydania wskazanego postanowienia opłaty tej nie wniesiono. W tym stanie rzeczy Sąd wojewódzki odrzucił skargę, stosownie do art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. W skardze kasacyjnej od omówionego wyżej orzeczenia strona zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 86 § 1 P.p.s.a. o istotnym wpływie na wynik sprawy i zażądała uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (Sądowi pierwszej instancji). W motywach środka odwoławczego wywiedziono, że pełnomocnik strony otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi dopiero w dniu 20 kwietnia 2007 r., w związku z czym termin do jego opłacenia upływał w dniu 27 kwietnia 2007 r. Strona uprawdopodobniła przy tym, że nieuiszczenie wpisu w terminie nie było winą pełnomocnika, czego wymaga art. 86 § 1 P.p.s.a. Uchybiony termin powinien być zatem przywrócony. Skarżący uiścił wpis w dniu 27 kwietnia 2007 r., a więc w zakreślonym terminie. Z tych względów skarga nie zawierała braków powodujących jej odrzucenie na mocy art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej złożył wniosek o oddalenie środka odwoławczego oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu odpowiedzi organ wskazał, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 15 marca 2007 r. (przesyłkę wysłaną na adres kancelarii pełnomocnika odebrał upoważniony pracownik). Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i nie można uznać, że uchybiało powołanym przez stronę przepisom. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgłoszone przez skarżącego zarzuty procesowe są niezasadne, istotnie bowiem - jak wskazał organ podatkowy w odpowiedzi na skargę kasacyjną - zaskarżone postanowienie nie uchybiało żadnemu z powołanych w ich ramach przepisów ustawy procesowej, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli wskazane w odpowiedzi. Przede wszystkim bowiem należy wziąć pod uwagę tę okoliczność, że żaden z powołanych przepisów nie był przez Sąd wojewódzki stosowany. Oczywistym nieporozumieniem jest zarzut naruszenia art. 86 § 1 P.p.s.a., ponieważ ten przepis znajduje zastosowanie wyłącznie w postępowaniu wpadkowym uregulowanym w rozdziale 6 działu III ustawy procesowej, a więc dotyczącym uchybienia i przywrócenia terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Regulacja ta normuje przesłanki oceny wniosku o przywrócenie terminu oraz formę i tryb wydawania orzeczenia sądowego w tym przedmiocie. Wskazane unormowanie nie odnosi się w swej treści w żaden sposób do czynności związanych z badaniem wymogów formalnych pism procesowych, w szczególności zaś w zakresie tego czy zostały prawidłowo opłacone. Również art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. nie był podstawą zaskarżonego orzeczenia. Skargę odrzucono z powodu nieuiszczenia (pomimo wezwania) w terminie wpisu od niej. Samodzielną podstawę prawną - powołaną przez Sąd pierwszej instancji - stanowił w tym przypadku art. 220 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Wspomniane unormowanie stanowi regulację szczególną w stosunku do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Ustawodawca w odrębnie potraktował bowiem kwestię opłat sądowych (jako jednego z wymogów formalnych pism procesowych), na co wskazuje także odrębny tryb wzywania o nie (określony w art. 220 § 1 P.p.s.a., a nie jak w przypadku pozostałych warunków formalnych w art. 49 § 1 P.p.s.a.). Brak formalny w postaci nieuiszczenia wpisu od skargi skutkuje jej odrzuceniem z mocy art. 220 § 3 P.p.s.a. Art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma natomiast zastosowanie w pozostałych przypadkach (np. nienadesłania pełnomocnictwa procesowego). Art. 183 § 1 (zdanie pierwsze) P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (w niniejszej sprawie nie występującą). Przepis ten umożliwia kontrolę kasacyjną zaskarżonego orzeczenia tylko w zakresie powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów i wniosków, których Sąd odwoławczy nie może w żaden sposób korygować (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt FSK 13/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 15). Skarżący nie powołał właściwych podstaw kasacyjnych (przepisów stosowanych przez Sąd wojewódzki), toteż polemika z argumentacją środka odwoławczego w zakresie terminowego opłacenia skargi (przyczyn jej odrzucenia) jest wykluczona (byłaby ona możliwa jedynie w zakresie zarzutu naruszenia przepisów stanowiących podstawę działania Sądu pierwszej instancji). Na marginesie jedynie w tym stanie rzeczy można zwrócić uwagę na wewnętrzną sprzeczność wspomnianej argumentacji. Z jednej bowiem strony pełnomocnik twierdzi, że opłacono skargę terminowo, a z drugiej, że uchybienie terminowi do dokonania tej czynności było niezawinione. Należy w tym miejscu przypomnieć, że kwestia przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi wniesionej w nin. sprawie została prawomocnie zakończona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2007 r. sygn. akt II FZ 479/07 oddalającym zażalenie na postanowienie WSA w Opolu z dnia 18 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Op 104/07 odmawiające przywrócenia skarżącemu terminu. Z tych względów postanowiono jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a. Wniosku organu o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego (zastępstwa procesowego) nie uwzględniono z uwagi na to, że ustawa procesowa nie przewiduje takiej możliwości w przypadku zaskarżenia kończącego postępowanie w sprawie postanowienia sądu administracyjnego pierwszej instancji (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23).